CHỐNG BUÔN LẬU KHÔNG CHỈ LÀM “PHẦN NỔI”

Ghe chở xăng dầu từ bên Khánh An (An Giang) đang vận chuyển và đổ bộ lên bờ Prekchray, Khothom (Cam-pu-chia). (Ảnh: Lao động)

Gần đây, tại địa bàn biên giới Tây Nam rộ lên hiện tượng hiếm thấy, đó là nạn vận chuyển, buôn lậu xăng, dầu từ Cam-pu-chia về Việt Nam tiêu thụ. Riêng tại khu vực biên giới huyện Tịnh Biên (An Giang), trung bình mỗi ngày có hàng nghìn lít xăng dầu được vận chuyển lậu vào nội địa. Tình trạng trên được nhiều người ví như xăng, dầu "chảy ngược”, bởi từ trước đến nay, xăng, dầu chủ yếu xuất lậu từ Việt Nam sang Cam-pu-chia, do giá của mặt hàng này bên nước bạn cao hơn ở Việt Nam. Thực tế những năm qua, dù đã rất cố gắng và bằng cả những biện pháp mạnh, như lập đội đặc nhiệm chuyên trách chống buôn lậu xăng, dầu qua biên giới; nhiều cây xăng khu vực biên giới tiếp tay cho buôn lậu xăng, dầu đã bị tước giấy phép, nhưng lượng xăng, dầu mà lực lượng chức năng thu giữ cũng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với "dòng" xăng, dầu lậu "chảy" qua biên giới, gây thất thoát lớn ngân sách Nhà nước.

Dịp cuối năm, buôn lậu càng gia tăng cả trên đường bộ, đường thủy, đường không, đường bưu điện... Không chỉ các mặt hàng thông dụng, mà nhiều loại hàng cấm như pháo nổ, thực phẩm kém chất lượng, gia súc, gia cầm chưa qua kiểm dịch... cũng đua nhau "chảy" vào nội địa bằng các thủ đoạn tinh vi, lén lút, nhưng cũng không ít nơi diễn ra công khai, trắng trợn, như thách thức lực lượng chức năng.

Ban chỉ đạo phòng, chống buôn lậu (Ban chỉ đạo 127) đã được thành lập từ Trung ương đến cơ sở, gồm các lực lượng liên ngành, chính quyền địa phương, nhưng ở không ít địa bàn, việc chống buôn lậu chưa thực sự hiệu quả, thậm chí lỏng tay, tiêu cực. Nhiều vụ hàng lậu bị phát hiện, bắt giữ với số lượng rất lớn, nhưng mới chỉ là "phần nổi" của "tảng băng chìm". Một trong những nguyên nhân là chưa có các giải pháp chống buôn lậu một cách đồng bộ. Không ít đơn vị, địa phương còn nặng về biện pháp hành chính đơn thuần, như kiểm tra, kiểm soát, phục bắt hàng lậu trên tuyến biên giới, trên đường vận chuyển, tiêu thụ... mà chưa đánh trúng các đối tượng cầm đầu, chủ mưu thường giấu mặt, chỉ đạo từ xa... trong khi lực lượng chống buôn lậu còn mỏng, kinh phí, phương tiện, trang thiết bị thiếu thốn.

Chống buôn lậu hiệu quả, không chỉ làm "phần ngọn"- tại biên giới, cửa khẩu, mà giải pháp quan trọng là phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn nạn chứa chấp, tiêu thụ hàng lậu từ nội địa. Thực tế thời gian qua, không ít loại hàng lậu, hàng cấm nhập, mặc dù các lực lượng chức năng ra sức ngăn chặn, bắt giữ trên tuyến biên giới, cửa khẩu, trên đường vận chuyển, nhưng khi hàng lậu đã vào sâu trong nội địa, lại được tiêu thụ gần như "hợp pháp", công khai, như mặt hàng thuốc lá ngoại.

Cùng với kiểm tra, kiểm soát thị trường, việc điều hành giá cả, chính sách thuế linh hoạt... ở tầm vĩ mô là hết sức cần thiết, nhất là khi Việt Nam đã gia nhập WTO và từ 1-1-2009 nước ta mở cửa thị trường bán lẻ cho các nhà đầu tư nước ngoài. Các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất trong nước phải không ngừng đổi mới cung cách quản lý, dây chuyền công nghệ, hạ giá thành, tăng sức cạnh tranh, nâng cao chất lượng, uy tín của "hàng nội", góp phần bảo vệ sản xuất trong nước và ngăn chặn hiệu quả hàng lậu.