ĐỂ DÂN TÂM HUYẾT XÂY DỰNG LUẬT

QĐND - Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) vừa được chính thức công bố để xin ý kiến góp ý của toàn thể nhân dân. Bộ luật Dân sự được coi là luật nền tảng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, điều chỉnh các quan hệ dân sự diễn ra hằng ngày của các chủ thể, trong đó có mọi cá nhân tham gia vào các quan hệ dân sự, kể từ các hoạt động mua bán, tặng cho nhỏ nhất thường ngày. Do vậy, sự tham gia đóng góp ý kiến tích cực của các tầng lớp nhân dân đúng dịp này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính khả thi, tính dự báo để bảo đảm sự ổn định của pháp luật về dân sự.

Ảnh minh hoạ.

Cách đây ít hôm, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Sĩ Dũng có chia sẻ câu chuyện liên quan đến những ý kiến đóng góp không kịp thời của nhân dân trong quá trình xây dựng luật. Luật Doanh nghiệp mới được Quốc hội thông qua được đánh giá là đạo luật mang tính đột phá về thể chế và là một trong những luật về doanh nghiệp tốt nhất trong khu vực. Tuy nhiên, Điều 212 luật này quy định, hộ gia đình kinh doanh sử dụng từ 10 lao động thường xuyên trở lên phải đăng ký thành lập doanh nghiệp. Sau khi dự thảo đã được Quốc hội thông qua, có ý kiến cho rằng quy định như vậy là thiếu khả thi. Ví dụ được nêu ra là một bà bán phở đông khách nên phải thuê 10 người giúp việc, nếu bắt bà bán phở phải thành lập doanh nghiệp có đầy đủ ban bệ, thành phần là không hợp lý.

Câu chuyện của Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng cho thấy, nếu ý kiến được đóng góp không “đúng dịp” thì sẽ phải mất rất nhiều thời gian sau đó mới có thể được tiếp thu, trong khi ngân sách Nhà nước cũng phải tiêu tốn những khoản không đáng có để sửa đổi văn bản luật. Hy vọng, câu chuyện “bà bán phở” sẽ không bị lặp lại trong lần lấy ý kiến toàn dân đối với dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) lần này và Ban soạn thảo sẽ nhận được những ý kiến tâm huyết, chất lượng để Bộ luật Dân sự Việt Nam có “tuổi thọ nhiều thập niên”, như mong muốn của toàn xã hội.

Tuy nhiên, để thu hút được những ý kiến tâm huyết, chất lượng, bảo đảm cho lần lấy ý kiến toàn dân vào dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) đạt được hiệu quả cao nhất, đòi hỏi cơ quan soạn thảo phải có sự khuyến khích phù hợp với những người đóng góp ý kiến. Sự khuyến khích mà người đóng góp ý kiến mong chờ nhất có lẽ là ý kiến của họ được tiếp thu, hoặc nhận được giải trình cụ thể và minh bạch nếu không được tiếp thu. Nói cách khác, mọi ý kiến đóng góp của nhân dân và các cơ quan, tổ chức nên được tổng hợp và phản hồi đầy đủ, rõ ràng qua những kênh chính thức, chẳng hạn như trên trang thông tin điện tử của cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Tư pháp.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp, hoặc có thể ở cấp cao hơn là Chính phủ, cần có chế độ vinh danh, khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có ý kiến đóng góp thiết thực, hiệu quả, được tiếp thu và có tác động rõ ràng tới việc nâng cao tính khả thi và ổn định của Bộ luật Dân sự sau khi được sửa đổi, bổ sung. Chỉ đơn giản là tấm bằng khen, giấy khen hoặc đơn giản hơn nữa là bản ghi nhận sự đóng góp tích cực của cá nhân, tập thể trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi), nhưng lại là nguồn khích lệ rất lớn về mặt tinh thần để huy động được tối đa trí tuệ của toàn dân trong việc xây dựng, hoàn thiện Bộ luật Dân sự nói riêng và công tác xây dựng luật nói chung. Mặt khác, cũng cần phải kiên quyết đấu tranh với những người lợi dụng diễn đàn lấy ý kiến của nhân dân để có những bài viết, phát ngôn bôi nhọ, xuyên tạc sự thật đang diễn ra ở đất nước chúng ta, kích động một bộ phận nhân dân đi ngược lại con đường mà Đảng và nhân dân ta đã chọn.