Vững bước trên đường đổi mới

Tiếp tục đổi mới toàn diện đất nước là quyết tâm chính trị xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng ta. Tại Đại hội lần thứ XII của Đảng, một lần nữa tinh thần đó lại được thể hiện rõ nét, khẳng định ý chí, quyết tâm mới của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong giai đoạn cách mạng mới.

Chặng đường ngắn - bước tiến dài

Trong các ngày 22 và 23-1, trước phiên thảo luận tại Đại hội lần thứ XII của Đảng, ngoài tiền sảnh Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), nhiều đại biểu đã có mặt từ sớm, cùng trao đổi về những vấn đề trọng yếu của đất nước, trong đó, tinh thần chủ đạo toát lên rõ nét là niềm phấn khởi, tự hào trước thành quả đổi mới đất nước. Bên cạnh đó là những trăn trở, đề xuất với tâm nguyện góp phần hoàn thiện đường lối lãnh đạo, đẩy mạnh công cuộc đổi mới.

Tinh thần đó đã được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khái quát và nhấn mạnh trong bài phát biểu tại phiên khai mạc Đại hội: “Ba mươi năm đổi mới là một giai đoạn lịch sử quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Đổi mới mang tầm vóc và ý nghĩa cách mạng, là quá trình cải biến sâu sắc, toàn diện, triệt để... Nhìn tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử...”.

Các đại biểu bày tỏ sự nhất trí cao với nhận định đó. Đại biểu Nguyễn Thanh Ngọc, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tây Ninh, tâm huyết cho rằng đổi mới là con đường duy nhất đúng, là “chìa khóa” mở ra trang mới cho Tổ quốc. Thực tế cho thấy, từ chủ trương của Trung ương đã tạo tiền đề quan trọng để các địa phương bứt phá đi lên, đạt nhiều kết quả quan trọng trên tất cả các lĩnh vực,...

Nhiều đại biểu đến từ các tỉnh, thành phố: Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Bình Dương, Tây Ninh, Đồng Nai... mà chúng tôi có dịp gặp gỡ, trao đổi đều có chung nhận định: Sau 30 năm đổi mới, Việt Nam nói chung, mỗi địa phương nói riêng đã thu được nhiều thành tựu quan trọng. Đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển; chính trị-xã hội ổn định; quốc phòng-an ninh được giữ vững; công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế được triển khai sâu rộng, vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng lên. Thành tựu đó là tiền đề vững chắc để đất nước bước sang giai đoạn đẩy nhanh CNH, HĐH đất nước.

Tại “nghị trường”, với sự định hướng khoa học, cụ thể và sự điều hành sáng tạo, trí tuệ của Đoàn Chủ tịch Đại hội, các đại biểu thẳng thắn nêu lên chính kiến, tích cực đóng góp, làm rõ nhiều nội dung quan trọng trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, nhưng “trục” chủ đạo của các phiên thảo luận luôn bám sát tinh thần và quyết tâm đổi mới; trong đó thống nhất chỉ rõ: Thành tựu lớn nhất của công cuộc đổi mới là đưa Việt Nam từ một trong những nước nghèo nàn lạc hậu, trở thành nước có thu nhập trung bình. Từ 1986 đến nay, thu nhập bình quân đầu người tăng 4 lần, số hộ nghèo từ trên 50% giảm xuống còn dưới 5%. Đó là một bước tiến rất dài trong “chặng đường” ngắn.

Về thực tiễn đổi mới, PGS, TS Nguyễn Viết Thông, Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương tâm đắc: Chủ trương đổi mới đất nước thật sự đã và đang thấm, ngấm, đi sâu vào từng ngõ ngách, lĩnh vực của đời sống xã hội; đến với từng ý nghĩ và công việc của mỗi người dân. Thành quả đổi mới nhìn thấy rõ không chỉ ở diện rộng mà cả ở chiều sâu; với những bước chuyển đổi mạnh mẽ về chất. Từ những trải nghiệm đổi mới ở cơ sở, đến quyết định đổi mới của Đảng; rồi trải qua 30 năm thực hành đổi mới... là một quá trình thu gặt nhiều thành công; đồng thời cũng là tiến trình đúc rút kinh nghiệm, tổng kết lý luận, hoàn thiện đường lối lãnh đạo của Đảng. Điều đó lý giải vì sao cán bộ, chiến sĩ, đồng bào rất phấn khởi tin tưởng Việt Nam đã, đang và sẽ vững bước trên con đường đổi mới.

Đổi mới phải nhanh, mạnh và sâu rộng hơn

Nhiều đại biểu từng dự Đại hội lần thứ XI của Đảng nhắc lại tinh thần đổi mới của Trung ương là hết sức quyết liệt. Cách đây 5 năm, cũng tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, các đại biểu đã cùng nhau biểu quyết thông qua Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020, tỏ rõ quyết tâm phải kiên trì, quyết liệt thực hiện đổi mới. Đổi mới phải đồng bộ, theo lộ trình thích hợp, trọng tâm là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng XHCN, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, mở rộng dân chủ trong Đảng và xã hội...

Nhắc lại câu chuyện trên là để thấy rõ hơn ý chí, quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ của Đảng ta; đồng thời, đó cũng là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết xuất phát từ thực tiễn. Sau ba thập niên đổi mới, cùng với những thành tựu to lớn, đất nước vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, tồn tại.

Báo cáo chính trị của Đại hội lần thứ XII cũng chỉ rõ: “Đổi mới chưa đồng bộ và toàn diện. Một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội chưa đạt kế hoạch; nhiều chỉ tiêu, tiêu chí trong mục tiêu phấn đấu để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại không đạt được. Nhiều hạn chế, yếu kém trong các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa, xã hội, y tế chậm được khắc phục...; một số mặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị chuyển biến chậm”.

