Xuất khẩu gạo. Ảnh: Internet

Diêm dân Việt Nam đang đứng ngồi không yên vì muối làm ra không bán được dù đã phải hạ giá xuống mức chỉ còn một phần tư so với  thời điểm này năm ngoái. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này là do việc nhập khẩu  muối  đúng vào thời điểm diêm dân trong nước thu hoạch rộ  làm cho giá muối rơi tự do.

Giống như tâm trạng của những người làm muối, những người trồng cà phê Việt Nam cũng đang lo lắng bởi giá cà phê giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do giá cà phê trên thị trường thế giới giảm mạnh, các nhà xuất khẩu cà phê của Việt Nam dự báo sai về xu hướng giá cả, bị giới đầu tư nước ngoài thao túng…

Xuất, nhập khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế hội nhập quốc tế. Mỗi quốc gia dựa vào tiềm năng, thế mạnh của mình để  chọn mặt hàng xuất, nhập khẩu. Việt Nam nhập khẩu muối, xuất khẩu cà phê là cần thiết bởi muối chúng ta làm chưa đủ tiêu dùng trong nước; cà phê làm ra lại quá thừa so với sức tiêu thụ của nhân dân.  Tuy nhiên, việc lựa chọn  thời điểm và điều kiện xuất, nhập khẩu lại là vấn đề cực kỳ nhạy cảm,  có thể liên quan đến  đời sống, sinh mệnh của rất nhiều người. Chúng ta đã từng phải trả giá quá đắt khi nhập khẩu rác, nhập khẩu sâu, nhập khẩu thịt bẩn, xuất khẩu gỗ, xuất khẩu khoáng sản chưa qua chế biến; lúc giá gạo  cao thì dừng xuất khẩu…

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong hai tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu của cả nước đạt khoảng 8,9 tỉ USD, chỉ tăng 0,1% so với cùng kỳ năm 2009. Trong khi đó kim ngạch nhập khẩu cả nước ước đạt 10,6 tỉ USD, tăng 39,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trước thực trạng này, mới đây, tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo các doanh nghiệp trong nước phải ưu tiên sử dụng nguyên liệu trong nước, khuyến khích sử dụng hàng nội địa, nhân rộng chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” để thay thế hàng nhập khẩu; tăng cường các biện pháp kiểm soát nhập khẩu, hạn chế nhập các mặt hàng xa xỉ, chưa thiết yếu.

Tại một hội thảo về xuất, nhập khẩu vừa được tổ chức tại Hà Nội, một chuyên gia kinh tế đã kể lại câu chuyện cổ tích “Cây tre trăm đốt” trong đó có câu “thần chú”: “ Khắc nhập, khắc xuất” và đề nghị những người làm  công tác  xuất, nhập khẩu của Việt Nam hãy “Cân nhắc nhập, cân nhắc xuất” mỗi khi đặt bút ký hợp đồng. Đặc biệt là cân nhắc thời điểm nhập khẩu, xuất khẩu. Chúng ta đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc xuất, nhập khẩu hàng hóa phải tuân theo quy định quốc tế. Nhưng có điều đáng tiếc là  việc áp dụng những rào cản kỹ thuật trong khuôn khổ WTO cho phép lại chưa được các cơ quan chức năng của chúng ta vận dụng linh hoạt. Người dân Việt Nam đang phải đứng trước một sự cạnh tranh không lành mạnh, rất bất công và đáng lo ngại khi mà hàng hóa ngoại nhập chưa được kiểm soát chặt chẽ.  Liên tiếp gần đây chúng ta phải chịu nhiều vụ kiện bán phá giá và những quy định mới về yêu cầu chất lượng hàng hóa của các thị trường xuất khẩu. Đây thực chất là những rào cản vô hình mà các nước đã dựng lên để bảo vệ thị trường của họ.

Đỗ Phú Thọ