Triệu trái tim - một niềm kính cẩn!

Đoàn quân đội viếng đồng chí Võ Văn Kiệt

Tiết trời thật lạ!

Sau những ngày nắng gắt, chiều 13-6, sau khi linh cữu cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt được chuyển về quàn tại Hội trường Thống Nhất chuẩn bị cho lễ viếng, thì trời đổ một trận mưa rất to và rất lâu. Sáng hôm qua (14-6) Lễ viếng được tổ chức với nghi thức Quốc tang. Bầu trời trở nên quang đãng, mát mẻ. Các tuyến đường dẫn về Hội trường Thống Nhất như: Lê Duẩn, Nguyễn Thị Minh Khai, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Du... dòng người, xe dày đặc, nhưng tất cả đều rất trật tự, trang nghiêm...

8 giờ sáng, Lễ viếng bắt đầu.

Các đoàn đại biểu của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, do các đồng chí: Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng dẫn đầu cùng nhiều đồng chí khác đã lần lượt vào thắp hương, kính cẩn nghiêng mình trước linh cữu đồng chí Võ Văn Kiệt.

Vô cùng thương tiếc đồng chí Võ Văn Kiệt, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã ghi vào sổ tang: Suốt gần 70 năm hoạt động cách mạng sôi nổi và phong phú của mình, trên nhiều cương vị lãnh đạo từ cơ sở đến Trung ương, trong thời chiến cũng như trong hòa bình... với bản lĩnh cách mạng và sáng tạo, gắn bó máu thịt với nhân dân, đồng chí Võ Văn Kiệt đã có những đóng góp to lớn và xuất sắc vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để lại tình cảm sâu nặng với đồng chí, đồng bào và bạn bè quốc tế. Đồng chí là tấm gương trong sáng và mẫu mực về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ cộng sản...

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết viết: ...Ở Anh, một tầm nhìn chiến lược, một tư tưởng lớn, một tấm lòng bao dung, một tính cách tự tin, quyết đoán... một tính cách VÕ VĂN KIỆT. Chúng tôi nguyện tiếp bước con đường của Anh, con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã dành những tình cảm trân trọng nhất đối với cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt qua những đánh giá: Đồng chí là một nhà lãnh đạo đầy tâm huyết, tài năng, đổi mới, kiên định, lịch lãm, nghĩa tình và luôn sáng tạo... Người Thủ tướng đầy bản lĩnh, hành động quyết đoán và chịu trách nhiệm rất cao. Việt Nam sẽ luôn tự hào về Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Nguyên Tổng bí thư Đỗ Mười kể lại những câu chuyện hết sức xúc động: “Mới cách đây ít tuần, anh đến thăm tôi. Hai anh em đã bàn bạc với nhau về tình hình chung của đất nước, về tình hình thiên tai, cần phải làm đê chắn biển như thế nào. Thế mà hôm nay anh đã đi rồi, thật đột ngột quá!

Hàng trăm đoàn đại biểu tạo thành dòng người đông nghịt nối dài từ tiền sảnh ra đến cổng Hội trường Thống Nhất, với những trang phục tang lễ, vành khăn tang đen, tiến từng bước một, nhẹ nhàng, lặng lẽ và trật tự. Dường như khi đến đây, mọi ngôn từ đều lắng lại trong tim. Hàng nghìn người cùng chung một niềm kính cẩn, tôn nghiêm, tịnh tâm tưởng nhớ một con người đã tạc vào lịch sử thời đại Hồ Chí Minh một tính cách, một phong cách và trên hết, một nhân cách lớn.

Tại công viên Thống Nhất, tôi gặp một cụ già tóc bạc trắng, đứng trầm tư, mắt dõi về dòng người đang xếp hàng vào Hội trường Thống Nhất viếng cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Đó là cụ Hoàng Lương, ngụ ở quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Cụ Lương là người tinh thông văn hóa Hán – Nôm, năm nay đã 87 tuổi nhưng vẫn còn khỏe và minh mẫn. Cụ nói:

- Chỉ nhìn vào sự biến đổi của thời tiết mà suy cũng đủ thấy ông Sáu Dân là bậc “Quốc chính thiên tâm thuận”. Cái chính trực của một nhân cách lớn trong ông không chỉ muôn dân đồng thuận mà còn làm thuận cả ý trời...

