Trống đồng mới phát hiện ở Đắc Lắc – Tây Nguyên đang được trưng bày tại triển lãm "Tiếng vọng Đông Sơn"

QĐND Online - Văn hoá Đông Sơn là một nền văn minh rực rỡ của cư dân Việt cổ. Thời kỳ này, nghề thủ công chế tác đồ đồng thau đã đạt đến trình độ hoàn mỹ mà đỉnh cao là kỹ nghệ chế tác trống đồng. Kiểu dáng và trang trí trên trống đồng Đông Sơn có những nét riêng biệt không giống với bất cứ loại trống nào trên thế giới. Bảo tàng Lịch sử Việt Nam đang lưu giữ và trưng bày một sưu tập trống đồng Đông Sơn đặc sắc, trong đó đáng chú ý nhất là trống đồng Ngọc Lũ (được coi như biểu tượng của văn hoá Việt Nam), Hoàng Hạ, Miếu Môn... đều được phát hiện vào đầu thế kỷ 20.
          Nhân dịp kỷ niệm 85 năm phát hiện và nghiên cứu văn hoá Đông Sơn, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam cho ra mắt công chúng bộ sưu tập trống đồng Đông Sơn gồm 7 chiếc mới phát hiện từ năm 2004 - 2009, tại phòng trưng bày chuyên đề Tiếng vọng Đông Sơn. Đặc biệt nhất trong bộ sưu tập trống này là chiếc trống đồng phát hiện tại Đắc Lắc - Tây Nguyên với những hoa văn chưa từng xuất hiện trong phổ hệ trống đồng Việt Nam. Trên vành thứ 4 của tang trống có trang trí 6 hình thuyền, mỗi thuyền đều có những hình người trong tư thế bơi thuyền. Đầu thuyền đều trang trí chim và cá, nhưng có một hoạ tiết tả thực người kéo thuyền túm đuôi chim, một hoạ tiết tả thực đôi nam nữ dắt tay nhau cùng kéo thuyền. Chính giữa trống là hình mặt trời 12 tia cánh, cánh mập dài, xen kẽ các tia cánh là những họa tiết hình lông chim công.
          Một trống đồng khác trong sưu tập cũng rất đáng chú ý, vành trống được trang trí những băng hoa văn đặc sắc, mới lạ. Giữa mặt trống là hình mặt trời 22 cánh chưa từng thấy xưa nay trên các trống đồng Đông Sơn ở Việt Nam. Bao quanh hình mặt trời là một băng hoa văn tròn đắp nổi hình bông lúa, khác lạ với những bông lúa của nghệ thuật Đông Sơn đã từng biết. Tại băng hoa văn thứ 8 (tính từ tâm mặt trống) trang trí vòng tròn đồng tâm, bên ngoài vòng tròn là những tia sáng mặt trời. Chân trống trang trí 2 băng hoa văn (một băng ở giáp với thân trống và một băng ở giáp phần dưới chân trống) với nhiều hoạ tiết chưa từng bao giờ thấy trên những trống Đông Sơn đã biết. Rìa ngoài là 2 băng hoa văn răng cưa. Kiểu dáng, cách trang trí, sắp xếp các băng hoa văn trên trống dường như là trường hợp thứ hai được biết đến ở Việt Nam nói chung và Đắc Lắc nói riêng. Còn chiếc thứ nhất có kích thước lớn hơn nhưng hiện nay nằm trong một sưu tập tư nhân của Hà Nội, mà khi các chuyên gia nghiên cứu đến tham quan đã phải thốt lên rằng, đây là một di vật quí hiếm chưa từng gặp xưa nay trong phổ hệ trống đồng thế giới.
          Thông qua cuộc trưng bày lần này, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam mong muốn giới thiệu tới đông đảo khách tham quan, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước về những bí ẩn cần được tiếp tục khám phá của nền văn hoá này, và đây cũng là nguồn tư liệu quí giá để Bảo tàng Lịch sử Việt Nam bổ sung cho cuốn sách “Trống đồng Đông Sơn” với hơn 600 tiêu bản được trình bày sẽ ra mắt độc giả trong thời gian tới.
          Bài và ảnh: Nguyễn Hà