QĐND - Có mặt tại Quảng Bình những ngày qua, nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân được chứng kiến các đơn vị quân đội cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã huy động mọi nỗ lực tổ chức cứu trợ nhân dân vùng ngập lũ. Hiện nay, nước đã bắt đầu rút, quốc lộ 1A đã được lưu thông, song, nguy cơ đối với người dân Quảng Bình vẫn chưa hết: Tin áp thấp nhiệt đới gần bờ có thể tiếp tục gây mưa lớn trên địa bàn, nhiều khả năng lũ sẽ trở lại.

Nhiều nơi còn bị cô lập

Sáng 6-10, chúng tôi đến Quảng Trạch (Quảng Bình) đúng lúc UBND huyện họp khẩn cấp để bàn biện pháp cứu trợ nhân dân. Chứng kiến những thiệt hại do lũ gây ra, ông Đậu Minh Ngọc, Chủ tịch UBND huyện tiếp chúng tôi trong tâm trạng lo lắng. Qua trao đổi chúng tôi được biết, toàn huyện hiện có 23.000 nhà bị ngập sâu trên 2m; 16 xã ngập hoàn toàn, thiệt hại về nông nghiệp gần như 100%, hệ thống ao hồ nuôi cá nước ngọt, diện tích trồng rau màu vụ đông, gia súc, gia cầm hầu như bị nước lũ cuốn trôi hết... Huyện đã kịp thời triển khai các hoạt động kiểm tra, cứu trợ nhân dân, ưu tiên vùng sâu, vùng xa trước. Kể từ đêm 5-10, toàn bộ nhân dân dọc hai bờ sông Gianh đã được di dời. Đến thời điểm hiện nay, nước đã rút, trên tuyến đường 12 các phương tiện có thể cơ động được, các xã, thị trấn của huyện đã kết nối được giao thông và thông tin liên lạc... nhưng người dân vẫn ở nơi sơ tán.

Giáp với huyện Quảng Trạch về phía Tây, dọc theo đường 12 là huyện Tuyên Hóa, nơi đang gặp rất nhiều khó khăn do mưa lũ. Trung tá Trần Đức Hồng, Chính trị viên phó Ban CHQS huyện cho chúng tôi biết: Do đặc điểm địa hình phức tạp, hiện nay, toàn huyện vẫn còn 2 xã bị cô lập hoàn toàn, mất liên lạc là Ngư Hóa và Cao Quảng. Ở các xã Châu Hóa, Văn Hóa và Cao Quảng, cho đến 12 giờ ngày 6-10, nước vẫn chưa rút. Theo Đại tá Đỗ Trung Tuyên, Phó chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Quảng Bình, tại các huyện Minh Hóa, Lệ Thủy… tình hình cũng tương tự, nước tuy đã có dấu hiệu rút, nhưng vẫn còn nhiều nơi bị chia cắt nên công tác cứu trợ gặp nhiều khó khăn.

Nhiều nhà dân ở Minh Hóa (Quảng Bình) bị ngập sâu trong lũ. Ảnh: Đặng Trung Kiên.

Tại các xã Quảng Trung, Quảng Tân, Quảng Lộc (huyện Quảng Trạch) các tuyến đường liên huyện, liên xã ở đây vẫn còn ngập nước nhiều chỗ. Cây cầu Cồn Se bị nước lũ cuốn bay, nên huyết mạnh giao thông của huyện bị cắt đứt hoàn toàn. Chúng tôi bắt gặp trên các tuyến đường này nhiều người dân sau mấy ngày “chạy lũ” đã trở về nhưng đành bất lực nhìn làng xóm quê mình vẫn còn chìm trong nước… Tại xã Tiến Hóa (Tuyên Hóa), nơi có 1500/1800 hộ bị ngập nặng, cụ Nguyễn Bình, 94 tuổi, cán bộ lão thành cách mạng kể với chúng tôi: “Trận lũ này còn to hơn trận lũ năm 2007, vợ chồng tui may nhờ các chú bộ đội, dân quân băng dòng nước lũ đưa đến nơi an toàn, nếu không thì…”. Được biết, tất cả các hộ dân ở nhà tạm bợ, trước và trong cơn lũ đều được bộ đội, dân quân, công an trợ giúp, di chuyển đến các nhà cao tầng. Và, bà con nơi đây đã nhường cơm sẻ áo, đùm bọc nhau qua cơn hoạn nạn...