Lời của cụ Lương khiến tôi và mấy anh bạn đồng nghiệp không cầm được nước mắt, dù đang trong lúc tác nghiệp khẩn trương. Lần gần đây nhất phóng viên báo Quân đội nhân dân được gặp chú Sáu Dân, đó là trong đợt cầu Cần Thơ bị sập hai nhịp dẫn. Hôm đó chú Sáu Dân đến Bệnh viện 121 - Quân khu 9, đơn vị điển hình trong công tác cứu hộ, cứu nạn. Chú Sáu Dân đã động viên, khen ngợi đội ngũ thầy thuốc Quân đội, đồng thời ân cần thăm hỏi các nạn nhân đang điều trị . Khi chúng tôi đến chào và xin phép được phỏng vấn, chú Sáu Dân nở nụ cười đôn hậu, nói: “Các cháu hãy đi hỏi chuyện và viết về những con người đã đổ máu vì cầu Cần Thơ, động viên, tiếp sức, san sẻ nỗi đau thương, mất mát của gia đình họ. Làm được như vậy là tốt”.

Cách đây chưa lâu, tôi liên hệ với Văn phòng đồng chí Võ Văn Kiệt với ý định xin gặp chú Sáu Dân để thực hiện một cuộc phỏng vấn cho báo Quân đội nhân dân cuối tuần. Tôi được trả lời là chú Sáu Dân dạo này rất bận, chờ một dịp khác thuận tiện hơn sẽ sắp xếp thời gian cho báo Quân đội nhân dân được gặp. Vậy mà... lời hẹn ấy mãi mãi không trở thành sự thực nữa rồi. Bài phỏng vấn của tôi mãi mãi không bao giờ thực hiện được. Rất nhiều nhà văn, nhà báo khác cũng mang chung một tâm trạng tiếc nuối và tiếc nhớ như vậy.

Ông Sáu Đạt, một chiến sĩ thuộc quyền của đồng chí Võ Văn Kiệt thời còn chiến đấu ở chiến trường Khu 8 đến Khu 9. Suốt đêm không ngủ được, ông lặn lội từ Vĩnh Long lên Thành phố Hồ Chí Minh trước lúc Lễ viếng bắt đầu. Tâm sự với chúng tôi, giọng ông nghẹn lại:

- Vẫn biết là con người ta chẳng ai cưỡng được mệnh trời, nhưng ông Sáu Dân ra đi đột ngột quá. Mặc dù ở Vĩnh Long cũng tổ chức Lễ viếng, nhưng tui phải lên đây để được nhìn ông lần cuối. Ông là con người nghĩa tình như biển cả. Ngay cả khi giữ cương vị lãnh đạo cao nhất của Chính phủ, ông vẫn luôn dành thời gian thăm hỏi, quan tâm, giúp đỡ chiến sĩ cấp dưới giống như những ngày còn chiến đấu trên chiến trường...

Ông Trịnh Văn Lâu, nguyên Chủ tịch UBND, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long kể:

- Giai đoạn tôi làm Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, việc đảm bảo nguồn lương thực cho an sinh xã hội rất khó khăn. Khi Thủ tướng Võ Văn Kiệt về kiểm tra địa phương, lãnh đạo tỉnh đã báo cáo Thủ tướng kế hoạch phát triển sản xuất lúa để tăng nguồn lương thực. Kế hoạch này có đề cập việc chuyển đổi một số diện tích vườn cây trái sang trồng các loại cây lương thực. Thủ tướng Võ Văn Kiệt đồng ý phương án ưu tiên phát triển lương thực, nhưng lưu ý không thể phá vườn để trồng lúa được, ngược lại phải đẩy mạnh phát triển kinh tế vườn theo hướng xây dựng những vùng đặc sản cây trái hướng đến mục tiêu xuất khẩu. Sau này chúng tôi mới thấy hết được giá trị của sự chỉ đạo ấy. Quả thật, Thủ tướng Võ Văn Kiệt có một tầm nhìn xa và sự quyết đoán, không chỉ đối với những chương trình mang tầm Quốc gia, mà ngay cả công việc ở địa phương, đồng chí cũng rất sâu sát, am hiểu, từ đó có sự chỉ đạo, định hướng đúng...

Còn biết bao câu chuyện, bao kỷ niệm về ông trong hàng trăm, hàng nghìn con người có mặt tại Lễ viếng và hàng triệu triệu trái tim của đồng bào cả nước.

Nhà văn, nhà Nam Bộ học Sơn Nam nói: “Người đi để phước cho đời”. Cái phước ông Sáu Dân đã để lại cho dân, cho nước lớn lắm, cao đẹp lắm, tự hào lắm... Trong chúng ta, ông ra đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng hình ảnh của ông vẫn mãi mãi lưu lại như một vì sao sáng giữa trời.

PHAN TÙNG SƠN