Với thành tích phá hơn 400 vụ trộm, cướp, bắt giữ gần 1000 lượt tội phạm… Câu lạc bộ (CLB) phòng, chống tội phạm phường Phú Hòa vừa được Công an thị xã Thủ Dầu Một (Bình Dương) đề nghị UBND thị xã ra quyết định nâng cấp thành CLB trực thuộc Công an thị xã. Đây là việc làm cần thiết, vì hiệu quả, phạm vi hoạt động của CLB không chỉ bó hẹp trong một phường mà đã bao trùm toàn bộ địa bàn thị xã Thủ Dầu Một và các vùng lân cận.

Hiệu quả hoạt động của CLB này là một điển hình tiêu biểu của phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc trên cả nước. Các thành viên trong CLB được người dân và báo giới yêu quý gọi là những “hiệp sĩ SBC”. Tuy nhiên, cho đến nay, hoạt động của CLB vẫn hoàn toàn tự phát. Ngoài hàng trăm giấy khen, bằng khen của các ngành, các cấp trao tặng, các “hiệp sĩ” không hề có một chính sách hỗ trợ gì, không có quy chế hoạt động. Nhiều thành viên CLB bị trọng thương trong quá trình truy đuổi tội phạm nhưng không được hưởng ưu đãi khi điều trị tại bệnh viện.

Đại diện Bộ Công an trao bằng khen cho cá nhân, tập thể CLB Phòng chống tội phạm phường Phú Hòa vì thành tích giữ gìn an ninh trật tự. Ảnh; Internet

Cũng chính vì vậy, một vấn đề đặt ra là khi nâng cấp, CLB sẽ hoạt động theo cơ chế nào?

Mô hình CLB phòng, chống tội phạm đã và đang được áp dụng tại nhiều địa phương trên cả nước. Do đây là hình thức mang tính phong trào nên hoạt động của mô hình này rất đa dạng. Lực lượng có khi là các thành viên trong tổ dân phố, dân phòng, thanh niên tình nguyện; có nơi thì tập hợp những thành viên trong một nhóm chạy “xe ôm”, từ lực lượng bốc xếp hàng hóa tại các bến cảng, khu chợ… Nhưng cũng có nơi chỉ có vài người tham gia vì có “máu” Lục Vân Tiên…

Chính vì sự đa dạng ấy nên hoạt động của các CLB này mỗi nơi một kiểu, không có quy chế quản lý chung. Với những thành viên thuộc lực lượng dân phòng, dân quân thì hoạt động theo quy chế của lực lượng, nhưng với những CLB từ phong trào quần chúng thì đang rất lúng túng, nên thực tế đã xảy ra những hệ lụy. Một số trường hợp vì quá “hăng” nên đã ra tay với đối tượng quá nặng, hoặc gây thương tích trong quá trình truy đuổi tội phạm, dẫn đến vi phạm pháp luật. Một số trường hợp phạm vào quy định bắt giữ người trái pháp luật. Các “hiệp sĩ” gặp nhiều rủi ro nhưng chưa được bảo vệ bằng những chế tài pháp lý.

Vấn đề đặt ra hiện nay là tổ chức lực lượng này như thế nào để họ tham gia phòng, chống tội phạm có hiệu quả, đúng pháp luật, được pháp luật bảo vệ, hạn chế những rủi ro cho gia đình và bản thân.

Các địa phương cần trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật cho những người dân tích cực tham gia phòng, chống tội phạm, tổ chức tập huấn cho họ về phương pháp, kỹ năng trong quá trình tham gia tấn công, truy quét tội phạm. Về phương diện chung, cần có một quy chế quản lý, duy trì hoạt động đối với mô hình này, sao cho khi tham gia vào các CLB này, các thành viên có những quyền hạn nhất định, được pháp luật bảo vệ, được hưởng một số chế độ đãi ngộ nhằm khuyến khích, thúc đẩy phong trào bảo vệ an ninh trật tự xã hội.

PHAN TÙNG SƠN