ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH

Trong hơn một tháng qua, rất nhiều vụ việc liên quan đến việc làm ăn gian dối, vô đạo đức của nhiều doanh nghiệp bị phát giác: từ kẹo pha "bột đá"; gian lận đong xăng dầu, cước phí taxi bằng chip điện tử; Công ty Vedan xả nước thải thẳng ra sông Thị Vải tới việc phát hiện chất

Cơ quan chức năng niêm phong số kẹo trộn bột đá. Ảnh: Internet

Những vụ việc trên gióng lên hồi chuông báo động về đạo đức và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Cần nhớ rằng sự giàu có, danh tiếng, thành hay bại của bất cứ một doanh nghiệp nào suy cho cùng cũng nhờ bệ đỡ là cộng đồng. Bởi doanh nghiệp vừa có quan hệ tương tác với cộng đồng, vừa nằm trong cộng đồng. Hình như, vì lợi nhuận, lãnh đạo nhiều doanh nghiệp đã quên, hay cố tình quên điều này. Hãy thử tưởng tượng, nếu nhà các vị lãnh đạo của Vedan nằm trên sông Thị Vải, chất gây hại từ ống xả của Vedan xả thẳng vào nước sinh hoạt của họ, người thân trong gia đình họ thì liệu có chuyện xả thải phi pháp, phi nhân tính kia không?

Người ta đã nói nhiều đến thuật ngữ: “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp”, hay còn nhắc đến “văn hóa” và cao hơn là “đạo đức” kinh doanh. Chúng ta thấy trong thời gian vừa qua có nhiều doanh nghiệp, doanh nhân rất hào phóng, dành những khoản tiền khổng lồ để làm từ thiện. Đó là một việc làm tốt, biểu hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, tình cảm của người sản xuất, kinh doanh với cộng đồng. Nhưng đó có thể mới là yếu tố bề nổi, là hành vi không bị ràng buộc, không thường xuyên, thậm chí có khi là ngẫu hứng... Trong khi trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp phải là điều bắt buộc, thể hiện ở cả cách để họ có được đồng tiền ấy.

Đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không thể dừng ở sự ngẫu hứng mà phải được thể hiện ở pháp luật, nằm trong quy tắc ứng xử, chiến lược, triết lý phát triển của mỗi hiệp hội ngành nghề, mỗi doanh nghiệp. Có ý kiến đề nghị trong Luật Đầu tư phải có các điều khoản rõ ràng bảo vệ quyền lợi cộng đồng dân cư xung quanh, quyền của người tiêu dùng cũng như lao động tại doanh nghiệp… Khi đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đã được cụ thể hóa thành những quy định rõ ràng thì có thể dùng nó để soi xét, xử lý trong những trường hợp chệch chuẩn. Cùng với đó, tất nhiên phải tiếp tục nâng cao yếu tố giáo dục, vì chỉ khi thực sự ý thức đúng đắn vai trò, trách nhiệm của mình thì mỗi doanh nghiệp, mỗi doanh nhân mới hành động đúng vì cộng đồng và xã hội.

HỒ QUANG PHƯƠNG