Tiền thưởng Tết được như thế này là ước mơ của rất nhiều người. Ảnh minh họa

Năm ngoái, đến nhà anh bạn chúc Tết, tôi ngỡ ngàng khi thấy "nội thất" phòng khách nhà anh sang hẳn lên. Anh khoe: Cháu vào làm trong ngành ngân hàng mới được ít năm, vậy mà được thưởng Tết gần 50 triệu đồng. Cháu sắm luôn bộ bàn ghế mới, bộ dàn âm thanh và chiếc ti-vi màn hình tinh thể lỏng loại đắt tiền. Đến một gia đình khác, chủ nhà là cô giáo lại bộc bạch: Chuyện thưởng Tết đối với chúng em, năm nào cũng chỉ là "có cho vui...".

Cuối năm, chuyện thưởng Tết được đông đảo cán bộ, công chức, người lao động quan tâm. Sau một năm lao động, sản xuất, công tác... ai cũng mong nhận được sự khích lệ, thưởng xứng đáng, nhằm động viên cả về vật chất lẫn tinh thần và cũng để mỗi gia đình có một cái Tết tươm tất hơn. Với nhiều công nhân xa nhà, thưởng Tết là khoản tiền đáng kể giúp đỡ gia đình, giải quyết những công việc lớn sau một năm miệt mài lao động.

Những năm trước, một số ngành kinh tế "mũi nhọn", như công nghệ thông tin, viễn thông, tài chính, ngân hàng, dầu khí, bảo hiểm... thưởng Tết cho cán bộ, nhân viên tới hàng chục, thậm chí cả trăm triệu đồng. Trong khi đó, có những ngành, cơ quan, doanh nghiệp... chỉ thưởng "tượng trưng". Ví như ngành giáo dục-đào tạo khá nhiều địa phương, mỗi giáo viên chỉ nhận được số tiền thưởngtừ 100.000 đến 200.000 đồng, có khi sau Tết mới được nhận. Chuyện thưởng Tết trở thành vấn đề không nhỏ khi nó tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, lĩnh vực ngành nghề, gây xáo trộn không nhỏ đến đời sống và giá cả thị trường... Năm nay, Nhà nước, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội yêu cầu các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp và các đơn vị sớm công khai mức thưởng Tết và chỉ đạo các sở thuộc ngành giám sát việc thưởng Tết, góp phần bảo đảm công bằng xã hội.

Nhưng giám sát thưởng Tết không dễ. Theo thông tin từ Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, đã sau ngày 20-12, nhưng hầu hết các ngành, cơ quan, doanh nghiệp vẫn "im hơi lặng tiếng", chưa báo cáo kế hoạch, mức thưởng Tết, chỉ đưa ra thông tin chung là năm nay, do gặp nhiều khó khăn, tiền thưởng nhìn chung đều giảm hơn năm ngoái, có nơi chỉ bằng 40%. Do vậy, việc công khai, giám sát thưởng Tết không dễ dàng, nếu làm không kiên quyết sẽ kém hiệu quả. Đã có tình trạng ngành này, doanh nghiệp kia trong năm báo cáo sản xuất, kinh doanh thua lỗ, không đủ vốn đầu tư cho các dự án mới, thậm chí đề nghị lùi thời hạn tăng lương, nhưng cuối năm vẫn đề nghị trích thưởng hàng tỉ đồng, thậm chí hàng trăm tỉ đồng.

Công khai, kiểm soát tiền thưởng Tết không dễ, nhưng rất cần làm. Thực hiện tốt điều này sẽ góp phần quản lý chặt chẽ công quỹ, lợi nhuận, quan tâm thỏa đáng đến đời sống của người lao động, nhất là đối với số lượng đông đảo công nhân ở các nhà máy, khu công nghiệp... hiện việc làm, đời sống còn nhiều khó khăn. Các cơ quan chức năng cần kiểm soát, thanh tra các cơ sở, doanh nghiệp có mức tiền thưởng cuối năm lớn, nếu thực sự có lợi nhuận cao, Nhà nước cần tăng kế hoạch sản lượng, tăng mức thuế hoặc trích một phần lợi nhuận đưa vào các quỹ hỗ trợ, bảo trợ xã hội, tham gia giúp đỡ, lo Tết cho người nghèo, gia đình chính sách... Không để chênh lệch thưởng Tết quá lớn sẽ góp phần bảo đảm công bằng, an sinh xã hội, ổn định giá cả thị trường trong dịp Tết, tạo động lực thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển.

HƯƠNG HỒNG THU