Xã Xuân Cẩm (huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang) là xã giáp ranh với huyện Sóc Sơn (Hà Nội). Cách đây 64 năm, tại đình làng Xuân Biều (xã Xuân Cẩm), ngày 12-3-1945, nhân dân Xuân Cẩm dưới sự lãnh đạo của Đảng đã nhất tề vùng lên tổ chức khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng đầu tiên của tỉnh Bắc Giang và cũng là sớm nhất trong cả nước, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám trong toàn quốc.
 |
|
Trên sới vật xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa. Ảnh minh họa
|
Đến Xuân Cẩm những ngày giữa tháng 8 này, chúng tôi cảm nhận rõ những đổi thay trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng nằm bên con sông Cầu thơ mộng. Bí thư chi bộ thôn Xuân Biều, Nguyễn Thị Thái tự hào chia sẻ: “Cùng với "xóm Đỏ" Vân Xuyên thuộc xã Hoàng Vân, Xuân Cẩm là một trong hai xã của huyện Hiệp Hòa nằm trong An toàn khu 2 của Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi đầu tiên tại thôn Xuân Biều trở thành đốm lửa thổi bùng khí thế cách mạng của quân, dân cả nước vùng lên đánh đuổi đế quốc giành chính quyền".
Năm nay đã 88 tuổi, nhưng cụ Ngô Đức Kế, một trong những tự vệ đỏ của thôn Xuân Biều tham gia cuộc khởi nghĩa giành chính quyền đầu tiên ở xã vẫn nhớ rất rõ về thời điểm lịch sử đó. Từ cuối năm 1940, đồng chí Hoàng Quốc Việt là người đầu tiên về Xuân Cẩm để gây dựng phong trào cách mạng. Rồi các đồng chí: Lê Thanh Nghị, Nguyễn Trọng Tỉnh, Nguyễn Thị Thuận, Hà Thị Quế... cũng lần lượt về Xuân Cẩm chỉ đạo phong trào cách mạng của nhân dân. Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp. Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp phiên mở rộng từ ngày 9 đến 12-3-1945 tại Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh) và ra bản Chỉ thị: "Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta".
Sau khi dự hội nghị, đồng chí Lê Thanh Nghị, lúc đó là Ủy viên Trung ương Đảng cùng đồng chí Nguyễn Trọng Tỉnh đã về Xuân Biều trực tiếp chỉ đạo khởi nghĩa giành chính quyền. Ngay tối ngày 12-3-1945, hơn 300 quần chúng và 70 tự vệ thôn đã tập trung tại sân đình, trước bàn thờ Tổ quốc mọi người biểu thị ý chí quyết tâm lật đổ chính quyền của thực dân đế quốc và hô vang khẩu hiệu ủng hộ cách mạng. Tiếng trống, tiếng súng làm sôi động một vùng. Lý trưởng Nguyễn Bá Thịnh đã đem nộp toàn bộ, sổ sách, ấn triện của làng cho chính quyền cách mạng. Ủy ban dân tộc giải phóng của thôn được thành lập. Sau cuộc mít tinh, đoàn người kéo đi phá kho thóc của phát xít Nhật ở đồn Vát, đồn Cọ... cứu đói cho dân. Cuộc khởi nghĩa ở Xuân Biều giành thắng lợi có sức lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều địa phương trong cả nước.
Phát huy truyền thống cách mạng, trong sự nghiệp đổi mới xây dựng và phát triển đất nước, Xuân Cẩm đạt được những thành tích rất đáng tự hào. Bí thư Đảng ủy xã, La Văn Bình phấn khởi nói: “Toàn xã có 12 giáo sư, tiến sĩ hiện đang công tác ở nhiều cơ quan, đơn vị trên cả nước. Cùng với việc chăm lo, phát triển nguồn nhân lực, những năm qua Xuân Cẩm đã tích cực đẩy mạnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế. Đến nay, bình quân lương thực đầu người đạt 430kg/năm. Mỗi năm xã giảm được từ 4% đến 5% số hộ nghèo. Hằng năm, xã có từ 80% đến 90% số hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”.
Với khí thế cách mạng của những ngày mùa Thu lịch sử và kinh nghiệm đạt được trong công cuộc đổi mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Xuân Cẩm phấn đấu từ nay đến năm 2010, đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 9%/năm; lương thực bình quân đầu người đạt 440kg/năm; có khoảng 90ha diện tích đất canh tác đạt thu nhập từ 50 triệu đồng/ha/năm trở lên; số hộ nghèo giảm chỉ còn khoảng 17%.
VIỆT HÙNG