Chưa bao giờ giá xăng dầu lại là một đề tài nóng như hiện nay. Từ các phương tiện thông tin đại chúng cho đến câu chuyện ở quán cà phê buổi sáng gần như đều liên quan đến giá xăng dầu hay giá cả, lạm phát. Chuyện xe đạp, xe buýt thay thế ô tô, xe máy cá nhân trở thành câu cửa miệng. Phải thôi, thời buổi giá cả đắt đỏ thì mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan, doanh nghiệp, bộ ngành hay rộng hơn là cả quốc gia sẽ phải tính toán lại mọi chi phí cho chặt chẽ hơn nữa, tiết giảm tối đa bội chi, lãng phí.

Chen lấn chờ mua xăng (ảnh internet)

Nhìn vào phong cách tiêu dùng của xã hội ta mấy năm trở lại đây mới thấy đã xuất hiện ngày càng nhiều sự xa hoa, lãng phí. Đất nước mới khấm khá lên mà đã xuất hiện lối sống hưởng thụ. Lối chơi “siêu xe triệu đô" hay tiến tới là sở hữu máy bay cá nhân chính là biểu hiện cụ thể của lối sống hưởng thụ, chơi trội. Theo số liệu được đưa ra trong cuộc họp của Bộ Công thương thì trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu ô tô tăng 413,9% về lượng và 354,5% về kim ngạch. Trong đó ô tô dưới 12 chỗ ngồi tăng tới 513,9% về lượng và 454,6% về kim ngạch. Nhiều người đặt câu hỏi: Liệu đất nước Việt Nam đã giàu có tới mức người dân có thể xài sang đến thế? Đối với những "đại gia" thì có lẽ chuyện lạm phát, xăng dầu tăng chẳng mấy ảnh hưởng tới lối sống và phong cách tiêu dùng của họ. Và cũng không ít trường hợp, những người thuộc tầng lớp trung lưu chưa thật sự giàu có, nhưng vì sĩ diện, thích phô trương hình thức cũng đã vay mượn để mua ô tô. Trong một đất nước đang phải "thắt lưng buộc bụng", liệu phong cách tiêu xài như vậy có phù hợp?

Tại cuộc họp báo công bố về tăng giá xăng, dầu mới đây, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đã đánh giá, hiện nay xã hội Việt Nam vẫn chưa khơi dậy, khai thác hết tiềm năng tiết kiệm của mình. Không một tổ chức, cá nhân nào có thể nói mình đã tiết kiệm hết mức. Rất đáng suy nghĩ vì sao, trong khi đất nước đang phải gồng mình kiềm chế lạm phát, Chính phủ phải tính toán từng đồng, gắng sức bù lỗ xăng dầu, nhưng tiêu dùng xăng dầu trong nước vẫn liên tục tăng. 6 tháng đầu năm 2008, cả nước đã dùng hết 7,87 triệu tấn, với giá trị 6,83 tỷ USD. Với đà này, cả năm 2008, ước tiêu dùng xăng dầu trong nước sẽ là 15-15,5 triệu tấn (so với 13,9 triệu tấn năm 2007). Các doanh nghiệp của Việt Nam còn lãng phí nguyên, nhiên liệu khi phải sử dụng tới 20 đơn vị năng lượng mới sản xuất ra 1 đơn vị sản phẩm.

Kinh tế đất nước ta đang trải qua giai đoạn vô cùng khó khăn, thử thách, chưa ai có thể tiên liệu chắc chắn bao giờ khó khăn mới chấm dứt. Cho nên để khó khăn sớm bị đẩy lùi, mỗi thành viên trong xã hội cần đóng góp vào quá trình ổn định lại nền kinh tế bằng cách tiết kiệm, tiết kiệm hơn nữa, tiết kiệm tối đa những gì có thể. Các cơ quan Nhà nước tiết giảm chi tiêu công; doanh nghiệp tiết kiệm nguyên, nhiên liệu, chi phí đầu vào; người dân kiềm chế nhu cầu tiêu dùng.

Nói như Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh thì người dân có quyền chi tiêu số tiền của mình, do mình làm ra, nhưng trong lúc đất nước lạm phát, kinh tế khó khăn thì việc chi tiêu phải được tính toán hợp lý. Có nghĩa rằng, phong cách tiêu dùng chính là cách thể hiện tấm lòng, trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với nền kinh tế đất nước và cũng chính là lợi ích của mỗi người.

Những khó khăn, thử thách hiện nay là một cơ hội để chúng ta xem xét, tổ chức lại phương thức quản lý, sản xuất, tiêu dùng, sinh hoạt sao cho hợp lý, khoa học nhất. Rất cần nêu gương, nhân lên những điển hình, những phương pháp, cách thức tiết kiệm hay. Và tiết kiệm không chỉ là nói suông, là hô hào mà phải trở thành chỉ tiêu, hạn mức đối với từng cơ quan, công sở, từng nhà máy xí nghiệp đến từng người dân.

Tiết kiệm phải trở thành một niềm tự hào trong nhận thức của tất cả mọi người!

HỒ QUANG PHƯƠNG