Bài ca đi cùng năm tháng trong ngày lễ. Ảnh: XUÂN GỤ

Mấy ngày qua, thành phố Đồng Hới (Quảng Bình) dường như chật hẳn lại, các nhà nghỉ, khách sạn không còn phòng trống. Màu áo xanh, chiếc mũ tai bèo thân thương của một thời “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” trên những mái đầu bạc phơ xuất hiện dày đặc trên đường phố.

Quảng Bình đang dang rộng vòng tay đón những cựu thanh niên xung phong từ 20 tỉnh, thành phố trong cả nước về dự “Lễ tri ân Anh hùng, liệt sĩ Thanh niên xung phong (TNXP)”, được Trung ương Hội cựu TNXP, Tổng Công ty Xây dựng công trình Giao thông 5 (Cienco5) và Công ty Văn hóa Trí tuệ Việt tổ chức tại các nghĩa trang liệt sĩ TNXP Vạn Ninh, Cục Công binh 1 và nghĩa trang liệt sĩ TNXP Ban xây dựng 67. Đây là một trong những hoạt động giàu ý nghĩa văn hóa trong dịp kỷ niệm 59 năm Ngày truyền thống TNXP Việt Nam (15-7-1950/15-7-2009) và ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7), trên mảnh đất mà một thời từ đây, các đơn vị TNXP tỏa đi khắp các cung đường, các trọng điểm bị địch đánh phá ác liệt, bám sát trận địa, chiến đấu và phục vụ chiến đấu, rà phá bom mìn, bắc cầu phà, mở đường bảo đảm cho mạch máu giao thông thông suốt, góp phần chi viện cho các chiến trường.

Biết chúng tôi là nhà báo đến đưa tin về sự kiện này, anh Nguyễn Văn Toàn nhà ở gần nghĩa trang liệt sĩ TNXP Thọ Lộc rưng rưng nói: “Nhìn các cô, các bác cựu TNXP ở các địa phương về lại Quảng Bình để làm lễ tri ân những đồng đội đã ngã xuống trên các chiến trường, tôi lại nhớ về một thời các anh, các chị cơm không đủ no, áo không đủ ấm, nhưng vẫn ngày đêm bám sát những cung đường, lấp hố bom để những đoàn xe ra trận. Ngày ấy tôi còn nhỏ lắm nhưng nhớ mãi hình ảnh các anh, các chị có những ngày ngắn ngủi ở trọ trong nhà. Hiện gia đình tôi còn giữ một kỷ vật là chiếc mũ tai bèo, mà một anh thanh niên xung phong tặng. Lớn lên thấy chiếc mũ được mẹ tôi giữ gìn cẩn thận, tôi có hỏi, bố tôi nói rằng: “Chú nớ trước khi ra đi tặng bố chiếc mũ và nói rằng, con tặng lại gia đình chiếc mũ này làm kỷ niệm, hy vọng sau này em Toàn lớn lên sẽ tiếp tục thay chúng con lên đường làm nhiệm vụ. Chừ không biết chú ở đâu...”.

Lễ tri ân Anh hùng, liệt sĩ TNXP đã để lại rất nhiều ấn tượng về sự biết ơn với người đã khuất. Để có được một buổi lễ thu hút nhiều sự quan tâm của đồng bào, đồng chí và nhân dân trong cả nước, Cienco5, đóng vai trò quan trọng, vừa là nhà tài trợ chính, vừa là người đồng tổ chức chương trình. Ông Thân Đức Nam, Tổng giám đốc Cienco5 cho biết: “Trong nhiều tháng qua tất cả các thành viên trong Tổng công ty đều dấy lên phong trào hướng về ngày truyền thống TNXP bằng những việc làm thiết thực. Tất cả các đơn vị thành viên đã đóng góp được gần 4 tỉ đồng xây dựng 176 ngôi nhà tình nghĩa cho các gia đình TNXP gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống ở 16 tỉnh, thành phố trong cả nước”. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, trong thời gian qua, Cienco5 đã đóng góp hàng chục tỉ đồng vào các hoạt động “đền ơn, đáp nghĩa”.

Có mặt sớm hơn buổi lễ gần cả giờ đồng hồ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, cùng lãnh đạo các bộ, ban ngành của Trung ương và lãnh đạo 20 địa phương đến thắp hương trên 600 ngôi mộ liệt sĩ TNXP đang an nghỉ tại nghĩa trang Thọ Lộc, Bố Trạch, Quảng Bình.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã khẳng định: “...Máu của anh hùng liệt sĩ TNXP đổ xuống trên dặm dài đất nước, đã làm rạng rỡ cho non sông đất nước, làm cho cây trái nở hoa kết trái. Các liệt sĩ hy sinh để cho dân tộc trường tồn, chính vì vậy cái chết của họ trở thành bất tử...”.

