QĐND - “Ngày Thương binh – Liệt sĩ năm nay qua đi với nghìn nghìn việc tri ân ý nghĩa, thể hiện sự chung sức, đồng lòng của cả dân tộc nhằm chăm lo thiết thực đến các thương binh, bệnh binh, đối tượng chính sách, người có công. Thế nhưng ngẫm sâu nghĩ kỹ thì vẫn còn lắm điều phải trăn trở” – Đó là cách nghĩ chung của nhiều đồng chí thương binh ở xã tôi. Theo các đồng chí này thì hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” thời gian qua ở một số địa phương, đơn vị ít nhiều vẫn bộc lộ cách tổ chức theo lối tự phát, thiếu kế hoạch, thiếu khảo sát lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của đối tượng chính sách, thành thử hiệu quả, ý nghĩa của các hoạt động chưa thật thiết thực, thậm chí còn gây ra lãng phí. Một thương binh chia sẻ:

- Ví dụ như việc thắp nến tri ân chẳng hạn. Tôi cho đây là hoạt động hết sức ý nghĩa nhưng lại phải buộc lòng nói rằng, dịp 27-7 vừa qua hoạt động này diễn ra ở quá nhiều nơi, nhiều địa điểm. Thậm chí trong một huyện cũng diễn ra vài điểm thắp nến tri ân. Làm như vậy liệu có nhất thiết?

Câu hỏi của đồng chí thương binh làm tôi nghĩ ngay đến ý kiến của một bác quản trang ở nghĩa trang liệt sĩ. Bác nói với tôi sau buổi lễ thắp nến tri ân với vẻ mặt không vui: “Sau tri ân là vô số sáp nến và quá nhiều lẵng hoa còn lại… Tôi nghĩ, cách tri ân như ngày trước hợp lý hơn. Có nghĩa là chúng ta đến viếng, thắp nén hương khấn vái, báo công và tưởng nhớ đồng đội. Còn việc thắp nến tri ân nên tổ chức tập trung, ở một vài địa điểm nhất định gắn với những sự kiện cụ thể nào đó và nên quy định cấp tổ chức”.

Trăn trở của bác quản trang thật đáng để suy nghĩ. Thử sơ bộ nhẩm tính, để chi phí cho một buổi thắp nến tri ân kinh phí cũng không phải là nhỏ. Sau tri ân, vấn đề môi trường ở nghĩa trang cũng đáng quan tâm. Bởi vậy các đồng chí thương binh gần nhà tôi cứ tấm tắc khen cách tri ân của tỉnh Bạc Liêu. Đó là việc tỉnh này hạn chế chi cho các hoạt động tri ân khác, dành 32 tỷ đồng đầu tư cho việc trùng tu nghĩa trang liệt sĩ của tỉnh: Nâng cấp, ốp đá hoa cương hơn 4000 ngôi mộ; xây lại bờ rào, bờ kè, nhà tưởng niệm ghi danh các anh hùng, liệt sĩ; lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng, hoa kiểng, cây xanh… Nhân đây, các đồng chí thương binh cũng hàn huyên, bày tỏ mong muốn: Giá như tất cả các địa phương, đơn vị tổ chức hoạt động thắp nến tri ân theo một kế hoạch thống nhất hoặc thay thế bằng các phần việc tri ân thiết thực hơn thì ý nghĩa của nó sẽ nhân lên gấp bội. Ví như cách làm của Bạc Liêu, như việc một số tổ chức, đơn vị ủng hộ kinh phí cho các hoạt động tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ, ủng hộ Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, đóng góp đầu tư xây dựng phần mềm quản lý thông tin về thương binh liệt sĩ… Hay làm theo cách khác – đó là việc những người đi tri ân biết lắng nghe tâm tư, nguyện vọng các đối tượng chính sách, hướng hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” vào thực hiện các chương trình hỗ trợ thương binh, bệnh binh phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng. Cùng với đó là các hoạt động, như: Tặng nhà tình nghĩa, nhà đồng đội, giải quyết việc làm miễn phí cho con thương binh nặng, tặng sổ tiết kiệm, nhận phụng dưỡng, đỡ đầu các đối tượng chính sách… Chắc chắn rằng đây là cách tri ân mà những người đã ngã xuống sẽ đồng lòng và xem đó là nghĩa cử tri ân với chính mình.

Tri ân là việc làm tự nguyện tự giác của mỗi tập thể, cá nhân, thế nhưng không vì thế mà hoạt động tri ân lại diễn ra một cách tự phát. Nên chăng chúng ta cần nghĩ lại để biết cách tri ân theo đúng nghĩa!

Nguyễn Tấn Tuân