Đầu tháng 2-1964, tốt nghiệp Trường hạ sĩ quan Pháo cao xạ của Quân khu Tây Bắc, tôi cùng một số anh em được Quân chủng Phòng không điều bổ sung vào Trung đội súng cao xạ 14,5mm, Tiểu đoàn 217. Trung đội gồm 4 khẩu đội, khẩu đội của tôi đóng quân trên một quả đồi bạt ngàn cây sim và mua thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Ảnh tư liệu

Khoảng 8 giờ sáng ngày 5-8-1964, kẻng báo động trên trận địa đổ dồn. Chúng tôi khẩn trương vào vị trí chiến đấu. Suốt từ đó đến trưa, sở chỉ huy liên tục thông báo giặc Mỹ điên cuồng cho máy bay ra bắn phá cửa sông Gianh, Quảng Bình, rồi đánh tiếp cửa Lạch Trường, Thanh Hóa. Chúng tôi ăn cơm trưa ngay trên mâm pháo. Bát cơm lẫn mồ hôi bởi nắng hè hầm hập, mũ sắt nóng như nung. Khoảng 13 giờ 30 phút, sở chỉ huy cấp trên thông báo gấp có nhiều tốp máy bay địch đã xuất hiện ở vùng biển phía Nam, đang di chuyển lên phía Bắc. Ngay sau đó, tại Thị trấn Hà Tu, còi báo động rú lên và tiếng động cơ máy bay phản lực từ phía Tây dội về trận địa như sấm rền. Theo lệnh trung đội trưởng, cả 4 khẩu đội chúng tôi đều nạp đạn roàn roạt. Rồi các trận địa pháo phòng không của Trung đoàn cao xạ 88 nhất loạt nhả đạn vào đội hình máy bay địch. Những tốp phản lực này không bổ nhào xuống trận địa ngay, nó cứ vòng vo tầm cao, nghi binh thu hút hỏa lực của ta, tạo cơ hội cho những tốp oanh kích tầng thấp từ hướng khác đột nhập đánh phá ta một cách bất ngờ. Quả nhiên, từ hướng biển phía Đông, từng tốp máy bay địch nhào vào bến phà Bãi Cháy, phóng đạn rốc-két và đạn 20 ly xuống như mưa. Cả Hòn Gai thành biển lửa. Tàu hải quân dưới biển, pháo phòng không trên đất liền và tất cả các loại súng của bộ đội, dân quân tự vệ khắp nơi ầm ầm nhả đạn, nhằm vào máy bay địch.

Trung đội 14,5mm của chúng tôi tham gia trận chiến đấu đầu tiên với tinh thần quyết tâm cao. Những viên đạn căng như mũi tên hướng tới máy bay địch. Trong khối lửa đạn bủa vây, một chiếc máy bay phản lực như khựng lại vài giây, tức thì một tiếng nổ phát ra, bụng máy bay bùng lên quả cầu lửa. Cả vùng mỏ vang lên tiếng reo: “Cháy rồi, cháy rồi!”. Cả 4 khẩu đội nhảy cẫng lên reo hò. Chiếc dù mang 2 màu trắng và đỏ bật ra, tên phi công bám dù rơi xuống liền bị quân dân ta bắt sống.

Trận đầu đánh thắng. Quân và dân thị xã Hòn Gai đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ, một chiếc rơi tại chỗ, bắt sống được giặc lái. Chúng tôi tự hào đã tham gia trận chiến đấu đầu tiên với không quân Mỹ và giành thắng lợi.

 ĐINH QUANG HUY (Ghi theo lời kể của đồng chí Đào Ngọc Sao)