Bác Nguyễn Tấn Hoài, năm nay đã 81 tuổi, một cán bộ quân giới Nam Bộ - người hiện đang gắn bó với bảo tàng Quân giới (thuộc bảo tàng Quân khu 7) đến gặp tôi đề nghị góp sức hỗ trợ và tuyên truyền. Bác trao đổi nguyện vọng của những người làm công tác trong ngành quân giới hai thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, muốn làm 3 tập phim nói về truyền thống của ngành với gần 400 loại vũ khí tự tạo mang “thương hiệu – Made in Việt Nam”. Mong muốn của bác là con cháu mai sau hiểu được truyền thống tự lực, tự cường của người Việt Nam, của cha ông với truyền thống yêu nước nồng nàn, trí thông minh sáng tạo và lòng dũng cảm tuyệt vời, đã làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc, thống nhất đất nước, chấm dứt hàng trăm năm đô hộ - chia cắt của chủ nghĩa thực dân - đế quốc. Bác tâm sự, tuổi trẻ cần hiểu rõ hơn lịch sử nước nhà, đề cao tự lực tự cường, vươn lên trong thời kỳ hội nhập, “sánh vai các cường quốc, năm châu” như Bác Hồ kính yêu đã dạy.

Giáo sư sử học Trần Văn Giàu, năm nay đã 96 tuổi nhưng trí tuệ còn minh mẫn. Trao đổi với Giáo sư nhân dịp Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO, ông băn khoăn, gia nhập WTO có cả mừng, có cả lo. Bao nhiêu năm ấp ủ tư tưởng Hồ Chí Minh và văn hóa dân tộc tôi, cứ suy nghĩ, khi hội nhập nền kinh tế toàn cầu nền văn hoá các nước cũng vào theo, liệu văn hoá dân tộc truyền thống có thể đứng vững không?! Đặc biệt là đối với tuổi trẻ, thông minh, năng động nhưng có một nhược điểm là dễ bị văn hoá nước ngoài (có loại văn hoá độc hai) lôi cuốn. Họ còn trẻ nên chưa nắm vững những ý nghĩa sâu sắc, lâu dài của lịch sử Việt Nam. Đảng, Nhà nước và các đoàn thể, nhà trường và gia đình phải có sự phối hợp trong giáo dục thế hệ trẻ, trên một cơ sở chương trình chọn lọc tối ưu, hiệu quả. Để tuổi trẻ mất phương hướng, phai nhạt lý tưởng là chúng ta có tội với dân tộc, với cha ông.

Tòa nhà taxi Mai Linh (ảnh internet)

Mùa xuân 2006, tôi được Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Mai Linh - Hồ Huy, mời tham gia chương trình tập huấn văn hoá doanh nghiệp. Đoàn gồm hàng trăm cán bộ đầu ngành, các xí nghiệp, xưởng…trên khắp cả nước của Mai Linh; có khách mời là các nhà nghiên cứu sử học, lịch sử quân đội, nhà báo, Cựu chiến binh… đi từ Đền Hùng (Phú Thọ), đến Đền Đô thờ các vị vua nhà Lý (Bắc Ninh), viếng Lăng Bác ở Thủ đô, thăm thành nhà Hồ (Thanh Hóa) rồi đến Làng Sen – quê Bác. Sau chuyến đi ấy, nhiều cán bộ nhân viên của Công ty Mai Linh khi được hỏi đã trả lời rất xúc động, rằng họ chỉ học, đọc trên sách vở, báo chí, còn đây là lần đầu tiên được đến tận nơi ông cha, tổ tiên dựng nước và giữ nước với bao chiến công hào hùng còn vang dội đến mai sau. Ai cũng tâm nguyện sẽ sống tốt hơn, làm nhiều việc tốt để góp phần xây dựng quê hương, đất nước…

Tổng giám đốc Hồ Huy, một CCB có nhiều ý tưởng hay trong kinh doanh, và xây dựng văn hóa cộng đồng cho rằng: Trong kinh doanh phải có văn hoá! Anh chủ trương đưa “văn hoá Việt Nam” vào trong kinh doanh dịch vụ - du lịch. Và “Nụ cười Mai Linh” là bước đi ban đầu của Tập đoàn Mai Linh.

Ba ví dụ dẫn ở trên chưa phải là ý kiến đại diện cho tất cả, nhưng đều toát lên một sự lo lắng có căn cứ và đầy trách nhiệm với đất nước. Để thế hệ trẻ - là những người chủ tương lai của Việt Nam có tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường đưa nền kinh tế đất nước phát triển mạnh mẽ; đồng thời vẫn duy trì, giữ vững được những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập, ngoài đào tạo, trang bị những kiến thức khoa học tiên tiến, hiện đại của thế giới, cần phải trang bị cho tuổi trẻ kiến thức lịch sử, truyền thống văn hoá Việt Nam, tinh thần yêu nước Việt Nam và tính nhân văn sâu sắc Việt Nam để họ có bản lĩnh vững vàng, tự tin vươn lên trong cuộc sống.

Điều này lâu nay chúng ta đã làm, nhưng hiệu quả còn thấp. Phải coi việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ là một chiến dịch dài hơi, được sự đồng thuận của toàn xã hội, triển khai đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, từ Bộ Giáo dục – Đào tạo đến tận xã, phường, từ đoàn thể xã hội đến gia đình; được Bộ Văn hóa – Thông tin; Ban Tư tưởng – Văn hoá Trung ương có kế hoạch thường xuyên chỉ đạo các cơ quan truyền thông đại chúng tích cực tuyên truyền sâu, rộng, hằng năm có sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trên phạm vi cả nước. Làm được như vậy, chắc chắn công tác giáo dục truyền thống lịch sử, tinh thần yêu nước và giữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam trong thời kỳ hội nhập sẽ có hiệu quả.

SỸ BÌNH