Một lớp học mở tại bản Khà.

Theo chân Thượng tá Lê Trọng Quang, Đồn phó đồn biên phòng cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, tỉnh Thanh Hóa, tôi đến với một trong những nơi heo hút, gian khổ nhất vùng biên giới phía tây của tỉnh: bản Khà.

Trước đây không lâu, bản Khà, thuộc xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn là bản phức tạp về an ninh trật tự nhất vùng. Bản có 90 hộ với 550 khẩu, chủ yếu là đồng bào người Thái trắng. Từ năm 1995 trở về trước, bà con thường xuyên du canh, du cư, đốt rừng làm rẫy bừa bãi; các tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, hút chích thường xuyên xảy ra. Mặt khác, do trình độ học vấn còn thấp nên bà con đã bị một số kẻ xấu lợi dụng, lôi kéo vào con đường phạm pháp như vận chuyển, buôn bán ma túy, tiếp tay cho buôn lậu... Bên cạnh đó, do không chú trọng đến công tác vệ sinh thôn bản, vệ sinh ăn uống nên bệnh dịch xảy ra nhiều. Để nhanh chóng ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội, giúp nhân dân bản Khà thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu và từng bước phát triển đi lên, sau khi tiến hành điều tra, khảo sát, Ban chỉ huy đồn biên phòng cửa khẩu Na Mèo đã mạnh dạn đề xuất với Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh Thanh Hóa và Huyện ủy, UBND huyện Quan Sơn cho phép đơn vị tập trung xây dựng điểm sáng văn hóa tại bản Khà.

Đầu năm 2005, đơn vị đã cử cán bộ vận động quần chúng xuống “cắm” bản, vận động nhân dân tham gia các chương trình do nhà nước đề ra như trồng cây lúa nước, đưa các giống cây trồng có năng suất cao, hướng dẫn nhân dân đào ao thả cá, nuôi trâu, bò và dê... Từ đó, gần như 100% hộ gia đình đã xóa bỏ nạn trồng cây thuốc phiện. Hằng tuần cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị còn xuống cùng bà con bản Khà dọn dẹp vệ sinh thôn bản, hướng dẫn cho bà con cách phòng bệnh, “ăn chín, uống sôi”, dạy học cho các cháu nhỏ, những người mù chữ; Phối hợp với ngành văn hóa thông tin huyện Quan Sơn tổ chức các buổi chiếu video, biểu diễn văn nghệ quần chúng... Thông qua các đoàn thể như Thanh niên, Phụ nữ tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật, lịch sử dân tộc nhằm nâng cao nhận thức cho bà con. Bằng nguồn vốn từ tăng gia sản xuất, Ban chỉ huy đồn biên phòng cửa khẩu Na Mèo còn trích một phần kinh phí của đơn vị mua tặng bà con một bộ đầu thu tín hiệu truyền hình qua vệ tinh, ti-vi, âm ly, loa đài để giúp bà con theo dõi các chương Trình truyền hình Việt Nam và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ trong bản, vận động hỗ trợ xây dựng một ngôi nhà để tổ chức các hoạt động văn hóa, xây dựng một tủ sách pháp luật với hơn 200 đầu sách các loại.

Đến với bản Khà hôm nay, thấy đời sống của bà con đã khang trang, ấm cúng hơn rất nhiều so với trước, an ninh trật tự thôn bản được giữ vững, nhà nhà đã đủ ăn trong những ngày giáp hạt, 100% trẻ em được cắp sách đến trường, cảnh mù chữ và thất học không còn xảy ra. Từ khi trình độ văn hóa được nâng lên, bà con bản Khà đã không còn tiếp tay cho bọn buôn lậu và buôn bán ma túy nữa.

HOÀNG ANH