Từ thực tế yếu kém, tồn tại đó, tại Đại hội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phát biểu chỉ rõ: Việc mục tiêu năm 2020 cơ bản hoàn thành CNH, HĐH không thực hiện được, nhưng phải sớm thực hiện cho được mục tiêu này. Trong thời gian tới, cần tiếp tục đẩy mạnh quá trình này theo hướng kết hợp có hiệu quả phát triển chiều rộng với chiều sâu, chú trọng phát triển chiều sâu, cân bằng giữa phát triển kinh tế và quốc phòng, an ninh, thực hiện an sinh xã hội...

Theo một số đại biểu dự Đại hội, Việt Nam đang ở khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại của giai đoạn dân số vàng (tối đa còn 10 năm nữa); việc tăng trưởng nhờ lao động giá rẻ, khai thác tài nguyên không còn nhiều lợi thế... Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào kinh tế thế giới, phải chấp nhận hội nhập tức là chấp nhận cạnh tranh... Vì thế, đổi mới nhanh, mạnh mẽ, tích cực và sâu rộng hơn là yêu cầu cấp thiết, nếu không sẽ tụt lại phía sau, nền kinh tế sẽ trì trệ, rơi vào "bẫy" thu nhập trung bình. Do vậy, Đại hội lần thứ XII của Đảng phải quyết định, đề ra những chủ trương, chính sách đúng đắn, sáng tạo, soi đường cho công cuộc đổi mới tiếp theo của đất nước.

Kỳ vọng và quyết tâm bứt phá đi lên

Bày tỏ kỳ vọng vào Đại hội lần thứ XII của Đảng, đồng chí Phạm Hải Hoa, Bí thư Huyện ủy Phú Xuyên (Hà Nội) chia sẻ: "Tôi và người dân địa phương đặt niềm tin sâu sắc và mong đợi Đại hội lần thứ XII sẽ là đại hội đột phá, với những quyết sách mới, tranh thủ thời cơ, vượt qua khó khăn, thách thức, đổi mới toàn diện và mạnh mẽ hơn; đề ra được chủ trương thiết thực, giải quyết hiệu quả việc phân hóa giàu-nghèo, giảm thiểu sự chênh lệch phát triển giữa thành thị và nông thôn, giữa miền núi và đồng bằng; giải quyết tốt việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; tận dụng cơ hội mới, tăng cường năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế đất nước nhanh, bền vững hơn".

Đồng quan điểm đó, đại biểu Nguyễn Thanh Ngọc, Phó chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, mong muốn Đại hội sẽ bàn kỹ, phân tích sâu những kết quả và hạn chế, thời cơ và thách thức, định hướng mô hình phát triển kinh tế và quản lý xã hội, vừa phù hợp với thực tiễn Việt Nam, vừa phù hợp với xu thế chung của thời đại, trong đó xác định tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao hiệu quả đầu tư công, tăng trưởng xanh-bền vững làm khâu đột phá.

Nhiều đại biểu quan tâm đến việc tập trung cơ cấu lại tổng thể thể chế kinh tế gắn với mô hình tăng trưởng, từng bước cơ cấu lại hệ thống tài chính, ngân sách, cơ cấu đầu tư công gắn với kiểm soát nợ công, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước... Tập trung xây dựng nền công nghiệp và thương hiệu công nghiệp quốc gia, có lộ trình riêng cho từng giai đoạn, phát triển công nghiệp công nghệ cao, quốc phòng-an ninh, phát triển kinh tế và quốc phòng-an ninh. Với nông nghiệp, tiếp tục mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn, tích tụ, tập trung ruộng đất. Lĩnh vực dịch vụ, cần đạt chỉ tiêu tăng trưởng cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước.

Cùng với quan tâm đổi mới về kinh tế, các đại biểu đặc biệt coi trọng đổi mới công tác xây dựng Đảng. Sau 30 năm đổi mới, thành tựu lớn nhất, bao trùm nhất mà đất nước ta đạt được là đổi mới về kinh tế. Tuy vậy, việc đổi mới cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của bộ máy Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị chưa đồng bộ với đổi mới kinh tế.

Để đổi mới hiệu quả hệ thống chính trị, Trung tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 cho rằng, cần tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng và đổi mới cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ, phương thức hoạt động của bộ máy Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị để hoạt động có hiệu quả hơn, thực chất hơn. Đây là nhân tố kiên quyết, quan trọng nhất của quá trình đổi mới tiếp theo.

Nhiều ý kiến tham luận tại Đại hội đề xuất, cần quan tâm đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức lãnh đạo của các cấp ủy và tổ chức Đảng; phát huy vai trò, hiệu lực, hiệu quả và chất lượng hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị để mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị thấy rõ việc cần thiết và trách nhiệm phải đổi mới phương pháp công tác, lề lối làm việc; thực hiện phong cách làm việc khoa học, tập thể, dân chủ, kỷ cương, gần dân, trọng dân, lắng nghe ý kiến và giải quyết kịp thời ý kiến của nhân dân.

Cùng với kỳ vọng vào công cuộc đổi mới toàn diện, các đại biểu còn thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm trên cương vị công tác đối với sự nghiệp đổi mới. Phát biểu tham luận tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khẳng định: MTTQ Việt Nam sẽ ra sức vận động các tầng lớp nhân dân tăng cường và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức, chung lòng cùng Đảng, Nhà nước phát huy tối đa nội lực, tận dụng thời cơ, vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tham gia xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch vững mạnh, đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng vào cuộc sống, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Ghi chép của NGÔ THANH