Những banner trên đường phố thế này được nhiều người chú ý tìm hiểu (ảnh ThanhnienOnline)

Việc Trung tâm Triển lãm, Sở Văn hóa-Thông tin Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Công ty Truyền thông Tiêu điểm tổ chức trưng bày thể nghiệm lịch sử trên một số tuyến phố của thành phố nhằm tôn vinh 46 nữ anh hùng, danh nhân, nữ sĩ tiêu biểu của đất nước thời gian qua là một trong nỗ lực đưa những kiến thức phổ thông về lịch sử đến gần hơn với quảng đại quần chúng. Cùng với các cuộc thi tìm hiểu được tổ chức thường xuyên từ cơ sở đến các cấp cao hơn (nhân các dịp kỷ niệm trong năm); các cuộc thi tìm hiểu lịch sử trên sóng phát thanh, truyền hình về lịch sử đất nước nói chung, lịch sử các dân tộc Việt Nam, các vùng, miền, nhân vật lịch sử nói riêng đã giành được sự quan tâm nhất định từ phía các nhà tổ chức, cơ quan, đoàn thể…

Vậy nhưng, việc học tập lại là nỗ lực của mỗi người. Muốn học tốt phải yêu, phải đam mê và tự tìm hiểu, khám phá. Những dòng chữ vô cùng súc tích trên các tấm pa-nô đường phố mới chỉ là những lớp cắt thật mỏng trong dòng chảy lịch sử nhiều ngàn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc - khó có thể lấp được những lỗ hổng về kiến thức lịch sử dân tộc của nhiều người, đặc biệt là tầng lớp thanh, thiếu niên.

Vẫn biết rằng, thực trạng việc dạy và học môn lịch sử ở nước ta đã đến hồi báo động. Việc học sinh không biết người được lấy tên đặt cho trường mình học là ai, người dân không biết người được lấy tên đặt cho phố mình đang sống có công trạng gì trong lịch sử, đến thực trạng những điểm “0” của các thí sinh môn sử trong kỳ thi đại học những năm qua là sự thực đáng buồn. “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”, đã có những thời gian dài, môn lịch sử nói chung, lịch sử Việt Nam đã không có được sự quan tâm đúng mức từ gia đình, nhà trường và xã hội. Trẻ đi học và buộc phải học thuộc bài nhưng dường như chúng ta quên đi điều cốt lõi là phải tạo cho chúng hứng khởi và yêu thích môn học này qua các hoạt động ngoại khoá ở bảo tàng, ở các khu di tích, qua các cuốn sách, truyện, các bộ phim về lịch sử đất nước. Bên cạnh đó còn là sự chểnh mảng ở các bậc cha mẹ, giáo viên và xã hội trong khơi gợi niềm tự hào về đất nước, các thế hệ con người Việt Nam cần cù, dũng cảm, mưu trí, giàu lòng nhân ái cho lớp trẻ. Trẻ đi học mà như đánh vật, coi lịch sử như những “cửa ải” buộc phải qua nếu muốn lên lớp thì thật khó đạt được mong muốn “sâu rễ bền gốc” về lịch sử đất nước trong các em.

Muốn trẻ yêu lịch sử, muốn “Dân ta phải biết sử ta” như mong muốn của Bác Hồ, phải có cái nhìn khoa học về sự thiếu và yếu của chúng ta trong dạy và học tập tại nhà trường và sự bàng quan của một bộ phận xã hội đối với lịch sử đất nước. Nhìn vào đó để kiên quyết khắc phục thiếu sót, để biến lịch sử-niềm tự hào về cội nguồn dân tộc trở thành động lực thúc đẩy đất nước ngày càng phát triển.

Mong rằng, sáng kiến của Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được các ngành, các địa phương khác học tập, nhân rộng. Và cũng mong rằng, không chỉ dừng lại ở giới thiệu những phụ nữ tiêu biểu nhân ngày 20-10, mà lịch sử, truyền thống hào hùng qua mấy nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc sẽ được lớp lớp các thế hệ hôm nay đón nhận với một niềm kiêu hãnh, góp phần làm giàu tình yêu quê hương, đất nước, trách nhiệm với cộng đồng, tự hào là công dân nước Việt Nam anh hùng của mỗi người con đất Việt.

TUẤN ANH - HUY THIÊM