Ảnh minh họa/Internet

Mấy ngày gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến sự kiện “con tàu khổng lồ Vinashin” của Việt Nam từ chỗ có nguy cơ bị chìm đang được Chính phủ tập trung chỉ đạo với những giải pháp quyết liệt để không những không bị chìm mà còn tiếp tục lướt sóng.

Trong số các nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến tình trạng hiện nay của Vinashin là doanh nghiệp này đã báo cáo không trung thực với Chính phủ tình hình tài chính, các khoản nợ nần. Các cơ quan chức năng của Nhà nước trong đó có cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát… đã không phát hiện kịp thời các sai phạm của Vinashin từ khi chúng mới nảy sinh, dù cho trước đó đã có quá nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra tại tập đoàn này.

Báo cáo ngày hôm qua (7-8) của Vinashin cho thấy tổng số nợ của doanh nghiệp này  là 86 nghìn tỷ đồng, cao gấp  11 lần vốn chủ sở hữu. Như vậy số tiền mà Vinashin nợ đã nhiều gấp bốn lần tổng số vốn Nhà nước cho gói kích cầu trong đợt suy thoái năm qua.

Không thể từ việc yếu kém, sai phạm ở Tập đoàn Vinashin mà phủ nhận thành tựu to lớn, toàn diện đạt được của đất nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước trong các năm qua; phủ nhận vai trò của kinh tế nhà nước, doanh nghiệp nhà nước; làm giảm lòng tin đối với Đảng, Nhà nước. Tuy nhiên, người dân vẫn băn khoăn, liệu có còn một Vinashin nào nữa, nếu chỉ tin vào báo cáo của doanh nghiệp mà thiếu sự kiểm tra giám sát một cách chặt chẽ của các cơ quan chức năng? Và liệu các giải pháp mà Chính phủ đưa ra để tái thiết Vinashin có khả thi không?.

Trực tiếp dự cuộc làm việc của Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành của Trung ương với các cán bộ chủ chốt của Vinashin trong ngày hôm qua (7-8), chúng tôi có đủ cơ sở để tin rằng, công cuộc tái thiết Vinashin sẽ thành công thông qua những phát biểu trung thực, có tính hiến kế thể hiện quyết tâm cao của chính cán bộ, người lao động của Vinashin.

Tuy nhiên, bài học Vinashin vẫn luôn luôn mới. Để ngăn chặn “Vinashin thứ hai”, “Vinashin thứ ba” thì cần phải có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn. Cần phải có cơ chế kiểm tra, thanh tra bảo đảm các báo cáo về doanh nghiệp phải trung thực. Nên chăng, công tác thanh tra, kiểm tra cần được giao cho cơ quan  tư pháp quản lý để bảo đảm sự độc lập tương đối  với cơ quan hành pháp. Cũng cần phải tránh việc thanh tra theo định kỳ vì đây sẽ là kẽ hở lớn cho doanh nghiệp bị thanh tra có cách chống đỡ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ doanh nghiệp Nhà nước sai phạm, cần tiến hành thanh tra ngay. Việc thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với hoạt động của các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế Nhà nước phải đúng thực chất. 

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, để quản lý được doanh nghiệp Nhà nước, các cơ quan chức năng cần chú trọng hơn nữa công tác giám sát kiểm tra, thanh tra và khi đã thực hiện việc thanh tra, kiểm tra, giám sát, phải báo cáo trung thực với cơ quan cấp trên. Dư luận đang trông đợi vào cuộc thanh tra toàn diện ở Vinashin do Thanh tra Chính phủ thực hiện.

Đỗ Phú Thọ