QĐND - Nông dân các tỉnh miền Trung, miền Nam đang lâm vào cảnh khó khăn khi vào mùa thu hoạch dưa hấu mà giá bán tại ruộng chỉ từ 1.000 đến 2.000 đồng/kg. Thế nhưng, người tiêu dùng ở Hà Nội lại đang phải mua dưa hấu với giá 15.000 đến 20.000 đồng/kg. 

Ảnh minh họa/baocongthuong.com.vn

 

Năm nay, cả nước được mùa bắp cải. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, giá bắp cải bán tại ruộng chỉ vào khoảng 1.000 đồng/kg. Giá bắp cải bán tại ruộng ở các huyện ngoại thành của Hà Nội tại thời điểm này vào khoảng 4.000 đồng/kg, vậy mà chỉ cách trên dưới 50km, tại các chợ ở các quận trung tâm Thủ đô, đố ai mua được cải bắp có giá dưới 10.000 đồng/kg. 

Hầu hết các loại nông sản từ đồng ruộng đến người tiêu dùng hiện nay đang phải qua khá nhiều khâu trung gian. Bắt đầu từ người sản xuất, đến thương lái cấp 1, thương lái cấp 2... đến người bán lẻ, hoặc nhà phân phối rồi mới đến người tiêu dùng. Cứ mỗi lần qua một "cầu" trung gian như vậy, giá của nông sản lại bị đẩy lên một lần, càng qua nhiều "cầu", giá càng bị đẩy lên cao hơn, chí ít là để bù đắp "chi phí lưu thông". Đó là chưa kể đến quá nhiều lệ phí trên đường đi này.  Chính vì thế, từ ruộng đến chợ, giá nông sản đã cao lên gấp nhiều lần. Cả người tiêu dùng và người nông dân đều chịu thiệt, còn những người ở khâu trung gian đang hưởng lợi. Đây là lỗ hổng lớn trong lưu thông nông sản. Vậy có thể bịt được lỗ hổng này không?

Khác với nhiều loại hàng hóa khác, nông sản thường phải tiêu thụ nhanh, bảo quản khó, vì vậy, ở một số nước, điển hình là Trung Quốc đã có những chính sách khuyến khích việc tiêu thụ nhanh nông sản. Chẳng hạn, xe vận chuyển nông sản được xếp vào loại xe ưu tiên, trong trường hợp đặc biệt mới phải kiểm tra. Ở một số quốc gia, nông dân còn được trợ giá nông sản. Tại Việt Nam, chủ trương khuyến khích tiêu thụ nông sản đã có nhưng lại thiếu những chính sách cụ thể. Mặt khác, do sản xuất nông nghiệp của chúng ta chủ yếu là sản xuất nhỏ, theo từng hộ, vì thế chưa có sự gắn kết giữa người sản xuất và nhà phân phối. Mô hình liên kết 4 nhà, 5 nhà đã có nhưng khó triển khai và  chưa được nhân rộng...

Khi giá cả nông sản vẫn do lái buôn, tiểu thương “chèo lái” thì người nông dân sản xuất ra nông sản vẫn sẽ tiếp tục bị ép giá và người tiêu dùng vẫn phải mua đắt. Chỉ khi nào giải được bài toán về "đầu ra" cho nông sản thì việc "mua rẻ-bán đắt" bất hợp lý ở các loại nông sản mới chấm dứt. Theo các chuyên gia kinh tế, tại Việt Nam, hoàn toàn có thể giải được bài toán này nếu cả xã hội cùng vào cuộc. Người sản xuất phải gắn kết lại với nhau thông qua các tổ hợp tác liên kết hoặc các hợp tác xã, ký kết hợp đồng tiêu thụ nông sản và sản xuất theo hợp đồng. Các nhà phân phối lưu thông phải gắn kết với nông dân, chia sẻ lợi nhuận cho người sản xuất và người tiêu dùng. Nhà nước có cơ chế chính sách hợp lý khuyến khích việc tiêu thụ nông sản theo hợp đồng. Các cơ quan chức năng của Nhà nước tạo điều kiện tốt nhất cho lưu thông, vận chuyển, tiêu thụ nông sản và thường xuyên kiểm tra giá cả, chất lượng nông sản...

Lỗ hổng lưu thông nông sản hoàn toàn có thể bịt được.

ĐỖ PHÚ THỌ