Trông đợi những "mùa vàng"

 *Đừng đốt đoạt giải Cánh diều vàng 2009 

Bắt đầu từ ngày 15-3, những người làm điện ảnh Việt Nam có một ngày dành riêng để tôn vinh nghề nghiệp của mình. Trong niềm hân hoan đó, lễ kỉ niệm Ngày Điện ảnh Việt Nam lần thứ nhất đã diễn ra cùng không khí sôi nổi của lễ trao giải Cánh diều vàng 2009, được tổ chức tối 14-3 tại Cung Văn hóa hữu nghị Việt-Xô, Hà Nội. Tới chia vui với những người làm điện ảnh nước nhà có các đồng chí: Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Phó chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cùng đông đảo văn nghệ sĩ, diễn viên, người hâm mộ.

Vun đắp bản sắc

Ông Trần Luân Kim, Chủ tịch Hội điện ảnh Việt Nam cho rằng, có một ngày dành cho môn nghệ thuật thứ bảy là cần thiết, nhất là trong hoàn cảnh điện ảnh trong nước đang gặp nhiều khó khăn nhưng có nhiều tiềm năng phát triển mạnh như hiện nay. Để những người làm điện ảnh không bị “thiệt thòi” so với một số ngành nghề khác (nhà báo, nhà giáo, doanh nhân…), Hội đã trình đề án chọn ngày 15-3 hằng năm (ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập ngành điện ảnh 57 năm về trước) làm Ngày Điện ảnh Việt Nam và được Ban Bí thư Trung ương Đảng thông qua hồi tháng 7-2009.

Phim Đừng đốt tiếp tục bay cao. Ảnh: Internet

Điện ảnh có tính đặc thù là phản ánh hiện thực cuộc sống, thể hiện những gì gần gũi, thân thuộc nhất đối với suy nghĩ, tư tưởng, tình cảm, khát vọng của bản thân và cộng đồng. Khi tác phẩm mang đậm bản sắc dân tộc có nghĩa là người sáng tác đã phát huy được hết sở trường của mình, tạo một diện mạo riêng, không thể lẫn với tác phẩm điện ảnh của dân tộc khác. Nhìn vào quá trình phát triển của điện ảnh Việt Nam, có lẽ không bao giờ khán giả có thể quên những tác phẩm từng tạo nên bản sắc của điện ảnh Việt Nam với bạn bè quốc tế. Đó là những bộ phim của các thế hệ đạo diễn: Nguyễn Hồng Nghi, Hải Ninh, Nguyễn Hồng Sến, Đặng Nhật Minh… qua các tác phẩm điện ảnh: Chung một dòng sông, Nổi gió, Em bé Hà Nội, Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Cánh đồng hoang... thu hút được nhiều khán giả, giành được giải thưởng trong những liên hoan phim quốc tế cùng thời. Vượt qua giai đoạn khủng hoảng của thập niên 1990 của thể kỉ trước, điện ảnh Việt Nam đã được khán giả nước ngoài biết tới. Mùi đu đủ xanh của đạo diễn người Pháp gốc Việt Trần Anh Hùng đã giành được giải “Trẻ” và giải "Camera vàng" trong Liên hoan phim Cannes năm 1993, tiếp đó phim được đề cử giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất năm 1994. Các năm sau đó, Trần Anh Hùng lại tiếp tục khẳng định bản sắc của Việt Nam qua một số phim thu hút được đông đảo công chúng cũng như dư luận quốc tế. Sang thập niên 2000, làn sóng các đạo diễn Việt kiều về nước làm phim trở nên mạnh mẽ hơn: Hồ Quang Minh với Thời xa vắng, Việt Linh với , Nguyễn Võ Nghiêm Minh với Mùa len trâu, Lưu Huỳnh với Áo lụa Hà Đông, Charlie Nguyễn với Dòng máu anh hùng… Phim của những đạo diễn này đã giành được nhiều giải thưởng tại Liên hoan phim Việt Nam và họ cùng với các nhà làm phim trong nước tạo nên nền điện ảnh Việt Nam đương đại.

