Tối ngày 20-11 tính theo giờ Ca-ra-cát, Thủ đô Vê-nê-xu-ê-la (sáng 21-11 theo giờ Hà Nội), đã diễn ra cuộc trao đổi giữa Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Tổng thống U-gô Cha-vết Phri-át với các lãnh đạo bộ, ngành và doanh nghiệp hai nước. Cuộc gặp được tổ chức nhân dịp ký kết các văn kiện mới, chủ yếu là hợp tác đầu tư kinh tế, thương mại. Những nội dung chủ yếu, vấn đề đặt ra được nêu rõ ở từng văn bản ký kết, là kết quả của những ý tưởng đã có và từ đó lại nảy sinh ý tưởng mới.

Hãy tự sản xuất sản phẩm tiêu dùng cho nhân dân mình

Một trăn trở của các nhà lãnh đạo cấp cao hai nước là thúc đẩy quá trình hợp tác đầu tư, liên doanh, liên kết của doanh nghiệp hai nước với mục tiêu đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu cho đời sống nhân dân. Về mặt này, Vê-nê-xu-ê-la còn nhiều khoảng trống, bởi lĩnh vực công nghiệp này hầu như chưa có gì. Trong khi doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thế mạnh, có khả năng đầu tư công nghệ, trang thiết bị để cùng doanh nghiệp bạn xây dựng và triển khai các dự án. Khó khăn về vốn đầu tư đang được tháo gỡ tích cực.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Tổng thống U-gô Cha-vết Phri-át trao tặng quà kỷ niệm trước lúc chia tay.

Mở đầu cuộc trao đổi, Tổng thống U.Cha-vết thông báo tin vui: Đã lập Quỹ Việt Nam - Vê-nê-xu-ê-la để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước thực hiện các ý tưởng, xây dựng dự án hợp tác kinh tế. Quỹ này cũng đã được lập với một số nước khác, có quỹ đã lên tới 1,2 tỷ USD. Quỹ đầu tiên với Việt Nam mới có 200 triệu USD, giải ngân được 50 triệu USD. Ông tỏ vẻ hào hứng khi nói: Trong khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu tác động tới nhiều nước và khu vực, nhiều ngân hàng, cơ sở sản xuất đóng cửa… thì chúng ta tăng được nguồn vốn mở mang sản xuất. Đó là sự thể hiện rõ ràng ý chí quyết tâm, tinh thần hợp tác dựa trên mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước, hai dân tộc.

Chủ tịch Nguyễn Minh Triết khẳng định: Chúng ta sẽ cố gắng hết sức mình để những thỏa thuận xuất phát từ tình đồng chí-tình anh em sớm được triển khai trong thực tiễn. Các doanh nghiệp hợp tác trên tinh thần hữu nghị và tình cảm anh em, với cố gắng cao nhất, hiệu quả nhất.

Đại diện Bộ Tài chính của bạn - nguyên là chiến sĩ du kích - báo cáo: Chúng tôi đã trao đổi với Bộ Tài chính Việt Nam xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai Quỹ này. Từ giờ phút này, Quỹ được triển khai, các văn bản ký kết sẽ tạo hệ thống cơ sở pháp lý hỗ trợ hoạt động liên doanh cho các doanh nghiệp.

Cuộc gặp được nối với một số địa phương của Vê-nê-xu-ê-la qua cầu truyền hình. Đại diện Nhà máy liên doanh sản xuất bóng đèn tiết kiệm điện ở miền Tây đã báo cáo trực tiếp tình hình sản xuất thông qua truyền hình tại chỗ. Nhà máy được xây dựng trên diện tích mặt bằng 15.000m2, có các phân xưởng bóng đèn thủy tinh, nhựa, điện tử… Nhà máy đang sử dụng nhiều nhân công từ nguồn tại chỗ, đang triển khai dự án xây dựng nhà ở cho người lao động và giai đoạn cuối cùng của xây dựng cơ bản sẽ là khu văn phòng…

Tổng thống U.Cha-vết vui vẻ:

- Các bạn xứng đáng được nhận lời khen của chúng tôi bằng tràng vỗ tay kéo dài. Tôi biết Nhà máy sẽ được đưa vào sản xuất sau khoảng 1 năm rưỡi nữa, sau khi hoàn chỉnh sẽ thu hút 250 lao động trực tiếp và 150 lao động gián tiếp. Khi sang Cu-ba - Tổng thống U.Cha-vết kể-tôi đã được sử dụng loại bóng đèn này và biết là của một cơ sở công nghiệp Việt Nam sản xuất. Nhà máy cần sản xuất hàng trăm triệu bóng đèn loại này cho Vê-nê-xu-ê-la cũng như các nước khác trong vùng và khu vực. Chúng ta phải tự sản xuất sản phẩm cho nhân dân mình sử dụng, không lệ thuộc vào các công ty đa quốc gia lâu nay chỉ nhằm tìm kiếm lợi nhuận, không chú ý đến lợi ích người tiêu dùng đại chúng.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cũng chúc mừng thành công bước đầu của liên doanh và căn dặn: Hãy làm việc hết sức mình, nhanh chóng và hiệu quả, góp phần đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng đất nước và lợi ích của nhân dân hai nước.

