CẦN NHIỀU THẨM PHÁN XỨNG TẦM

Ảnh: Tiền phong

Hậu quả của những vụ án oan, sai thật nặng nề về nhiều mặt, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Vì vậy, để không còn án oan sai trở thành yêu cầu hàng đầu của các cơ quan pháp luật, trong đó có ngành tòa án. Những năm qua, bên cạnh nỗ lực cao để nâng cao chất lượng xét xử các vụ án, thì vẫn tiếp tục tồn tại không ít vụ án oan, sai. Chỉ tính trong năm 2007, số vụ án bị hủy tăng 0,18% so với năm 2006 và số vụ án bị sửa vẫn còn đến 3,84%. Bên cạnh các vụ án oan cho công dân là những vụ án xử quá nhẹ, ảnh hưởng đến sự nghiêm minh của pháp luật. Cá biệt có vụ án bị cáo đã có 2 tiền án, chưa được xóa án tích, lại tiếp tục phạm tội, nhưng tòa án vẫn cho hưởng án treo! Chất lượng xét xử chưa cao có nhiều nguyên nhân, song chủ yếu vẫn là do năng lực của đội ngũ thẩm phán còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được nhiệm vụ trong bối cảnh phải tăng cường cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và nguyện vọng, yêu cầu ngày càng tăng của công dân. Cán bộ, thẩm phán ngành tòa án nhìn chung còn thiếu và yếu, gặp rất nhiều khó khăn trong giải quyết công việc. Hiện nay toàn quốc có hơn 200 thẩm phán tòa án nhân dân cấp tỉnh và huyện chưa có bằng đại học luật, thuộc diện được nợ tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo quy định. Đồng thời, vẫn còn tình trạng một số cán bộ, thẩm phán thiếu tinh thần trách nhiệm, sa sút về phẩm chất, thiếu ý thức rèn luyện trong công tác, sa đọa, thoái hóa biến chất, nên đã không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, thậm chí vi phạm pháp luật. Năm 2007, có 35 cán bộ, thẩm phán bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và 11 thẩm phán tòa án địa phương chưa được xem xét để bổ nhiệm lại làm thẩm phán vì không hoàn thành nhiệm vụ. Với thực trạng như vậy thì chất lượng xét xử chưa xứng tầm, vẫn xảy ra án oan sai là điều khó tránh khỏi!

Vì vậy, nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ cán bộ, thẩm phán là việc cần làm ngay của cả cộng đồng, trong đó, trước hết và cơ bản là trách nhiệm của ngành tòa án. Ngành cần chú trọng xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống quy hoạch cán bộ trước mắt cũng như lâu dài; tăng cường đào tạo và đào tạo lại, mở nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, thẩm phán, tránh tình trạng như trong năm 2007 có tòa án không tổ chức được một khóa tập huấn nghiệp vụ nào. Ngành cũng cần làm tốt công tác quản lý, giáo dục, nâng cao ý thức chính trị và trách nhiệm công vụ cán bộ, thẩm phán. Khẩn trương ban hành quy tắc ứng xử để quy định những việc không được làm và những việc phải làm của cán bộ, công chức tòa án. Chú ý đến công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện, xử lý kịp thời các cá nhân và tập thể có vi phạm, lợi dụng nghề nghiệp, chức vụ, quyền hạn để tham nhũng, lãng phí. Từng cán bộ, thẩm phán phải nêu cao ý thức tự giác, rèn luyện và phấn đấu, trở thành những con người vừa hồng, vừa chuyên đủ sức hoàn thành nhiệm vụ giữ gìn sự công bằng của cán cân công lý.

Chỉ có bằng nỗ lực của toàn ngành tòa án, sự ủng hộ, phối hợp hiệu quả của cộng đồng và các cơ quan tố tụng khác, chúng ta mới có thể tạo ra đội ngũ cán bộ, thẩm phán đúng tầm, khắc phục được tình trạng án oan sai, góp phần bảo đảm sự nghiêm minh của luật pháp.

Phạm Văn Huấn