Có thể nói Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XII này đạt kỷ lục về số lượng ý kiến cử tri và câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội. Đó là 1.008 ý kiến của cử tri cả nước và 230 chất vấn của 107 đại biểu liên quan đến 21 bộ, ngành. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn ngày càng được sự quan tâm sâu sắc của đồng bào và chiến sĩ cả nước.
Nhưng nếu xem kỹ các nội dung được đặt ra thì lại có điều cần bàn. Cử tri và đại biểu Quốc hội đều nêu những ý kiến rất tâm huyết, quan trọng và bức xúc của cuộc sống. Chẳng hạn, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đầu tư; khắc phục tình trạng giải ngân chậm, công trình kém chất lượng, chậm tiến độ; kiềm chế tăng giá; giảm tai nạn và ùn tắc giao thông; ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh an toàn thực phẩm; khắc phục các hiện tượng tiêu cực trong giáo dục và y tế; phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm v.v. Song vẫn lại là những vấn đề đã từng được nêu đi nêu lại ở nhiều kỳ họp trước. Bởi vì có nhiều vướng mắc, bất cập đã được thành viên Chính phủ hứa khắc phục song đến nay vẫn chưa được giải quyết hoặc giải quyết không đến nơi đến chốn.
Trong Kỳ họp này, cũng có bộ trưởng trước khi trả lời chất vấn đã báo cáo rõ những việc đã làm theo lời hứa. Song số đó chưa nhiều, một phần cũng có những bộ trưởng mới nhận nhiệm vụ. Còn lại, những lời hứa thực hiện và đưa ra lộ trình giải quyết từ những kỳ họp trước mà nay vẫn chưa xong. Đáng chú ý là số lời hứa của các bộ trưởng đã giảm hẳn, có người chỉ hứa chung chung, không cần phải triển khai cụ thể công việc gì.
Có phải vì quá khó khăn trong thực hiện mà các bộ trưởng trở nên “kiệm lời” hứa?
Chất vấn là dịp để cử tri và đại biểu Quốc hội kiểm tra, đánh giá chất lượng hoạt động và trách nhiệm quản lý, điều hành của bộ trưởng. Qua đó, người được chất vấn có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn, rà soát lại công việc của mình, nhìn lại mình để rút kinh nghiệm làm tốt hơn trách nhiệm được giao. Vừa kết hợp báo cáo kết quả thực hiện qua lần chất vấn trước, cùng với yêu cầu kiến nghị của cử tri, chỉ rõ những việc cần làm sắp tới.
Vẫn biết giải quyết một vấn đề đặt ra trong đời sống kinh tế- xã hội hiện nay không đơn giản chút nào. Có thể một bộ, ngành riêng rẽ không làm nổi nhưng vẫn là trong tầm tay của các thành viên Chính phủ. Thực tế cho thấy, dù sự việc khó đến mức nào mà Chính phủ và các cơ quan hành chính có biện pháp tiếp tục cải tiến công tác quản lý điều hành, phối hợp đồng bộ nhịp nhàng cũng sẽ giải quyết được kịp thời, thỏa đáng. Trong đó trách nhiệm của bộ trưởng là đề xuất và tham mưu với Chính phủ phương thức xử lý vấn đề cho lĩnh vực mình được giao phụ trách.
Cử tri cả nước và đại biểu Quốc hội luôn có yêu cầu cụ thể đối với các bộ trưởng phải đưa ra lộ trình giải quyết những vấn đề bức xúc. Như vậy, các bộ trưởng mới nêu cao trách nhiệm rõ ràng trong quản lý, điều hành và đại biểu Quốc hội cũng như cử tri có căn cứ để giám sát, đánh giá năng lực cũng như trách nhiệm của họ. Không để tình trạng chất vấn chỉ là chất vấn, trả lời chỉ để trả lời, mà phải làm rõ trách nhiệm với những ràng buộc cụ thể trong thực thi nhiệm vụ của các bộ trưởng.
Cũng đã có ý kiến rằng Quốc hội có thể ra nghị quyết về giải quyết vấn đề đặt ra theo lời hứa của các bộ trưởng, hoặc tăng thêm các cuộc điều trần, chất vấn khác trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội… Song, xét cho cùng thì trong hoàn cảnh nào, để giải quyết vấn đề bức xúc của cuộc sống, các bộ trưởng cũng cần dám hứa, biết hứa và thực hiện đến nơi đến chốn lời hứa của mình. Đó là trách nhiệm một “công bộc” của nhân dân.
VIỆT ÂN