Nhiều ngân hàng đua nhau tăng lãi suất. Ảnh minh họa theo Internet

Từ đầu năm 2008 đến nay, thị trường tiền tệ Việt Nam có những diễn biến phức tạp. Vốn nội tệ khan hiếm, vốn ngoại tệ dư thừa, các ngân hàng đua nhau tăng lãi suất huy động vốn nội tệ. Trên thị trường liên ngân hàng, hầu như chỉ có người vay mà không có người cho vay, lãi suất được đẩy lên quá cao. Người gửi tiền tiết kiệm vội vã rút tiền ở ngân hàng này gửi sang ngân hàng khác để được hưởng lãi suất cao hơn. Nhiều doanh nghiệp, dự án rơi vào cảnh khát vốn... Cơn lốc thị trường tiền tệ "thổi" sang thị trường chứng khoán làm cho thị trường này đã lạnh càng lạnh thêm. Thị trường bất động sản cũng có nguy cơ chuyển từ “sốt” nóng sang “sốt” lạnh. Thị trường tiền tệ căng đến mức Ngân hàng Nhà nước phải "bơm" ra tới gần 4 nghìn tỷ đồng trong một tuần-mức hỗ trợ thanh khoản chưa từng có trong lịch sử can thiệp vốn khả dụng của Ngân hàng Nhà nước từ trước đến nay để “hạ nhiệt”.

Chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước là nhằm kiềm chế lạm phát và kiểm soát tăng giá. Nội dung chủ yếu của chính sách này là tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc tiền đồng với các ngân hàng thêm 1%, tăng lãi suất cơ bản đồng Việt Nam, hạn chế định mức cho vay chứng khoán ở mức dưới 20% vốn điều lệ của ngân hàng và công bố phát hành 20.300 tỷ đồng tín phiếu bắt buộc. Chính sách này là đúng đắn và bước đầu đã có tác dụng tích cực. Nó đã nhanh chóng dập tắt được cơn sốt của thị trường bất động sản, kích thích người gửi tiền tiết kiệm, bảo đảm an toàn cho các nhà đầu tư... Thế nhưng, theo ý kiến của một số chuyên gia kinh tế thì chính sách thắt chặt tiền tệ là toa thuốc điều trị đúng, nhưng do nó được vận hành khá nhanh từ thái cực nọ sang thái cực kia nên đã gây ra những "phản ứng phụ" khó lường.

Trong kinh tế thị trường, các kênh đầu tư có quan hệ với nhau, giống như "bình thông nhau", khi kênh này tăng thì kênh kia giảm và ngược lại. Các chuyên gia của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong một báo cáo gần đây đã cảnh báo: Tình trạng thiếu vốn đầu tư cho nền kinh tế do các ngân hàng thương mại hạn chế cho vay sẽ tác động đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong nửa cuối năm 2008. Theo quan điểm của Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh tại cuộc họp báo sáng 25-2, mục tiêu số 1 của chúng ta là tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu về kiềm chế lạm phát cũng rất quan trọng. Để bảo đảm được cả hai mục tiêu này, cần điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ, linh hoạt, khoa học, đúng quy luật và theo nguyên tắc thị trường. Hoạt động tín dụng phải đáp ứng được nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh.

ĐỖ PHÚ THỌ