QĐND - Chiến thắng Tà Mây - Làng Vây (Quảng Trị) đầu năm 1968 chẳng những mở đầu cho truyền thống “đã ra quân là đánh thắng” của Binh chủng Tăng-Thiết giáp mà còn để lại nhiều huyền thoại về Tiểu đoàn 198 anh hùng.

Đó là huyền thoại về cuộc hành quân bằng xích của xe tăng từ hậu phương ra chiến trường. Từ tháng 10-1967, Tiểu đoàn 198 xuất phát từ Hòa Bình, bí mật hành quân bằng xích vào chiến trường. Do hành quân đường dài nên bánh đỡ nặng và xích xe bị hư hỏng nhiều. Đơn vị phải khắc phục bằng cách đảo xích bên phải sang trái và ngược lại, lắp xen kẽ đốt xích lành với đốt xích hỏng để tiếp tục hành quân... Sau hơn 50 ngày đêm, vượt hơn 1000km đường qua nhiều địa hình phức tạp, dưới mưa bom, bão đạn của quân thù, toàn tiểu đoàn đã đến vị trí tập kết với 100% trang bị chiến đấu. Việc ta đưa được xe tăng vào chiến trường Quảng Trị là một bất ngờ lớn đối với bộ máy chiến tranh của chính quyền Mỹ-ngụy thời đó.

Những đốt xích xe tăng của Tiểu đoàn 198 được trưng bày, giới thiệu tại Bảo tàng Lực lượng Tăng - Thiết giáp.

Trong quá trình chuẩn bị tham gia trận tiến công cứ điểm Làng Vây. Các xe tăng của Tiểu đoàn 198 được ngụy trang bằng cách trồng cỏ tranh vào sọt, xếp kín lên trên, hằng ngày tưới nước cho cỏ luôn xanh tươi, vì thế máy bay trinh sát và thám báo địch lùng sục nhưng không phát hiện được. Đại đội tăng 9 “nằm” hơn 10 ngày gần cứ điểm Làng Vây, thậm chí tổ chức lái thử xe tăng dưới lòng sông mà địch vẫn không hề hay biết.

Sông Sê-pôn quanh Làng Vây nhỏ hẹp, quanh co, lòng sông đầy đá hộc, bờ sông dốc dựng đứng, nên địch hoàn toàn không ngờ xe tăng ta có thể vận động theo dòng sông để tập kích vào hướng này. Ngày 6-2-1968, trận tiến công cứ điểm Làng Vây bắt đầu. Đại đội tăng 9 vượt cửa mở, vừa dẫn dắt bộ binh xung phong, vừa phát huy sức mạnh hỏa lực pháo, súng máy trên xe tiêu diệt và uy hiếp địch. Đến 3 giờ sáng ngày 7-2-1968, ta cơ bản đánh chiếm và làm chủ trận địa, chỉ còn một số tên địch rút vào hầm ngầm cố thủ nhưng cũng bị bộ binh ta đánh sập, bắt gọn.

Sau chiến thắng Tà Mây-Làng Vây, bộ đội xe tăng nối tiếp nhau vào chiến trường miền Nam. Những chiếc xe tăng trở thành lực lượng đột kích mạnh dẫn dắt các lực lượng binh chủng hợp thành phá vỡ từng mảng thành lũy của địch cho đến thắng lợi cuối cùng ngày 30-4-1975.

Những đốt xích huyền thoại của Tiểu đoàn xe tăng 198 đã được giữ gìn, trở thành hiện vật giáo dục lịch sử, truyền thống quý báu. Hiện nay, bánh xích xe tăng của Tiểu đoàn 198 được lưu giữ tại Bảo tàng Lực lượng Tăng – Thiết giáp và Phòng truyền thống Trung đoàn 202 (Quân đoàn 1).

Bài và ảnh: Nguyễn Hồng