(Ảnh chỉ có tính minh họa)

Thường là, bước vào quí cuối cùng của năm, các cơ quan, đơn vị đã rục rịch làm công tác chuẩn bị tổng kết cuối năm.

Đúng nghĩa thì tổng kết nói chung, tổng kết cuối năm nói riêng là rất quan trọng. Quan trọng nhất là nội dung báo cáo tổng kết, là các ý kiến phát biểu đóng góp trong hội nghị. Vì, chỉ có đánh giá rất đúng, rất kỹ những việc làm được và chưa làm được của năm cũ; chỉ có khen, chê đúng người, đúng việc, mới rút ra được kinh nghiệm cho năm sau làm tốt hơn năm trước. Mục đích của tổng kết cũng nhằm đạt đến như thế.

Tuy nhiên, gần đây ở không ít cơ quan, đơn vị công tác tổng kết vẫn chưa được coi trọng đúng mức, nên mới có chuyện báo cáo tổng kết khoán trắng cho văn phòng, văn phòng chọn một trợ lý "văn hay chữ tốt" để viết chuyên nghiệp. Kết cấu của báo cáo năm nào cũng giống năm nào, đánh giá chung chung, mạnh nhiều nhiều, yếu một chút... Đã có tình trạng người chắp bút "cóp" tổng kết của cơ quan khác có chung đặc điểm, nhiệm vụ, về thêm vài con số, vài tên người, vài công việc là thành báo cáo của cơ quan, đơn vị mình. Thời gian chuẩn bị tổng kết cũng hết sức mâu thuẫn, có nơi mới giữa tháng mười đã tổng kết xong nhiệm vụ cả năm! Tìm hiểu mới biết "làm sớm" để có số liệu báo cáo lên cấp cao hơn; làm sớm do "sợ" cuối năm bận việc (!). Vì thế mà tổng kết lại càng hình thức, số liệu càng thiếu thực chất...

Còn buổi tổng kết thì sao? Do chuẩn bị chưa tốt ngay từ khâu viết báo cáo, nên cũng nhiều chuyện cười ra nước mắt, có nơi người chủ trì đọc báo cáo công việc của cơ quan, đơn vị mình, mà cứ trủng trà trủng trẳng, lúng ta lúng túng, có khi còn đọc nhầm, đọc sai... Các ý kiến tham gia đóng góp trong hội nghị cũng được ban tổ chức chỉ định trước, mang tính "cơ cấu" cả về con người và nội dung tham luận, nên cũng không có ý kiến gì tham gia được sâu sắc cho nhiệm vụ đơn vị. Cũng chính vì thế mà buổi tổng kết thường là bế mạc sớm hơn so với dự kiến, còn lại dành cho liên hoan, tiếp đón khách, phong bao, phong bì... làm cho phần liên hoan, tiếp đón khách trở thành phần chính của buổi tổng kết.

Nguyên nhân của tình trạng trên, là do lãnh đạo, chỉ huy đã không nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của công tác tổng kết. Và công tác tổng kết lâu nay cũng mang nặng tính hành chính, hình thức... Đó là chưa nói cá biệt có hiện tượng mua thành tích, "chạy" để bớt khuyết điểm yếu kém, giữa bộ phận này và bộ phận khác, giữa người này với người khác, làm cho bản báo cáo bị uốn cong, trở nên mất "thiêng"... Đó cũng chính là căn bệnh còn sót lại của thời quan liêu, bao cấp.

Để công tác tổng kết cuối năm được thực chất, thì trước hết công việc tổng kết phải bám sát vào thực tiễn, phản ánh một cách trung thực nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị mình. Muốn vậy, công tác tổng kết phải được lãnh đạo chỉ huy đặc biệt coi trọng và phải được chuẩn bị công phu-do chính cấp ủy Đảng, người lãnh đạo, chỉ huy của cơ quan, đơn vị chuẩn bị. Báo cáo tổng kết phải tập hợp được trí tuệ của tập thể; chống những biểu hiện tiêu cực, giả dối len lỏi vào quá trình tổng kết. Nội dung, hình thức tổng kết cũng cần được đổi mới, lấy thực chất làm chính, cũng không nhất thiết ở cấp nào cũng phải tổ chức lễ tổng kết; không nhất thiết báo cáo tổng kết theo một mẫu có sẵn...

Đổi mới công tác tổng kết cuối năm-tổng kết thực chất là việc làm mang tính thời sự, đáp ứng nguyện vọng của cơ sở, phù hợp với thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa-thời kỳ mở cửa kinh tế, khi nước ta gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới và cũng là việc làm thiết thực đưa Nghị quyết Trung ương 5 khóa X vào cuộc sống.

HUY THIÊM