Cuộc ký kết các văn bản được cả Tổng thống bạn và Chủ tịch nước ta điều hành. Về hợp tác đầu tư trong khai thác, chế biến dầu khí, Bộ trưởng Bộ Dầu khí của bạn báo cáo: Trong khoảng 2 năm rưỡi nữa liên doanh hai nước có thể khai thác dầu điểm đầu tiên ở Vê-nê-xu-ê-la và khi ấy, sản lượng dầu khai thác ở đây và khả năng chế biến của nhà máy lọc dầu ở Việt Nam tương đương nhau. Nhà máy lọc dầu liên doanh với Vê-nê-xu-ê-la được triển khai tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Còn hiện nay các nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất, Nghi Sơn đang được khẩn trương xây dựng.

Từ ý tưởng nảy sinh ý tưởng...

Tổng thống U.Cha-vết tỏ rõ sự quan tâm tới ý định liên doanh sản xuất đồ điện gia dụng, như máy thu hình, máy tính, tủ lạnh, điều hòa nhiệt độ… của Công ty điện tử Hanel Hà Nội.

Đại diện của Công ty - bà Phan Thị Lệ Hằng cho biết, công ty đã hợp tác, liên doanh với doanh nghiệp các nước, trong đó có Cu-ba, thực hiện trong nhiều năm.

- Qua các phát biểu, lại thấy hiện rõ những ý tưởng mới - Tổng thống U.Cha-vết đặt vấn đề - Sao chúng ta không thành lập một liên doanh của ba nước: Việt Nam, Cu-ba và Vê-nê-xu-ê-la sản xuất đồ điện gia dụng? Nếu sản xuất được sản phẩm chất lượng tốt, giá thành hợp lý, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng chính đáng của nhân dân thì có hạnh phúc nào bằng nữa! Kính mong Chủ tịch nước ủng hộ, khuyến khích doanh nghiệp hai nước hợp tác, liên kết theo nhiều cách thức đa dạng.

- Tôi luôn ủng hộ và khuyến khích doanh nghiệp phát huy sáng tạo, có sáng kiến thiết thực ngày càng tăng cường quy mô, hiệu quả đầu tư, tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ cho đời sống nhân dân - Chủ tịch nước trả lời.

- Vâng, đương nhiên là như vậy. Làm được gì cho nhân dân thì cố gắng làm. Phải chuyển dịch thị trường, thói quen tiêu dùng, tạo được sản phẩm hàng hóa cho người thu nhập thấp và làm cho họ thích hàng Việt Nam hơn một số nước khác.

Tổng thống cũng bày tỏ trăn trở: Cần có bước đột phá trong hợp tác sản xuất-kinh doanh. Chẳng hạn, ở Vê-nê-xu-ê-la có tới 9 triệu ha đất có khả năng sản xuất nông nghiệp chưa khai thác gì đáng kể, trong khi vẫn phải nhập khẩu nông sản. Thế thì sao Việt Nam không đưa các nhà sản xuất lúa sang để nhanh chóng tạo ra sản phẩm, theo hình thức hợp tác phù hợp. Đất nước thì rộng, đường sá nhiều mà không có nhà máy sản xuất nhựa trải đường, dù nhiều dầu khí? Nhiều trẻ em mới có ít áo quần, có doanh nghiệp may mặc nào của Việt Nam sẵn sàng hợp tác? Xe tải nhẹ cho nông thôn nay mới có một doanh nghiệp Việt Nam vào làm, như thế đã đủ chưa?

Trong hơn nửa ngày, dồn lại rất nhiều hoạt động trong khi cuộc vận động bầu cử chính quyền địa phương vào giai đoạn cao trào, lại lo khắc phục hậu quả cơn mưa to gây ngập úng nhiều điểm ở Thủ đô… nhưng có thể nói Tổng thống U.Cha-vết đã dành hầu hết thời gian có thể cho các cuộc gặp gỡ, làm việc với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết. Tổng thống thể hiện tình cảm sâu nặng với Việt Nam, không bị ràng buộc bởi nghi thức xã giao thông thường. Sự sôi nổi, tràn đầy nhiệt huyết với đất nước và dân tộc mình luôn được thể hiện nhưng ông cũng nhớ rất rõ, chính xác những gì Chủ tịch nước ta nói, đoàn đại biểu ta làm, đến cả mong muốn riêng của doanh nghiệp. Rất nhiều lần ông thân mật gọi Chủ tịch nước là “anh Triết” và “xưng em” chân thành như anh em một nhà.

Trước khi kết thúc cuộc gặp, Tổng thống U.Cha-vết nhắc lại một cách trân trọng thông điệp mà Chủ tịch nước ta đưa ra khi đến nói chuyện trong phiên họp toàn thể của Quốc hội: Vê-nê-xu-ê-la mạnh thì Việt Nam mừng, Việt Nam mạnh thì Vê-nê-xu-ê-la mừng!

Bài và ảnh: Việt Ân (Bài của phóng viên Báo Quân đội nhân dân gửi từ Ca-ra-cát)