QĐND Online – Thanh tra Chính phủ vừa có công văn gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các địa phương, yêu cầu báo cáo đánh giá, tổng hợp việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ người tố cáo. Việc này nhằm tổng kết, rút kinh nghiệm, đưa ra các giải pháp khuyến khích, bảo vệ người tố cáo, góp phần thực hiện chính sách chống tham nhũng hiệu quả hơn.

Theo thống kê của Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) cho thấy, chỉ có khoảng 1/3 người dân sẵn sàng tố cáo tham nhũng. Đây là tỷ lệ thấp so với các nước trong khu vực. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến vấn đề này, trong đó việc người tố cáo sợ bị trả thù vì chưa có cơ chế bảo vệ tốt; việc khen thưởng, mức khen thưởng còn thấp, rườm rà... là những nguyên nhân chủ yếu làm cho số lượng người tố cáo tiêu cực chưa có nhiều.

Thực tế, trong vài năm lại đây đã có không ít trường hợp tố cáo đúng sự thực, được cơ quan chức năng khen thưởng, nhưng lại bị trả thù, trù dập, hăm dọa, gây thiệt hại về vật chất, tinh thần. Điển hình là trường hợp ông Trần Khắc Mẫn (sinh năm 1965, Trung tâm Viễn thông Đông Hòa, Tây Hòa, tỉnh Phú Yên), vì tố cáo tiêu cực mà bị chuyển từ tổ trưởng Tổ Viễn thông Đông Mỹ về làm công nhân kỹ thuật của Tổ Viễn thông Phú Hiệp, rồi lại bị đưa vào danh sách lao động dôi dư với lý do yếu năng lực chuyên môn, làm việc kém hiệu quả. Hay như trường hợp của nữ dược sĩ Trần Thị Kiều Oanh (sinh năm 1983), chỉ vì tố cáo tiêu cực ở Phòng Giám định Y khoa (Sở Y tế Bình Phước), bị khủng bố, bị hành hung chấn thương đầu, vai phải rồi bị sa thải... Nữ bác sĩ Hoàng Thị Nguyệt ở Bệnh viện Đa khoa Hoài Đức (Hà Nội), chỉ vì tố cáo tiêu cực mà đã phải nhận hàng trăm tin nhắn đe dọa, khủng bố tinh thần; bị hơn 40 đồng nghiệp đứng ra tố cáo ngược.

 Ảnh minh họa. Nguồn: Thanhtra.gov.vn

Luật Phòng, chống tham nhũng của nước ta nêu rõ: Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi. Hậu quả của tham nhũng là làm cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội, gia tăng sự đói nghèo, phá hoại nền dân chủ; gia tăng bất công và bất bình đẳng trong xã hội. Từ thực tế các vụ tham nhũng bị phát hiện cho thấy, các đối tượng thường lợi dụng chức vụ, quyền hạn, thông đồng, móc ngoặc với nhau để tổ chức lấy tiền của Nhà nước dưới các hình thức, biện pháp tinh vi, khó phát hiện, được che chắn rất kỹ lưỡng. Trong thực tế, đa phần các vụ tham nhũng, tiêu cực bị phanh phui là do sự tố cáo của người dân, do các cơ quan báo chí phát hiện và điều tra. Số các vụ tham nhũng, tiêu cực do thanh tra, kiểm toán.... rất hạn chế. Để đưa các tiêu cực ra ánh sáng công luận, những người tố cáo phải dày công nghiên cứu, đơn độc thu thập tài liệu, chứng cứ xắc đáng. Nhiều người đã không sợ bị đe dọa, khủng bố tinh thần, thậm chí bị đánh thương tích nặng để làm việc. Họ thực sự là những “người hùng” cần được xã hội, tổ chức tôn trọng và bảo vệ, khen thưởng xứng đáng. 

Thế nên, việc làm trên của Thanh tra Chính phủ cùng với việc lấy ý kiến dự thảo Thông tư liên tịch về  khen thưởng cá nhân tố cáo tham nhũng trước đó là phù hợp, nhận được sự quan tâm, đồng tình của dư luận. Để có được kết quả mong muốn, các đơn vị, địa phương cần tổ chức triển khai nhanh chóng, lấy ý kiến dân chủ, rộng rãi; điều tra, xác minh, báo cáo trung thực các trường hợp người tố cáo bị khủng bố tinh thần, bị trù dập, đe dọa... Cơ quan chức năng cũng cần bổ sung quy chế nghĩa vụ, quyền hạn của người tình nguyện cung cấp thông tin; xem xét những đơn thư nặc danh, nếu thấy có dấu hiệu sai phạm thì xử lý đúng người, đúng việc, công khai, khách quan, công bằng; không bao che, xử lý nội bộ; không điều chuyển cán bộ sai phạm đi nơi khác, hoặc điều giữ chức vụ cao hơn. Các phương tiện thông tin đại chúng cũng cần tuyên truyền sâu rộng hơn nữa về quyền lợi người tố cáo được hưởng cũng như trách nhiệm của người tố cáo để định hướng dư luận hiểu, tôn trọng người tố cáo. Đây chính là cách khuyến khích người tố cáo tham nhũng.

Tham nhũng là một vấn nạn đã được Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI) chỉ ra, nó là nguyên nhân gây mất niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự quản lý kinh tế - xã hội của Nhà nước. Phòng, chống tham nhũng không hiệu quả nếu không có sự tham gia tích cực của người dân. Vì vậy, việc xây dựng cơ chế để bảo vệ tính mạng, tài sản của người tố cáo, những người thân của những người tố cáo là hết sức cần thiết, là sự khuyến khích hiệu quả nhất trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực hiện nay.

MẠNH THẮNG