GÁNH NẶNG ĐẦU NĂM HỌC

Tuần qua, gần 22 triệu học sinh, sinh viên, chiếm hơn một phần tư dân số cả nước đã chính thức bước vào năm học mới. Trong không khí vui tươi, phấn khởi của ngày khai trường, đó đây vẫn còn hiện ra nét lo âu trên gương mặt các thầy giáo, cô giáo, các cán bộ quản lý giáo dục, các học sinh, sinh viên và cha, mẹ các em trước gánh nặng của năm học mới. Ngành giáo dục đang phải thực hiện nhiệm vụ của năm học với rất nhiều nội dung đổi mới để làm chuyển biến

Niềm vui ngày khai giảng. Ảnh: Quang Thái

Năm học này, các trường công lập sẽ không tăng học phí, nhưng hầu hết các khoản đóng góp chi tiêu khác đều tăng, từ việc mua sách giáo khoa, mua bảo hiểm, đến việc may đồng phục, tiền ăn, tiền bán trú… Ở Hà Nội, chi phí đầu năm học cho một cháu học sinh bậc tiểu học khoảng một triệu đồng, tăng 15% so với năm học trước. Trong khi đó, theo khảo sát mới đây của Viện Công nhân và Công đoàn tại Hà Nội cho thấy: Thu nhập bình quân tháng của người lao động ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ trên dưới một triệu đồng/tháng, một bộ phận không nhỏ công nhân có thu nhập bình quân tháng dưới 600 nghìn đồng.

Cuối tuần qua, nhìn tờ thông báo các khoản tiền sẽ phải nộp, nhiều ông bố, bà mẹ lo ngại. Một số trường không nói rõ giữa khoản thu bắt buộc với thu tự nguyện (chẳng hạn như mua bảo hiểm). Đối tượng học sinh là con cán bộ quân đội đã được cấp thẻ bảo hiểm y tế, nhưng nhiều trường vẫn cứ thông báo nộp tiền bảo hiểm để nhận được hoa hồng. Có trường còn có “sáng kiến” in vở riêng cho học sinh của trường để bán cho học sinh với giá cao hơn giá thị trường. Ngoài ra còn rất nhiều khoản đóng góp “tự nguyện” và “hỗ trợ” khác như trang trí trường, lớp, tiền điện dùng đèn, quạt, mua nước uống, giấy vệ sinh, rồi quĩ khuyến học…

Với những gia đình khá giả, các khoản đóng góp nói trên có thể không đáng kể, nhưng với rất nhiều gia đình khác thì các khoản đóng góp đầu năm học quả là gánh nặng lớn.

Được biết, năm 2007, đầu tư từ ngân sách Nhà nước cho ngành Giáo dục và Đào tạo đạt 66.770 tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng chi ngân sách, tăng gần 21% so với năm trước. Ước tính, từ năm 1990 đến nay, tổng giá trị đóng góp của các doanh nghiệp và nhà hảo tâm cho ngành giáo dục lên tới hơn 1.200 tỷ đồng và khoảng 1,5 triệu m² đất. Những khoản tiền nói trên là không nhỏ. Tiếc rằng, việc quản lý và sử dụng các nguồn tiền này vẫn còn nhiều bất cập.

Thiết nghĩ, các trường học, trước khi quyết định các khoản tiền phải đóng góp hãy nghĩ tới những học sinh nghèo. Các nhà hoạch định chính sách cũng cần cân nhắc khi đưa ra những quy định về học bổng, học phí và các khoản đóng góp cho giáo dục. Chi phí cho giáo dục gồm nhiều khoản, nhưng nếu các cấp, các ngành, các cơ quan doanh nghiệp, các nhà hảo tâm và toàn xã hội cùng chung nhau gánh vác thì sức nặng trên đôi vai các gia đình nghèo sẽ giảm đi rất nhiều.

ĐỖ PHÚ THỌ