Thắm đượm tình quân dân

Chúng tôi cùng đoàn công tác của Cục Hậu cần, Quân khu 4 về xã Tiến Hóa, huyện Tuyên Hóa. Dấu vết để lại là những mảng cỏ, bèo tràn lên đường và dính lại trên các trụ điện theo mớn nước lũ. Gần một tấn mì ăn liền đã được cấp ngay cho xã Tiến Hóa để giải quyết cái ăn cho dân… Trụ sở UBND xã Tiến Hóa bị ngập sâu 2,5m, trên hiên nhà vẫn còn bộn bề hồ sơ, giấy tờ ngập ướt. Ông Cao Văn Trúc, Chủ tịch UBND xã nói: “Nước lũ tràn về quá nhanh, xã cắt cử tất cả cán bộ về từng thôn, xóm để cùng bộ đội giúp nhân dân sơ tán và cứu tài sản. Rất may là xã không bị thiệt hại về người…”.

Cục Hậu cần Quân khu 4 chuyển nhanh hàng cứu trợ đến xã Tiến Hóa (Tuyên Hóa, Quảng Bình).

Mưa càng lúc càng nặng hạt, những chiếc xe tải của Cục Hậu cần, Quân khu 4 vẫn rầm rì rẽ mưa chuyển những thùng hàng đến với người dân vùng lũ. Xã Quảng Trung bị ngập sâu. Từ ngoài đường nhìn vào vẫn mênh mông biển nước. Nhà nhà bị ngập, người người đang thiếu ăn. Bà Phạm Thị Thơ, 50 tuổi, ở xóm 1 xã Quảng Trung nhận thùng mì ăn liền do các cán bộ Cục Hậu cần Quân khu 4 trao mà rưng rưng nước mắt: “Ba ngày nay, cả gia đình bị đói, lương thực bị ướt hết, nhà bị ngập, mấy miệng ăn đang trông chờ vào hàng cứu trợ. Cảm ơn các chú bộ đội" – giọng bà như nghẹn lại.

Đại tá Lê Văn Sao, Phó cục trưởng Cục Hậu cần, Quân khu 4 cho biết: Nhờ dự báo đúng tình hình, Cục đã báo cáo Bộ tư lệnh Quân khu chuẩn bị 20 xe ô tô tải, 5 tấn mì ăn liền sẵn sàng chờ lệnh để cứu trợ nhân dân vùng ngập lũ. Cục đã chỉ đạo 10 tổ quân y của Bệnh viện Quân y 4 và Bệnh viện 268 sẵn sàng cơ động đến vùng lũ. Trước mắt, chúng tôi đã huy động hai xe tải chở 3,5 tấn mì ăn liền đến địa bàn 9 xã phía Nam sông Gianh, huyện Quảng Trạch – nơi bị lũ nặng nề nhất. Lúc 13 giờ 30 phút ngày 6-10, chúng tôi nhận được tin, lực lượng cứu hộ thuộc Đoàn Công binh Hải Vân đã vớt được thi thể ông Đoàn Văn Toản, quê ở xã Quảng Tiên, huyện Quảng Trạch bị nạn trong cơn lũ.

Bay trong vùng lũ dữ

Đất trời Quảng Bình sáng sớm 6-10 mưa chưa ngớt. Lũ vẫn hoành hành và công tác cứu trợ đang được các lực lượng quân đội cấp tập triển khai. Chúng tôi có mặt tại sân bay Đồng Hới khi trời vừa tảng sáng, lúc này, trên đường băng không khí chuyển hàng gấp gáp hơn bao giờ hết. Hai chiếc trực thăng số hiệu SAR 03 và Mi 17 8411 của Đoàn Không quân B71 và B72 (Quân chủng PK-KQ) đang nhận hàng cứu trợ chuyển tới nhân dân vùng lũ.

