QĐND - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 04/2015/NĐ-CP về thực hiện dân chủ trong các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải có trách nhiệm thực hiện dân chủ trong quản lý, điều hành hoạt động của cơ quan, đơn vị mình, chỉ đạo và kiểm tra cán bộ, công chức, viên chức trong việc giải quyết công việc của công dân, xử lý những người không hoàn thành nhiệm vụ, thiếu tinh thần trách nhiệm, sách nhiễu, gây phiền hà, tham nhũng… Đây là sự bổ sung nhằm hoàn thiện các yêu cầu trách nhiệm đối với người đứng đầu, bảo đảm phát huy “quy chế dân chủ ở cơ sở”, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị.

Còn nhớ, gần một năm trước đây, hàng loạt quy định đã được ban hành đề cao trách nhiệm của người đứng đầu (thủ trưởng) về mọi mặt hoạt động của cơ quan, đơn vị, trong đó có cả quản lý cán bộ, công nhân viên về tư tưởng, về văn hóa, về chấp hành luật pháp, quy định chung về an toàn giao thông, không uống rượu bia trong giờ làm việc… Những quy định đó thực tế đã làm rõ hơn trách nhiệm, quyền hạn, vừa tạo điều kiện vừa ràng buộc người đứng đầu khắc phục căn bệnh “trách nhiệm tập thể” chung chung cùng lề thói thâm căn cố đế “cha chung không ai khóc”.

Ảnh minh họa: vietnamplus.vn.

“Ai chần chừ mời đi làm việc khác!”. Câu nói ấy của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng một năm trước đã thể hiện thái độ rõ ràng, kiên quyết về trách nhiệm người đứng đầu. Cùng với sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các quy định về trách nhiệm đó đã đi vào thực tế, thúc đẩy những người đứng đầu dám chịu trách nhiệm, năng động, tích cực hoàn thành nhiệm vụ, bộ máy công quyền được cải tiến một bước.

Tuy nhiên, trao thêm trách nhiệm đồng nghĩa với quyền hạn cao hơn, toàn diện hơn cũng mới chỉ là một mặt, dù chưa xóa bỏ được tình trạng người đứng đầu ôm đồm bao biện công việc và lạm quyền, vun vén tập trung quyền lực thái quá, đồng thời buông lỏng trách nhiệm quản lý con người thuộc quyền, làm giảm chất lượng của cơ quan, đơn vị. Chính vì vậy, việc ban hành Nghị định về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị là sự bổ sung cần thiết làm hoàn thiện đầy đủ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Một mặt, họ là người chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị; mặt khác, họ phải là người quản lý tổ chức, phát huy cao nhất trách nhiệm, sự năng động của mọi thành viên để hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.

Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu phải công khai, minh bạch hoạt động của cơ quan, đơn vị, định kỳ tổ chức họp giao ban, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao và đề ra các giải pháp, biện pháp thúc đẩy công việc chung. Đặc biệt, Nghị định yêu cầu người đứng đầu phải lắng nghe ý kiến phản ánh, góp ý phê bình của cán bộ, công chức, viên chức. Những quy định đó là cơ sở pháp lý, là cơ chế của quan hệ thủ trưởng với cơ quan, đơn vị để thực hiện dân chủ, xây dựng, phát huy sự đoàn kết để cả tập thể cùng chung sức, chung tay hoàn thành nhiệm vụ. Đó cũng là cơ chế để người đứng đầu cùng toàn bộ cơ quan, đơn vị giám sát, kiểm tra, ngăn ngừa những hoạt động chệch hướng, sai trái hoặc lạm dụng quyền lực, tham ô, tham nhũng, lãng phí.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu gắn với phát huy dân chủ tập thể, bộ máy Nhà nước sẽ ngày càng có nhiều hơn cơ quan mạnh, đơn vị mạnh, tăng cường hiệu lực, hiệu quả phục vụ nhân dân. 

NGUYỄN MẠNH