Ảnh minh họa. Nguồn: tienphong.vn

QĐND - Cán bộ là công bộc của dân - Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn coi trọng vai trò của cán bộ và rất mực chăm lo cho công tác cán bộ. Trong công tác văn hóa, cán bộ văn hóa cũng đã và luôn phải là công bộc văn hóa của nhân dân. Công bộc văn hóa tận tụy, nêu cao trách nhiệm thì dân được nhờ, đời sống văn hóa được nâng lên và con người được giáo dục tôn trọng, nâng cao nhân cách, giàu tình thương yêu, nêu cao trách nhiệm.

Cuộc sống không ngừng đổi thay, kinh tế, xã hội đổi thay, nhiều cái mới, yếu tố mới cùng những giá trị mới xuất hiện, như mọi loại hình cán bộ, cán bộ văn hóa cũng phải đổi mới, bắt nhịp kịp thời với cái mới, với đổi thay. Trước tình hình, yêu cầu mới của đất nước nói chung và văn hóa nói riêng, Hội nghị lần thứ chín, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) vừa ra Nghị quyết "Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước". Đề cập đến những nguyên nhân khiến kết quả đạt được trong lĩnh vực văn hóa thời gian qua chưa tương xứng với yêu cầu và chưa vững chắc, Ban Chấp hành Trung ương đã chỉ rõ "Công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, thiếu bài bản và tầm nhìn xa" (Thông báo Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 9 (khóa XI). Sự đánh giá này là chính xác, rất sát hợp với thực tế.

Không phải trong quá trình thực hiện sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước chúng ta không quan tâm đến đổi mới văn hóa, tuy nhiên những đổi thay, biến động trong đời sống văn hóa chưa được nắm bắt kịp thời và rõ ràng để có những ứng xử, quyết sách và những biện pháp hữu hiệu thúc đẩy sự đổi mới trong quản lý văn hóa cũng như xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý văn hóa các cấp cùng nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao. Riêng về đội ngũ cán bộ văn hóa vẫn được nhìn nhận, sử dụng theo lối cũ. "Có thực mới vực được đạo", trong lúc tập trung các nguồn lực vào trọng tâm phát triển kinh tế và các lĩnh vực khác, nguồn lực con người trong văn hóa chưa được chú trọng đầu tư xây dựng. Xã hội nhìn vào cán bộ văn hóa không như những cán bộ chủ chốt khác trong các địa phương, các ngành. Thực tế, cán bộ văn hóa chưa được tạo điều kiện đầy đủ cả về cơ chế, đãi ngộ để thừa hành công việc. Cán bộ văn hóa ở cơ sở thì đều phải "cơm nhà vác tù và hàng tổng".

Khi xã hội mải lo cơm áo, làm ăn, làm giàu, với nhiều người việc văn hóa chỉ được coi là thứ thêm vào, được đến đâu quý đến đấy. Khi giàu xổi, câu chuyện "Ai bỏ tiền người đó có quyền lựa chọn sản phẩm văn hóa, nghệ thuật" đã diễn ra phổ biến.

Khi xã hội đề cao lợi ích kinh tế thì người làm văn hóa cũng luôn phải lựa chọn, hoặc là có tài năng, năng khiếu chuyên môn thì tìm cách bán cái tài, cái khiếu của mình, đâu gọi đâu thuê là bán. Trong bối cảnh ấy, người cán bộ quản lý văn hóa trở thành yếu thế, có những người tranh thủ và lợi dụng những công việc, sự kiện liên quan đến chức trách của mình để kiếm thêm. Những hiện tượng buông lỏng quản lý, cậy quyền nhỏ, tham nhũng vặt đã xảy ra, những lễ hội, những sự kiện văn hóa bị biến tướng thành cơ hội làm ăn, thành nơi bán mua đủ thứ có nguyên do từ đây.

"Cán bộ nào phong trào nấy", cán bộ văn hóa giảm nhuệ khí; giảm trách nhiệm, ít được đào tạo, bồi dưỡng, sàng lọc, thiếu chí học hành, phấn đấu không thể có phong trào, không có kỷ cương, không có sáng tạo văn hóa. Công bộc văn hóa bị coi rẻ, lại chỉ lo vun vén cá nhân không còn là cán bộ văn hóa của dân. Bộ máy quản lý điều hành không có những người toàn tâm toàn ý, không được quan tâm xốc dậy, không có những người chủ chốt nắm chắc văn hóa đương nhiên dễ bị xộc xệch, hỏng hóc và giảm hiệu lực.

Văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, càng những người có trách nhiệm cao trong xã hội càng phải quan tâm đến văn hóa, biết sử dụng và chăm lo đến cán bộ quản lý văn hóa, người làm văn hóa. Cuộc sống đòi hỏi như vậy và Nghị quyết mới về văn hóa của Đảng định hướng như vậy.

NGUYỄN MẠNH