QĐND - Tổng cục Thống kê vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của cả nước tháng 9-2010 với các con số đáng lo ngại. Sau 5 tháng liên tiếp, CPI chỉ dao động với biên độ tăng dưới 0,3%, vậy mà CPI tháng 9 tăng tới 1,31% so với tháng 8. Đây cũng là mức tăng kỷ lục so với các tháng 9 kể từ năm 2000 đến nay. So với tháng 12-2009, CPI tháng 9 tăng tới 6,46%. Như vậy, mục tiêu kiềm chế CPI cả năm tăng  từ 7 đến 8% theo Nghị quyết của Quốc hội khó có thể thành hiện thực. CPI tăng trong khi tiền lương không tăng chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến đời sống của người hưởng lương.

Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, nguyên nhân dẫn tới CPI tháng 9 tăng đột biến có nhiều, trong đó có nguyên nhân quan trọng là chúng ta đã “nhập khẩu lạm phát”. Giá nhiều loại hàng hóa trên thị trường thế giới tăng. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước lại điều chỉnh tỷ giá tăng tới 2,09% vào ngày 18-8 đã dẫn đến việc “tăng kép” của hàng hóa nhập khẩu. Kim ngạch nhập khẩu hiện đang nhiều hơn xuất khẩu và việc nhập khẩu rất nhiều hàng hóa đã kéo theo việc nhập khẩu lạm phát vào Việt Nam.

Ảnh minh họa/internet.

Để hạn chế tác động xấu của việc “nhập khẩu lạm phát” cần phải có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt. Trong đó, giải pháp quan trọng là phải hạn chế nhập khẩu những mặt hàng không cần thiết hoặc những mặt hàng mà trong nước đã sản xuất được. Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” cần phải được tuyên truyền mạnh hơn. Điều đáng buồn là trên thị trường đang xuất hiện một số hàng hóa nhập khẩu mà lẽ ra Việt Nam phải là thế mạnh như tăm tre, gạo, đường… Mặt khác, cũng cần đẩy mạnh việc sản xuất nguyên liệu trong nước, ưu tiên phát triển công nghiệp phụ trợ… Việc dự báo cung cầu hàng hóa, xu thế tăng, giảm hàng hóa trên thị trường thế giới cần phải được tiến hành hiệu quả hơn để các doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện nhập khẩu hàng hóa vào thời điểm thích hợp nhất. Công tác điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước cũng cần linh hoạt và thận trọng hơn. 

Các chuyên gia kinh tế nhận định: Trong tháng 10 và 3 tháng cuối năm, giá gạo, xăng dầu và một số loại vật tư, nguyên liệu trên thị trường thế giới vẫn đang trong xu thế tăng. Trong khi đó, quý IV là thời điểm mà nhu cầu thanh toán và nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu phục vụ sản xuất thường ở mức tăng cao nhất trong năm. Trong nước, cuối năm là thời điểm các doanh nghiệp chuẩn bị lực lượng hàng hóa cho nhu cầu Tết dương lịch và âm lịch…  

Để góp phần kiềm chế lạm phát, Bộ Tài chính vẫn giữ nguyên quan điểm điều hành giá theo hướng giữ ổn định giá điện, giá than bán cho ngành điện cho đến cuối năm. Sau khi Thông tư 122/2010 của Bộ có hiệu lực (từ 1-10), một số mặt hàng sẽ chịu sự quản lý, kiểm soát sát sao hơn. Bộ Tài chính cũng cho biết, lãi suất trái phiếu Chính phủ sẽ được giảm ở mức hợp lý để tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất. Tuy nhiên, các giải pháp để hạn chế việc nhập khẩu lạm phát lại chưa được đề cập trong định hướng của Bộ. Vì thế, theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, vấn đề “nhập khẩu lạm phát” cần phải được xem xét trong quá trình điều hành, quản lý giá.

Đỗ Phú Thọ