Xe chở đất, đá... phá đường

Trong suốt 6 năm qua, huyện Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng) đã đầu tư hàng tỉ đồng chỉ để sửa chữa đoạn đường gần 3km từ Quốc lộ 14B dẫn vào thôn Phước Thuận, xã Hòa Nhơn. Thế nhưng, đến nay vẫn nguyên cảnh nắng bụi, mưa bùn...

Doanh nghiệp thờ ơ...

Hằng ngày, từ sáng đến tối trên đoạn đường này những chiếc xe ben chở đất đá đua nhau chạy tăng chuyến, cuốn bụi bay mù. Người dân sinh hoạt trong nhà vẫn phải bịt khẩu trang. Đã có nhiều người bị bệnh viêm mũi, viêm xoang và đau mắt đỏ. Chị Trần Thị Ngọc, bán hàng nước ven đường, than thở: “Suốt ngày lo quét dọn nhà cửa, nhưng chỉ vài giờ đồng hồ là bụi đất đã bám đầy. Quần áo, chăn màn phơi trong nhà mà vẫn cáu bẩn. Mấy tháng nay khách hàng không dám dừng lại uống nước, hàng quán nhà em ế ẩm lắm!”.

Xe chở đất, đá hằng ngày gây ô nhiễm và tàn phá con đường.

Trong nhà của chị Lê Thị Mai, cạnh ngã ba đường, tất cả đồ dùng, vật dụng đều phủ kín bụi. Không chịu nổi, đầu năm gia đình chị đã vay mượn người thân, xây thêm một phòng nhỏ khép kín để dùng làm nơi nghỉ ngơi, nhưng vẫn không tránh được bụi. Chị Mai buồn rầu nói: “Sống trong môi trường nhiễm bụi kéo dài, hai đứa con tôi đều bị viêm phổi”. Tìm hiểu trong khu vực, chúng tôi biết, mỗi năm bà con ở đây được một số đơn vị khai thác đất đá trả vài trăm ngàn đồng bồi thường độc hại; nhưng bù lại, họ thi nhau tàn phá con đường... Hơn một giờ đồng hồ có mặt tại đây, chúng tôi đếm được gần 50 lượt xe chở đất, đá qua đoạn đường này. Điều đáng nói là các xe không phủ bạt, lái xe lại đua nhau quay vòng, tăng chuyến, khiến con đường bị băm nát, bụi bay mù trời...

“Cha chung không ai khóc”

Qua điều tra, chúng tôi được biết: Đoạn đường này chỉ dài 2,7km, nhưng từ đầu năm 2002 đã giao cho 5 đơn vị khai thác đá (Xí nghiệp khai thác đá Hố Bạc - Công ty Công trình đô thị - Sở GT-VT Đà Nẵng; Công ty Vinaconex; Công ty Xây dựng 503; DNTN Đỗ Hữu Minh; DNTN Huỳnh Đức May) với tổng kinh phí hơn 1 tỉ đồng thi công kiểu chia đoạn… Do năng lực của các đơn vị thi công “hạn chế”, không bảo đảm chất lượng nên sau hơn một năm sử dụng, chỉ còn đoạn đường duy nhất do Xí nghiệp khai thác đá Hố Bạc thi công là vẫn giữ nguyên trạng thảm nhựa. Khoảng 2km do 4 đơn vị còn lại thi công đã xuống cấp trầm trọng, biến thành đường đất, nhiều nơi bị khoét sâu thành những “ổ trâu”, “ổ voi” rất nguy hiểm.

Đầu năm 2004, UBND thành phố Đà Nẵng có công văn gửi Sở Giao thông công chính và UBND huyện Hòa Vang tiếp tục sửa chữa, nâng cấp tuyến đường này với tổng kinh phí 1,1 tỉ đồng chia cho 10 đơn vị đóng góp theo 3 giai đoạn (thời điểm khởi công đóng 30%; khi hoàn thành 80% khối lượng thì đóng tiếp 30 - 40%, số còn lại sẽ đóng sau khi nghiệm thu công trình). Công ty Công trình giao thông Đà Nẵng được giao trách nhiệm thi công, nhưng mãi đến tháng 12-2006 đơn vị này mới hoàn thành được hơn 900m; lý do họ đưa ra là giá cả vật liệu tăng cao, nhiều đơn vị cố tình dây dưa, nộp tiền chậm. Tình trạng trên kéo dài cho đến tháng 6-2007, Công ty Công trình đô thị Đà Nẵng mới tiếp tục nhận thi công phần còn lại theo chấp thuận của ban quản lý công trình với tổng kinh phí gần 680 triệu đồng (theo thỏa thuận, số tiền trên do các đơn vị chuyên chở đất, đá trên đoạn đường này đóng góp hoàn trả cho đơn vị thi công). Thỏa thuận là vậy, nhưng các đơn vị vẫn cố tình dùng dằng, không chịu đóng góp... Hệ lụy của nó là Công ty Công trình đô thị không có vốn để thi công, còn con đường thì ngày càng xuống cấp nghiêm trọng... và người dân sinh sống hai bên đoạn đường này vẫn phải sống trong môi trường nhiễm bụi.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Tân, Phó giám đốc Xí nghiệp khai thác đá Hố Bạc nói: “Cùng lưu hành trên một đoạn đường, những đơn vị khai thác đá đều bỏ tiền ra bảo dưỡng, duy tu, còn các doanh nghiệp khai thác đất tự do thì không thấy đóng góp gì. Đã vậy, các xe chở đất của doanh nghiệp tư nhân thường có trọng tải lớn, lượng xe lưu thông thường xuyên nên cày nát con đường là điều không tránh khỏi”.

Theo chúng tôi, đoạn đường ngắn như vậy mà giao cho nhiều đơn vị thi công như trước đây là không hợp lý. Để chấm dứt tình trạng “cha chung không ai khóc”, các cơ quan chức năng thành phố Đà Nẵng và huyện Hòa Vang cần sớm thống nhất quy chế và quy định cụ thể định mức đóng góp của các đơn vị có giấy phép kinh doanh cũng như các xe tư nhân lưu thông trên đoạn đường này. Đối với những trường hợp cố tình dây dưa, không chấp hành cần phải xử phạt nặng, thậm chí cấm lưu thông.

Bài và ảnh: TIẾN DŨNG - VŨ ĐOÀN