Khách hàng đến đại lý bán vé máy bay dịp giáp Tết rất đông nhưng ít người mua được vé.

Vài năm gần đây, cứ mỗi dịp Tết Nguyên đán, người dân có nhu cầu đi lại bằng máy bay trên các tuyến bay nội địa đều rơi vào tình trạng chạy đôn chạy đáo mua vé mà không được. Nguyên nhân tình trạng này do đâu? Do các hãng hàng không không đủ máy bay phục vụ hành khách hay còn do nhiều vướng mắc khác? Phóng viên báo Quân đội nhân dân đã tìm hiểu thực tế thị trường vé máy bay dịp Tết Mậu Tý và trao đổi với một số nhà quản lý để làm rõ hiện tượng này...

Đến hẹn lại... thiếu

Là nhà báo mới vào làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh, chị Nguyễn Thu Trang ở báo Gia đình và Tiếp thị định ra Hà Nội ăn Tết vào dịp 23 tháng Chạp âm lịch. Vậy mà ngay từ giữa tháng một, chị gọi điện cho các đại lý đặt vé thì đều nhận được câu trả lời “hết vé”.

Không riêng gì chị Trang, dạo quanh các đại lý bán vé máy bay ở Hà Nội những ngày gần đây, chúng tôi đều bắt gặp cảnh nhiều người ra về với vẻ mặt buồn thiu vì hết vé. Các phòng vé tại Hà Nội đều thông báo, vé những chuyến bay chiều Thành phố Hồ Chí Minh - Hà Nội thời gian trước Tết và chiều ngược lại cho sau Tết đều đã hết sạch. Một vài đại lý còn vé nhưng chỉ là loại “độc chiêu”: bay ngay sát… giao thừa! Vé cho các tuyến từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đi Hải Phòng, Vinh, Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt… cũng đều trong tình trạng tương tự.

Tại các phòng vé của hãng hàng không cổ phần Pacific Airlines, mặc dù dịp Tết năm nay hãng tung ra thị trường tới 100.000 vé máy bay giá rẻ nhưng tình trạng khan vé vẫn xảy ra. Trao đổi với phóng viên báo Quân đội nhân dân, ông Lương Hoài Nam - Tổng giám đốc Pacific Airlines - cho biết: Thời gian qua, với dịch vụ hàng không giá rẻ, Pacific Airlines đã lược bỏ những dịch vụ không cần thiết, giúp thời gian chuẩn bị mỗi chuyến bay từ một giờ giảm xuống còn 30 phút, giúp tăng tần suất bay đáng kể, công suất khai thác máy bay tăng thêm 50% nhưng tình trạng thiếu vé do “cung vượt quá cầu” vẫn xảy ra dịp Tết.

Chuyện không chỉ của riêng các hãng hàng không

Theo tổng kết của ngành hàng không, nguyên nhân hiện tượng cháy vé máy bay mỗi dịp Tết Nguyên đán là vì “cung vượt quá cầu”. Nhu cầu đi lại vào dịp cuối năm thường tăng 30-40%, song các hãng hàng không chỉ tăng được 10% số chuyến bay phục vụ. Các chuyên gia cho biết: Hiện ở Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý: càng mùa cao điểm, càng nhiều người đi máy bay thì doanh nghiệp càng ngại bay vì càng bay càng… lỗ. Hiện nay giá xăng, dầu đã tăng ba lần nhưng giá vé máy bay hiện nay vẫn thực hiện theo “giá trần” gây rất nhiều khó khăn cho các hãng hàng không. Giá dầu thế giới hiện cao ở mức kỷ lục với gần 100USD một thùng, trong khi giá trần 1,5 triệu đồng cho chuyến bay nội địa áp dụng không thay đổi từ năm 2001, khi giá dầu trên dưới 30USD một thùng. Theo báo cáo của hãng hàng không Vietnam Airlines, mỗi năm hãng đang lỗ hơn 300-500 tỉ đồng trên các chặng bay nội địa, trong khi hệ số sử dụng ghế luôn đạt trên 70% - mức tương đương với một số hãng hàng không lớn trong khu vực. Còn theo ông Lương Hoài Nam thì với hệ số ghế 86-87%, hãng này đang duy trì tình trạng… hòa vốn. Tuy nhiên, khi đến thời điểm 1-3, khi giá vé máy bay mới được áp dụng thì các hãng hàng không sẽ bớt khó khăn.

Giải bài toán “đến Tết lại hết vé” thật ra không khó nếu xử lý thỏa đáng. Ông Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Pacific Airlines, khẳng định: “Nếu có cơ chế giá vé hợp lý, doanh nghiệp này có thể tăng số lượng chuyến bay đủ đáp ứng nhu cầu của hành khách, dù đông đến đâu. Đơn giản vì dịp Tết Nguyên đán ở nước ta cũng trùng với mùa đông ở châu Âu, số lượng máy bay thừa ngắn hạn bên đó rất nhiều. Các hãng có thể thuê máy bay từ châu Âu về phục vụ dịp Tết trong khoảng thời gian 1-2 tháng. Giá vé chưa hợp lý là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tất cả các sân bay ở nước ta hiện nay đều “lèo tèo” ngày 2-3 chuyến, các sân bay Cà Mau, Buôn Ma Thuột, Đà Lạt… mỗi ngày chỉ có một chuyến, nhiều sân bay vài ngày mới có một chuyến bay. Theo ông Nam, chỉ có nâng trần giá vé hoặc bỏ hẳn giá trần, hành khách mới được hưởng lợi. Bởi khi nâng trần, biên độ đa dạng vé càng cao, người nhiều tiền muốn được hưởng dịch vụ có điều kiện tốt thì phải trả mức giá cao và ngược lại, người ít tiền thì sử dụng giá vé với dịch vụ tối thiểu. Như vậy, hàng không sẽ có nhiều mức giá khác nhau để hành khách lựa chọn. Hiện Pacific Airlines có 11 giá vé khác nhau, mức cao nhất cho vé hạng phổ thông là 1,5 triệu đồng cho một chiều bay Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh.

Trao đổi với chúng tôi về hướng tháo gỡ bất cập trong vấn đề giá vé máy bay, đồng chí Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá cho biết: Bộ Tài chính đang xem xét phương án nâng trần giá vé máy bay do hai hãng hàng không Vietnam Airlines và Pacific Airlines đệ trình. Nhiều khả năng, vé một chiều hạng phổ thông áp dụng cho trục bay nội địa sẽ có giá cao nhất 1,7 triệu đồng, thay cho mức hiện tại 1,5 triệu đồng. Tuy nhiên, tăng giá vé lúc này cần phải tính toán thận trọng, tránh gây “sốc”, kéo theo sự tăng giá nhiều mặt hàng khác. Bộ Tài chính sẽ chỉ quy định mức trần đối với giá vé hạng phổ thông (Y) đối với chặng bay nội địa, còn giá sàn sẽ do doanh nghiệp tự quyết, tùy thuộc vào khả năng của mình”. Hy vọng rằng, với chính sách giá vé hợp lý, các hãng hàng không sẽ có điều kiện mở rộng đầu tư, để không còn cảnh “cháy vé” máy bay mỗi dịp Tết đến xuân về.

Bài và ảnh: NGUYỄN MINH - ĐỨC LONG