QĐND Online - Chiều 3-6, Quốc hội thảo luận ở tổ về Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050. Tại các tổ phóng viên báo QĐND Online có mặt, đều ghi nhận sự ủng hộ của các đại biểu về việc phải quy hoạch Thủ đô, nhưng một số đại biểu còn băn khoăn, lo lắng về tính khả thi của quy hoạch chung này…

Tính khả thi của quy hoạch được nhiều đại biểu quan tâm, thảo luận

Động lực của quy hoạch?

Sau khi nghiên cứu và nghe báo cáo về Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, các đại biểu đều tán đồng với việc phải quy hoạch lại Thủ đô. Có quy hoạch, Thủ đô mới phát triển đúng hướng, vừa đáp ứng được yêu cầu trong điều kiện mới, vừa giữ được bản sắc văn hoá của một Thủ đô văn hiến, tránh việc phát triển thiếu đồng bộ, manh mún. Tuy nhiên, khi nghiên cứu cụ thể quy hoạch và áp vào thực tế hiện nay, nhiều đại biểu cho rằng, có nhiều điểm chưa hợp lý.

Đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP Hồ Chí Minh) lo lắng: Tôi thấy quy hoạch này rất vĩ đại, tới 3.344km2, vậy mà lập quy hoạch chỉ trong vòng một năm. Tốc độ quy hoạch như vậy là kỷ lục so với thế giới. Nếu tính thời điểm lập quy hoạch (năm 2010) đất xây dựng cả đô thị và nông thôn mới khoảng 455km2 vậy mà đến năm 2030 chúng ta quy hoạch lên tới 1.200km2. Như vậy là mất 1.000 năm ông cha chúng ta mới xây dựng và sử dụng được 455km2 vậy mà chỉ với 20 năm, chúng ta đã xây dựng lớn gấp 3 lần, lại còn hiện đại hơn, vậy động lực ở đây là gì? Ông cha ta thường nói nôm na có đô rồi mới có thị. Thực tế trong 10 năm trở lại đây, các tỉnh, thành phố xây dựng rất nhiều khu đô thị mới làm mất rất nhiều đất nông nghiệp của đất nước, nhưng thật sự hình thành được một khu đô thị đúng nghĩa là rất khó. Vì phát triển một khu đô thị nào đó phải có động lực về kinh tế. Nếu chúng ta cứ xây dựng, mở rộng nhiều mà không có động lực thì rất lãng phí và dễ trở thành các dự án treo. Ở quy hoạch này tôi chưa thấy được động lực kinh tế của nó ở đâu. Mặt khác, với mức đền bù như hiện nay (hiện đang dùng 7% đất cho giao thông, theo quy hoạch là 25%) thì không có tiền đâu cho đủ để làm, mức 90 tỷ USD theo tính toán là không đủ. Nhìn vào quy hoạch, tôi nghĩ chỉ là vẽ ra cho khéo, cho đẹp cho đủ diện tích mà thôi. Tôi hoan nghênh việc phải lập quy hoạch cho Thủ đô, nhưng quy hoạch như thế này là chưa ổn. Vì với quy hoạch và mức dân số dự tính, Hà Nội sẽ trở thành một siêu đô thị mà điều này các nước trên thế giới đều tránh.

Đại biểu Nguyễn Huy Cận (đoàn TP Hồ Chí Minh) có chung quan điểm trên và giải thích: Bây giờ mới quy hoạch Thủ đô là chậm, nhưng quy hoạch như thế này sẽ rất khó thực hiện và làm mất đi bản sắc của Hà Nội. Chúng ta cần quy hoạch sao cho phát triển được Thủ đô, nhưng vẫn giữ được cái hồn của nó. Như hòn vọng phu, nếu không có hồn người, giá trị văn hoá thì chỉ là một hòn đá, nhưng có hồn người, có giá trị văn hoá, hòn đá đó lại mang nhiều ý nghĩa và giá trị. Theo quy hoạch, hầu như mọi thứ đều được làm “mới tinh” như vậy sẽ mất đi bản sắc văn hoá của một Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Cần tính đến vùng, miền khác

Nhiều đại biểu kiến nghị xem xét lại quy hoạch vì theo dự kiến tổng vốn đầu tư xây dựng hạ tầng khoảng 90 tỷ USD. Đây là một khoản tiền rất lớn, trong khi đất nước vẫn bội chi ngân sách cao, nợ nước ngoài nhiều, không ít vùng còn khó khăn.

Đại biểu Triệu Thị Nái (đoàn Hà Giang) phát biểu ý kiến

Đại biểu Triệu Thị Nái (đoàn Hà Giang) cho rằng: Xây dựng Hà Nội thành một Thủ đô văn hoá, văn minh, to đẹp là ước muốn của mọi người dân Việt Nam. Tuy nhiên, ước muốn đó cũng cần phải nhìn vào thực tế, khi nhiều vùng, miền còn khó khăn. Đây là vấn đề cần cân nhắc kỹ để sao cho hiệu quả, phù hợp nhất, vẫn phát triển được Thủ đô, đồng thời vẫn hỗ trợ, tạo điều kiện các vùng, miền khác cùng phát triển. Ngoài ra tôi chưa nhất trí với việc lấy Ba Vì làm trung tâm hành chính vì khoảng cách với trung tâm chính trị là khá xa, khoảng 50km. Có thể nhiều người cho rằng, khoảng cách này không phải là lớn, tuy nhiên, với điều kiện của nước ta, đi lại sẽ mất nhiều thời gian, tốn kém về tiền của. Chúng ta cần học tập, rút kinh nghiệm từ việc xây dựng Thủ đô của các nước để lập ra một quy hoạch phù hợp với Việt Nam nhất.

Đại biểu Trần Hoàng Thám (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu: Nhìn vào tài liệu về quy hoạch tôi thấy còn sơ sài và thiếu thực tiễn. Chúng ta quy hoạch Thủ đô cần phải tính tới điều kiện kinh tế của đất nước trong từng giai đoạn cụ thể. Tôi khẳng định, đây là dự định tốt, nhưng trong khi nước ta còn nhiều vùng khó khăn thì nên xây dựng, quy hoạch tương xứng với điều kiện đất nước thôi. Đừng vì ước mơ có một Thủ đô văn minh, hiện đại mà hi sinh nhiều vùng, miền khác.

Bài và ảnh: Xuân Dũng