Song hành cùng những tác phẩm điện ảnh là những gương mặt điện ảnh, thế hệ đầu tiên có Trà Giang, Tố Uyên, Lâm Tới, Thế Anh… nối tiếp có Lê Khanh, Minh Châu, Thanh Quý, Đình Thân, Hoàng Dũng… và điện ảnh ngày nay đã có thế hệ thứ 3 như: Hồng Ánh, Hải Yến, Ngô Thanh Vân… Góp mặt trong buổi giao lưu của các thế hệ làm điện ảnh diễn ra trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Ngày Điện ảnh Việt Nam, NSƯT Thanh Quý bày tỏ: “Là một người đam mê điện ảnh, dành cả cuộc đời cho điện ảnh nước nhà, đến hôm nay chúng tôi mới có một ngày đúng nghĩa để được công chúng và xã hội tôn vinh, đó là niềm vinh hạnh. Đây cũng lại là ngày chúng tôi gửi những lời cảm ơn tới công chúng, bởi sự yêu quý của công chúng là động lực để chúng tôi vượt qua những khó khăn, thử thách để hóa mình trọn vẹn vào những vai diễn, góp vào sự phát triển chung của điện ảnh nước nhà”. Không khỏi băn khoăn, NSƯT Thanh Quý tâm sự với khán giả cũng như những người làm điện ảnh rằng, các tác phẩm điện ảnh ngày nay dường như không cho các chị “cơ hội” diễn, vì hầu hết các tác phẩm chỉ dành “đất diễn” cho các diễn viên trẻ, đẹp. Thực tế, không có gương mặt các diễn viên “già” được xướng tên trong danh mục của các mùa giải điện ảnh gần đây và đây cũng là lời ngỏ để các nhà biên kịch, đạo diễn lưu tâm.

Bước sang thiên niên kỉ mới, vấn đề hội nhập quốc tế của điện ảnh luôn được công chúng, người trong nghề quan tâm. Năm vừa qua, công chúng biết đến một phim truyện Đừng đốt đoạt giải khán giả bình chọn tại LHP Fukuoka (Nhật Bản), được khán giả trẻ của các trường đại học nước Mỹ chào đón nồng hậu; Trăng nơi đáy giếng được giải đạo diễn (đạo diễn Vinh Sơn) ở LHP Madrid (Tây Ban Nha)… Đó là những bước thành công của điện ảnh Việt Nam. Để sáng tạo nhiều hơn các tác phẩm điện ảnh có chất lượng, đáp ứng ngày càng cao của công chúng trong nước, được chú ý trên thế giới và có cơ hội xuất hiện ở các LHP, trong đó có các LHP hàng đầu, điều quan trọng nhất hiện nay đối với điện ảnh Việt Nam là chiến lược xây dựng một nền điện ảnh nội địa có sức bật với tư nhân làm chủ đạo cùng sự trợ giúp khuyến khích của Chính phủ, một thế hệ các nhà làm phim đam mê tài năng và lượng người quan tâm điện ảnh sâu rộng. Đó cũng chính là ước nguyện của những người làm điện ảnh nước nhà bày tỏ trong Ngày Điện ảnh Việt Nam.

Phim Đừng đốt tiếp tục bay cao

Bộ phim “Đừng đốt” của đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh, Hãng phim Hội Điện ảnh Việt Nam sản xuất đã giành Cánh diều vàng 2009. Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đã trao giải thưởng cao quý này cho đoàn làm phim “Đừng đốt”. Đây là một bộ phim mang tính nhân văn sâu sắc, gây nhiều xúc động cho khán giả khi tôn vinh những người anh hùng dân tộc đã xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc qua hình tượng người bác sĩ, liệt sĩ, anh hùng Đặng Thùy Trâm.

“Đừng đốt” còn giành nhiều giải thưởng quan trọng trong các hạng mục dành cho phim truyện nhựa. Phó chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng đã trao giải “’Đạo diễn phim truyện nhựa xuất sắc nhất” cho đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh.

Lễ trao giải Cánh diều vàng 2009 đã diễn ra trong niềm hân hoan của những người làm điện ảnh tối qua. Và giải thưởng được mong chờ nhất-phim truyện nhựa- có lẽ đã làm hài lòng công chúng, khi Đừng đốt giành tới 6 giải thưởng của Cánh diều vàng 2009 với: Phim truyện nhựa xuất sắc nhất,  Đạo diễn xuất sắc nhất, Họa sĩ thiết kế xuất sắc, Âm thanh xuất sắc, Nữ diễn viên xuất sắc nhất-Minh Hương và Giải khán giả bình chọn nhiều nhất.

Cánh diều vàng 2009 tổ chức sau LHP Việt Nam lần thứ 16 chưa đầy 3 tháng, nên không quá khó khi nhận diện ra ứng cử viên sáng giá. Bởi ở LHP này, Đừng đốt cũng đã đoạt Bông sen vàng.

Tuy nhiên, điều bất ngờ lại thuộc về giải thưởng dành cho các nam, nữ diễn viên chính và nam, nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Họ đều là những gương mặt mới, hoặc có người lần đầu tiên kết duyên với điện ảnh như Minh Hương trong Đừng đốt. Trước đó, với các nữ diễn viên chính, các ứng viên được trông đợi như Ngô Thanh Vân (Bẫy rồng), Hải Yến (Chơi vơi) đều “bay” khỏi tầm tay. Bất ngờ nữa là gương mặt nhạc teen Bảo Thy lần đầu tiên đến với điện ảnh đã “ẵm” ngay giải Diễn viên triển vọng.

VƯƠNG HÀ