Đây quả là con số ấn tượng về số cuộc thanh tra trong một quý, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, củng cố trật tự quản lý các lĩnh vực trong đời sống xã hội.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, việc “chỉ ra” các vi phạm trên các lĩnh vực đời sống xã hội của cơ quan thanh tra, kiểm tra là một chuyện, còn thực hiện đầy đủ như các kết luận, kiến nghị hay không lại là một chuyện khác. Không ít trường hợp cơ quan thanh tra đã ra kết luận và kiến nghị xử lý, nhưng sau đó lại “chìm xuồng” do nhiều “vướng mắc” khiến tỷ lệ thu hồi tiền, tài sản thất thoát ở các vụ việc thanh tra đó cũng như việc thực hiện các kiến nghị khác trong các kết luận thanh tra chiếm tỷ lệ không cao.

Ảnh minh họa: vietnamplus.vn. 

Thanh tra là một trong những chức năng thiết yếu bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa, là phương thức kiểm tra, giúp cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân là đối tượng thanh tra phải thực hiện đúng các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước. Song, để công tác thanh tra thật sự phát huy được hiệu lực, hiệu quả như kỳ vọng thì việc thực thi các kết luận, kiến nghị sau thanh tra phải được chấp hành một cách đầy đủ. Và chỉ có như thế mới giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội khắc phục được những khuyết điểm, sơ hở trong công tác quản lý, từ đó tăng cường trật tự, kỷ cương; giúp cho quá trình quản lý, điều hành đất nước được bảo đảm theo đúng các quy định của pháp luật.

Vai trò của công tác thanh tra, kiểm tra ai cũng rõ, nhưng để vai trò ấy thực sự phát huy được hiệu quả trong đời sống xã hội thì trước tiên người đứng đầu các cơ quan phải có trách nhiệm hơn nữa trong tổ chức thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra đối với cơ quan, đơn vị mình. Cùng với đó là việc giám sát thực hiện các kết luận, kiến nghị thanh tra của các cơ quan nhà nước và của người dân. Nếu các cấp ủy Đảng, công đoàn, lãnh đạo cấp trên của đối tượng thanh tra không thật sự vào cuộc; nhận kết luận, kiến nghị xong để đấy "xem xét, nghiên cứu”, không đôn đốc, chỉ đạo, kiểm tra kịp thời các tổ chức, cá nhân sai phạm, thì chắc chắn việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra sẽ không khác gì chuyện “bắt cóc bỏ đĩa”, khiến cho tính nghiêm minh trong xử lý vi phạm bị xem nhẹ.

Thực hiện nghiêm túc kết luận, kiến nghị sau thanh tra chính là thước đo của quá trình chấp pháp, là ý thức “thượng tôn pháp luật”. Nghiêm hay không cũng là ở đây. Vì vậy, hệ thống các văn bản quy định của pháp luật về thanh tra, xử lý sau thanh tra cần được tiếp tục bổ sung, hoàn thiện; nhất là việc áp dụng hình thức tăng nặng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân cố tình né tránh, chây ỳ không thực hiện, hoặc thực hiện không nghiêm túc, đầy đủ các kết luận thanh tra…

Việc bổ sung thẩm quyền, tăng tính độc lập cho các cơ quan thanh tra cũng cần được các cơ quan chức năng nghiên cứu. Có như vậy, kết luận thanh tra sẽ không chỉ đơn thuần là những kiến nghị mà sẽ có hiệu lực “buộc” các cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan phải thực thi đầy đủ. Việc xây dựng cơ chế phối hợp giữa cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán các cấp với thanh tra nhân dân, tạo điều kiện để mọi người dân cùng được tham gia giám sát các hoạt động của cơ quan nhà nước, trong đó có cơ quan thanh tra cũng sẽ giúp cho việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra được bảo đảm; góp phần ổn định trật tự xã hội, duy trì kỷ luật, kỷ cương; giúp cho mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa diễn ra đúng như kỳ vọng.

HOÀNG GIA MINH