Nhiệt độ trong những ngày qua đã xuống rất thấp. Tại Lào Cai có nơi xuống dưới tới 5-6 độ C. Theo Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), một số tỉnh miền núi phía Bắc đã xảy ra tình trạng hàng trăm con trâu, bò bị chết rét... Trên thực tế, thiệt hại trong lĩnh vực nông nghiệp còn lớn hơn nhiều. Ngoài sự hỗ trợ của Nhà nước, hầu hết số hộ bị thiệt đều không nhận được sự hỗ trợ cần thiết của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ. Lý do đơn giản, người nông dân không muốn mua bảo hiểm và khi có nhu cầu mua lại chẳng biết… bán ở đâu!

Ảnh minh họa
Cần nói rằng, trong khi các lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ đang phát triển rầm rộ thì thị phần bảo hiểm nông nghiệp lại rất ảm đạm. Thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, tỷ trọng tham gia bảo hiểm của nông dân Việt Nam hiện rất thấp, chỉ chưa tới 1% tổng diện tích cây trồng, vật nuôi. Một đất nước có tới hơn 70% dân số sống ở nông thôn, thị trường bảo hiểm nông nghiệp còn rất “mênh mông”, thế nhưng các nhà bảo hiểm không mặn mà. Tập đoàn Bảo Việt sau một thời gian triển khai thí điểm bảo hiểm nông nghiệp trên cây lúa, thấy không hiệu quả đang từng bước thu hẹp hoạt động, chỉ dám nhận bảo hiểm hoặc thí điểm triển khai bảo hiểm một số cây, con tương đối “khả dĩ” như cao su, cá tra, cá ba sa xuất khẩu. Doanh nghiệp bảo hiểm Groupama (100% vốn của Pháp), mấy năm nay vật lộn với bảo hiểm nông nghiệp nhưng chưa thành công. Hầu hết các công ty bảo hiểm “ngại” đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp là vì khả năng rủi ro rất cao. Hằng năm, thiên tai, lũ lụt, cháy rừng, dịch bệnh xảy ra rất khó lường. Tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, mức thu nhập người nông dân thấp, chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của bảo hiểm nông nghiệp... cũng là nguyên nhân làm cho thị trường này không phát triển. Về phía doanh nghiệp, vì lợi ích kinh doanh họ chẳng “dại gì” đầu tư vào lĩnh vực khó “chơi” này. Thực tế, ngay cả những nước có nền nông nghiệp phát triển, lĩnh vực bảo hiểm nông nghiệp cũng không phải là hấp dẫn các nhà đầu tư.

Việt Nam là quốc gia thường xuyên phải gánh chịu thiên tai, dịch bệnh, trong đó lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là nông nghiệp. Người nông dân bao phen khốn đốn vì dịch cúm gia cầm, bệnh tai xanh ở lợn dịch lở mồm long móng ở trâu bò. Nhiều hộ nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long từng trắng tay vì tình trạng tôm chết trắng đầm. Đối tượng bị thiệt hại trực tiếp, không ai khác chính là người nông dân. Để phát triển lĩnh vực bảo hiểm nông nghiệp, Nhà nước cần có chính sách kích cầu, khuyến khích doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nước ngoài, đầu tư vào lĩnh vực bảo hiểm cây trồng, vật nuôi cho nông dân. Thông qua nhiều hình thức, biện pháp cụ thể như hỗ trợ vốn, lãi suất ngân hàng, giảm thuế, hình thành các quỹ rủi ro, xây dựng cơ chế, chính sách, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư, nhân rộng các mô hình hay, từng bước phát triển thị trường này. Bên cạnh đó, Nhà nước có thể hỗ trợ một phần phí bảo hiểm nông nghiệp cho những đối tượng chính sách, các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, sinh sống ở những vùng có nhiều thiên tai, dịch bệnh, khu tái định cư...

Ở một nước nông nghiệp, việc phát triển thị trường bảo hiểm nông nghiệp là rất cần thiết. Làm được điều này sẽ vừa giúp bà con khắc phục khó khăn sau rủi ro, đồng thời Nhà nước cũng giảm được gánh nặng hỗ trợ khi thiên tai, dịch bệnh xảy ra.

LÊ THIẾT HÙNG