Nghe chúng tôi đề nghị được thực tế bay vào vùng lũ, Đại tá Ngô Mạnh Hà, Phó tham mưu trưởng Quân chủng PK-KQ, chỉ huy cầu hàng không tại tỉnh Quảng Bình nói:

- Các anh chuẩn bị sẵn sàng đi, chỉ 5 phút nữa chuyến bay tiếp theo sẽ cất cánh.

Ngay khi nhận được đề nghị khẩn cấp của chính quyền tỉnh Quảng Bình vào sáng 5-10, thực hiện chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Quân chủng PK-KQ đã nhanh chóng triển khai phương án tổ chức vận chuyển hàng cứu trợ. Chiều 5-10, hai máy bay trực thăng của Đoàn B71 và B72 được điều động bay vào Quảng Bình thực hiện nhiệm vụ.

Hàng cứu trợ được máy bay trực thăng chuyển đến xã Thượng Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) trưa 6-10. Ảnh: Đặng Trung Kiên.

Trước khi máy bay cất cánh, Thượng tá Nguyễn Xuân Thanh, Cơ trưởng tổ bay của máy bay TKCN SAR 03 của Đoàn B71 cho biết: Tổ bay chúng tôi đang huấn luyện bay phục vụ Đại lễ thì nhận được lệnh điều động bay vào vùng lũ miền Trung. Dù kế hoạch bất ngờ, nhưng anh em nhanh chóng triển khai nhiệm vụ. Chiều 5-10, chúng tôi đã có mặt tại Quảng Bình và thực hiện ngay chuyến bay vận chuyển 1,5 tấn hàng cứu trợ người dân vùng lũ.

Tận mắt chứng kiến những chuyến bay nơi vùng lũ dữ, chúng tôi mới cảm nhận được những khó khăn, vất vả của các tổ bay cứu trợ tại cầu hàng không Quảng Bình. Thời tiết có gió mạnh, mưa và nhiều mây mù nên chuyến bay trên phải lùi lại. Đến 8 giờ 40 phút, chúng tôi có mặt trên máy báy Mi 17 8411 mang 1,5 tấn hàng cứu trợ đến xã Tân Hóa và thị trấn Minh Hóa. Sau 30 phút cất cánh, trực thăng đã tới địa bàn mà những người dân đang mong chờ. Cơ trưởng Thượng tá Nguyễn Việt Hùng, Phi công cấp 1 Đoàn B72 điều khiển trực thăng hạ xuống thấp nhưng không thể tìm được chỗ đậu. Nhìn đâu nước cũng ngập trắng, chỉ còn vài khu đất nổi nhỏ. Tình thế buộc các anh phải thực hiện phương án thả hàng cứu trợ xuống cho nhân dân. Chiếc Mi 17 8411 dừng lại trên không, phía dưới có đông người dân đứng đợi và các thùng mì ăn liền được thả xuống. Chưa đầy 15 phút, cả khoang máy bay đầy ắp mì ăn liền được phân phát hết đến người dân.

Trong buổi sáng 6-10, chiếc máy bay SAR 03 đưa hàng cứu trợ đến xã Thượng Hóa, địa bàn vùng sâu, vùng xa thuộc huyện Tuyên Hóa. Để bay được đến địa bàn này, máy bay SAR 03 phải vòng vượt qua những đám mây trên các địa hình núi hiểm trở. Do quá nhiều mây mù nên trực thăng không thể hạ cánh xuống xã Thượng Hóa. Cơ trưởng Nguyễn Xuân Thanh đã điều khiển máy bay hạ cánh xuống một ngã ba đường thuộc xã Trung Hóa để đưa hàng cứu trợ xuống, sau đó, hàng được Ban CHQS huyện Tuyên Hóa vận chuyển hơn 10km đưa vào Thượng Hóa. Tối 6-10, khi chúng tôi trở lại đường băng sân bay Đồng Hới, hai chiếc trực thăng đã đậu lại sau một ngày dọc ngang vùng lũ. Báo cáo nhanh của tổ điều hành bay, từ chiều mùng 5 đến hết ngày 6-10, hai chiếc trực thăng của Đoàn B71 và B72 đã thực hiện 7 chuyến bay, vận chuyển được 6,4 tấn hàng cứu trợ.

Bài và ảnh: Trần Hoài – Phan Anh - Đặng Kiên và Duy Minh