Chợ được xây dựng để buôn bán, trao đổi hàng hóa phục vụ đời sống của người dân. Trong khi nhiều chợ ở nhiều địa phương quá tải, chật chội không đảm bảo vệ sinh, an toàn phòng, chống cháy nổ thì ở Sóc Trăng lại có những chợ mặc dù được xây dựng khá khang trang, hiện đại, thông thoáng nhưng lại không có người buôn bán, đành để hoang phế mặc nắng mưa.

Chợ thành nơi phơi quần áo

Mặc dù chỉ nằm cách trung tâm thành phố Sóc Trăng (tỉnh Sóc Trăng) chưa đầy 2km thế nhưng chợ Nhâm Lăng (đường Tôn Đức Thắng, phường 5), mới được xây dựng khá khang trang, hiện đại lại đang trong tình trạng đìu hiu, quạnh quẽ không có người buôn bán, mua sắm. Phía ngoài cổng chỉ lác đác vài ki-ốt của tiểu thương nằm sát đường nhưng việc buôn bán cũng vắng vẻ, thi thoảng mới có vài ba khách hàng. Trong chợ có vài chiếc bàn, ghế của hàng bán cà phê, có lẽ chỉ để phục vụ số tiểu thương có ki-ốt ở cổng chợ. Và để tận dụng khoảng không gian trong chợ, người ta giăng dây phơi quần áo cho tiện. Chẳng có người bán hàng trong chợ, người mua cũng không, chợ Nhâm Lăng khang trang, sạch sẽ, quy hoạch quy củ nhưng không chống chọi nổi sự tàn phá của thời gian và thời tiết mưa nắng. Tường của các gian hàng có chỗ đã nứt toác, rêu mọc xanh rì.

Chợ Nhâm Lăng thành nơi phơi quần áo.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, một trong những nguyên nhân khiến chợ Nhâm Lăng vắng khách là do quá gần các chợ trung tâm thành phố nên người dân thường ra chợ trung tâm. Ông Huỳnh Xuân Bảo, nhà gần chợ Nhâm Lăng cho biết: "Trước đây, chúng tôi đã góp ý rằng khu vực này dân cư không đông, lại cách chợ trung tâm không xa, lâu nay mọi người quen ra chợ trung tâm mua hàng rồi. Vì thế, việc xây chợ mới là không cần thiết, nhưng ý kiến đó không ai nghe, kết cục chợ xây xong bỏ không. Thật là lãng phí!”.

Cũng nằm ngay trong thành phố Sóc Trăng, chợ Sung Đinh (phường 4) được xây dựng trên đường Lý Thường Kiệt nối dài, với diện tích khoảng 3.000m2, vốn đầu tư xây dựng hơn 1 tỷ đồng, cũng nằm trong tình trạng đìu hiu, vắng vẻ. Hiện nay, các ki-ốt đóng cửa im ỉm, khu nhà lồng bỏ trống, thành chỗ nhốt gà chọi, gạch lát nền đã bị bong tróc, lồi lõm...

Chợ Lồng Đầm ở xã An Thạnh Đông (huyện Cù Lao Dung) được xây dựng khá bề thế từ mấy năm, nhưng đến nay vẫn không có người vào mua bán. Khu chợ nhà lồng rộng cả trăm mét vuông trở thành chỗ chơi cho trẻ con và nơi phơi quần áo của một số người dân xung quanh. Cùng cảnh ngộ với chợ này còn có hai dãy nhà với khoảng 20 căn được xây để bán lại hoặc cho người dân thuê kinh doanh nhưng chỉ có mấy hộ vào ở, số còn lại bị bỏ lăn lóc nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Tại huyện Cù Lao Dung còn có thêm chợ ở xã Đại Ân 1 được xây dựng khá quy mô nhưng cũng trong tình trạng vắng khách…

Còn tại huyện Mỹ Tú, chợ xã Thuận Hưng và chợ xã Mỹ Thuận được đầu tư không dưới 500 triệu đồng/chợ (từ nguồn vốn Chương trình 135) nhiều năm qua vẫn vắng tanh.

Vì đâu nên nỗi?

Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Văn Giỏi, Phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sóc Trăng cho rằng: Tình trạng một số chợ trên địa bàn mặc dù được đầu tư xây dựng mới, khá khang trang nhưng chưa phát huy được hiệu quả kinh tế là do vị trí các chợ chưa phù hợp với tập quán, thói quen buôn bán, sinh hoạt của người dân vùng sông nước.

Tìm hiểu, tiếp xúc với một số người dân địa phương, chúng tôi được biết nguyên nhân một số chợ mới xây dựng trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng không thu hút được tiểu thương, người dân vào buôn bán, trao đổi hàng hóa là do ở đô thị các chợ xây mới quá gần nhau. Những chợ ở nông thôn thì ngược lại, cách xa khu dân cư, xa đường nông thôn, không phù hợp với tập quán của bà con địa phương nên không ai vào mua bán. Một số chợ nằm ở vị trí không thuận lợi, bất tiện và người dân tại đó không có nhu cầu họp chợ. Những nguyên nhân khác: Chợ xây dựng không đảm bảo về kỹ thuật, không đúng quy hoạch…, giá thuê ki-ốt chưa phù hợp nên chưa hấp dẫn được các hộ kinh doanh và chưa phát huy được hiệu quả kinh tế-xã hội.

Trước hết, cần khẳng định việc xây dựng chợ, đặc biệt là xây chợ theo Chương trình 135 là một chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm tạo điều kiện, hỗ trợ, giúp đỡ người dân, đặc biệt ở các xã vùng sâu, vùng xa trên địa bàn cả nước buôn bán, trao đổi hàng hóa phục vụ cuộc sống. Tuy nhiên, tình trạng một số chợ ở Sóc Trăng mới xây dựng, trong đó những chợ xây dựng theo Chương trình 135, nhưng không thu hút được người dân vào buôn bán là một sự lãng phí lớn tiền của Nhà nước và nhân dân. Đây là một bài học cho chúng ta về việc đầu tư xây dựng chợ. Đề nghị chính quyền địa phương cần có những biện pháp tháo gỡ, giải quyết bất cập đối với những chợ bỏ trống nhằm phát huy hiệu quả  kinh tế-xã hội, phục vụ lợi ích của người dân, hạn chế lãng phí.

Bài và ảnh: NGUYỄN KIỂM