Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng thiếu điện như hiện nay là do dự báo vĩ mô chưa sát với thực tế. Ảnh: Internet

Theo ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng thiếu điện như hiện nay là do dự báo vĩ mô chưa sát với thực tế. Trước đây, chúng ta dự báo mỗi năm nhu cầu sử dụng điện tăng 10-15%, nhưng thực tế đã tăng gần gấp đôi. Điều này khiến ngành điện dù đã rất cố gắng xây dựng các dự án, nhà máy mới nhưng vẫn không theo kịp nhu cầu sử dụng.

Điện là thứ năng lượng cực kỳ quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa của bất cứ quốc gia nào. Vì thế, những nước phát triển trên thế giới đều xây dựng được quy hoạch phát triển ngành điện theo sát với tiến trình phát triển, cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

Cách đây hàng chục năm, chúng ta đã xây dựng quy hoạch phát triển ngành điện. Tuy nhiên, quy hoạch đó thể hiện sự thiếu chính xác. Bằng chứng là, mặc dù các nhà máy thủy điện, nhiệt điện liên tục được mở rộng và xây mới nhưng điện vẫn luôn thiếu, ngành điện lực liên tục phải luân phiên cắt điện khiến cho sản xuất của doanh nghiệp bị đình đốn, đời sống sinh hoạt của nhân dân bị đảo lộn.

Năm 2008, mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhưng Quốc hội vẫn đặt chỉ tiêu tăng trưởng 7%. Đời sống nhân dân trong nhiều năm qua ngày càng được cải thiện. Kinh tế vĩ mô phát triển nhanh, nhu cầu đời sống tăng, có nghĩa nhu cầu sử dụng điện cũng tăng cao. Lẽ ra, quy hoạch phát triển ngành điện phải “tính” được việc ấy. Bởi nước ta được thiên nhiên ưu đãi có đầy đủ các yếu tố để sản xuất điện. Đó là nước, than, khí, nắng, gió… Điện lực là ngành được Chính phủ ưu tiên đầu tư phát triển. Nếu chúng ta có một quy hoạch ngành điện hợp lý, chắc chắn đã không xảy ra tình trạng thiếu điện. Vấn đề đặt ra là, công tác dự báo phải chính xác, theo sát tiến trình phát triển. Nếu những dự báo trước đây chưa chính xác, cần tính toán lại cho đúng.

Chúng ta đã có nhiều bài học về công tác dự báo. Chỉ số giá tiêu dùng thời gian qua tăng đột biến là do công tác dự báo thiếu chính xác. Nếu dự báo tốt, các doanh nghiệp sẽ có những giải pháp “đón đầu” như dự trữ nguyên vật liệu, hàng hóa, cân đối đầu tư… Khi biến động xảy ra, lượng hàng hóa dự trữ sẽ góp phần tích cực trong bình ổn thị trường.

Công tác dự báo có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với bất cứ ngành nào trong đó có ngành điện. Dự báo thừa sẽ dẫn tới lãng phí và ảnh hưởng tới nguồn vốn đầu tư của các ngành khác. Dự báo thiếu, sẽ làm ảnh hưởng xấu tới tốc độ phát triển chung. Để góp phần thúc đẩy nền kinh tế - xã hội đất nước phát triển bền vững, chúng ta cần xây dựng một đội ngũ chuyên gia có tầm nhìn, đủ năng lực dự báo cho tất cả các ngành, các lĩnh vực.

MAI HUY HỒNG