Với ý nghĩa nhân văn cao cả đó, Chủ tịch căn dặn: “...Phải ra sức tuyên truyền, giáo dục cho các thế hệ người Việt Nam chúng ta thấy hết sự vĩ đại cuộc chiến tranh vệ quốc của dân tộc. Dân tộc ta yêu chuộng hòa bình, nhưng kẻ địch buộc chúng ta phải ôm cây súng. Chúng ta chiến đấu để giành độc lập cho dân tộc, chính là góp phần để giữ gìn hòa bình cho thế giới. Máu xương của các thế hệ bộ đội, TNXP đổ xuống để có tự do, vì vậy chúng ta không cho phép bất cứ một thế lực thù địch nào lợi dụng nhằm phá hoại, lật đổ chế độ này...”.

Chủ tịch nước cũng đã biểu dương và tặng chữ “Tâm” cho các doanh nghiệp và các nhà hảo tâm đã có những nghĩa cử cao đẹp trong việc tri ân các anh hùng liệt sĩ. Chủ tịch cũng đã kêu gọi các tổ chức cá nhân, tiếp tục có những đóng góp to lớn hơn nữa, để giúp các gia đình chính sách, gia đình các cựu TNXP còn gặp khó khăn trong cuộc sống có cơ hội vươn lên xóa đói, giảm nghèo.

Tiết mục văn nghệ do các cựu thanh niên xung phong Thành phố Hà Nội biểu diễn trong buổi lễ tri ân

Cùng dự buổi lễ có Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó chủ tịch HĐBT, nguyên Tư lệnh MT 559, nơi mà con đường Trường Sơn, dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông đã hình thành 5 trục dọc, 21 trục ngang, với chiều dài 20.000km. Ông xúc động kể lại: “Đường Trường Sơn hình thành giữa núi rừng trùng điệp, một bên là vực sâu, một bên là núi cao, nhiều chỗ qua thung lũng sình lầy. Hàng vạn TNXP đã đảm nhận các trục đường trên địa bàn tỉnh Quảng Bình; trên đường 20 Quyết thắng, các trọng điểm cua chữ A, Chà Ang, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích. Chỉ từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, giặc Mỹ đã đánh phá trên 11.800 lượt, với hàng triệu quả bom, bình quân mỗi cây số đường ở đây phải hứng chịu từ 3.600 đến 4.200 quả bom, mỗi cán bộ, chiến sĩ TNXP phải hứng chịu 43 quả bom... Trong cuộc chiến tranh vĩ đại của dân tộc, đã có hàng ngàn cán bộ TNXP, công nhân ngành giao thông vận tải đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ...”.

Trước khi diễn ra buổi lễ chính thức, đã diễn ra đại lễ cầu siêu tại các nghĩa trang liệt sĩ TNXP. Chiều ngày 10-7, anh linh các anh hùng liệt sĩ ở hai nghĩa trang Tân Ấp và Vạn Ninh, được rước về nghĩa trang Thọ Lộc để tổ chức đại lễ cầu siêu, theo đúng nghi lễ nhà phật. Hòa thượng Thích Minh Thành, Ủy viên Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các chư tăng thuộc giáo hội phật giáo tỉnh Quảng Bình, cùng đông đảo tăng ni phật tử và hàng ngàn nhân dân địa phương đã đăng đàn chẩn tế trong hơn 5 giờ đồng hồ. Hòa thượng Thích Minh Thành cho biết: “Mục đích ý nghĩa cầu siêu chẩn tế là cầu nguyện cho các anh linh liệt sĩ đã xả thân vì Tổ quốc được siêu thoát về miền an lạc, nguyện cầu Quốc thái dân an, đất nước thanh bình”.

Trưa, nghĩa trang Thọ Lộc, nắng vàng ươm trên những vòng hoa ngạt ngào, tinh khiết. Trời trong xanh không một gợn mây. Kỳ đài rợp màu hoa, mùi thơm của hoa quyện vào hương trầm ngào ngạt. Dưới suối vàng chắc hẳn anh linh các anh hùng liệt sĩ đang được sưởi ấm và mãi được sưởi ấm bởi những tấm lòng bởi sự tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Không biết có phải anh linh các anh hùng liệt sĩ hiện về, mà tôi thấy như trước mặt mình trùng trùng đội ngũ các anh, các chị quây quần bên vòng hoa của Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, như đang nghe mệnh lệnh của người chỉ huy cao nhất để Đảng ta bước vào trận tuyến mới.

ĐẶNG TRUNG HỘI