Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cùng các vị đại biểu tại đại lễ tưởng niệm. Ảnh: TTXVN

QĐND - Ngày 27-11, tại Quảng trường lễ hội Yên Tử, xã Thượng Yên Công, thị xã Uông Bí (tỉnh Quảng Ninh), Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, Tỉnh hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh đã long trọng tổ chức Đại lễ tưởng niệm 700 năm ngày Đức Vua-Phật hoàng Trần Nhân Tông-vị Hoàng đế anh hùng, nhà văn hóa lớn, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử-Việt Nam nhập niết bàn.

Tham dự có các đồng chí: Nguyễn Phú Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương; nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An; Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan; Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Huỳnh Đảm cùng đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, các bộ, ban ngành Trung ương và một số tỉnh, thành phố trong cả nước.

Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam có Hòa thượng Thích Thanh Tâm, Phó Pháp chủ, Phó thư ký Hội đồng Chứng minh Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Hòa thượng Phong Châu, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Hòa thượng Thích Thanh Tứ, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo chư tôn, hiền đức trong Hội đồng chứng minh, Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và đại diện Ban trị sự các tỉnh, thành phố; các vị hòa thượng, đại đức, tăng ni, phật tử trong cả nước.

Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch Lê Tiến Thọ đã đọc diễn văn tưởng niệm 700 năm ngày mất của Đức Vua Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Đức vua Trần Nhân Tông (1258-1308) là vị Hoàng đế thứ 3 triều Trần. Năm 21 tuổi lên ngôi Hoàng đế, hai lần cầm quân đánh tan quân xâm lược Nguyên Mông. Triều đại ông nổi bật với tinh thần quân dân đại đoàn kết, nổi tiếng qua hai hội nghị Diên Hồng và Hội nghị Bình Than. Năm 35 tuổi, ông lên làm Thái Thượng Hoàng và năm 41 tuổi chính thức xuất gia tu hành tại chùa Hoa Yên-Yên Tử (Quảng Ninh), lấy Đạo hiệu là Hương Vân Đại Đầu Đà về sau đổi làm Trúc Lâm Đại Đầu Đà, kế thừa Huệ Tuệ Thiền Sư làm tổ thứ 6 của Sơn môn Yên Tử. Trần Nhân Tông đã đổi tên Sơn môn Yên Tử thành Trúc Lâm Thiền phái, tự mình làm Đệ nhất Tổ với mục đích quy tụ ý trí, sức mạnh của toàn dân tộc hướng về một thế giới tâm linh thuần thiện, thuần mỹ, từ đó hóa thành tinh thần đoàn kết của cả dân tộc Đại Việt. Hạt nhân cơ bản của Thiền phái Trúc Lâm là chữ Tâm với nghĩa "tâm cứu độ chúng sinh, tâm giải phóng dân tộc, tâm hòa nhập cộng đồng". Khi đem tâm này để tu nhân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ thì sẽ trở thành tâm của một vị Hoàng đế vì Đạo pháp, vì Dân tộc. Chính sách của vua Trần Nhân Tông khéo léo và tài tình ở chỗ thống nhất được các thiền phái Phật giáo thành một để đất nước Đại Việt của vua có được một đạo Phật đủ tiềm lực tôn giáo, phát triển nội lực cá nhân và tập thể, có thể làm lợi ích cho bản thân mình và đồng loại, trong đó có lợi nhiều mặt cho quốc gia và xã hội... Đức Vua Trần Nhân Tông đã để lại cho dân tộc Việt Nam nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể giá trị. Đã 700 năm trôi qua kể từ ngày Điều ngự giác hoàng Trần Nhân Tông- vị tổ thứ nhất của Thiền phái Trúc Lâm tạ thế (16-11-1308), nhưng cùng với sự trường tồn của dân tộc, tinh hoa thiền học của Người vẫn lấp lánh như ngọn hải đăng soi rọi cho sự phát triển của Phật học Việt Nam với phương châm bất tử "cư trần lạc đạo" và "hòa quang đồng trần".

Nhận xét về Đức Vua -Phật hoàng Trần Nhân Tông, Hòa thượng Yoshimizu Daichi (Nhật Bản) cho rằng: Người là duy nhất trong lịch sử Phật giáo Việt Nam đã sáng lập ra dòng Phật giáo thuần nhất mang đậm bản sắc Phật giáo Việt Nam. Qua đại lễ tưởng niệm và Hội thảo về cuộc đời và sự nghiệp của Trần Nhân Tông, chúng tôi được biết thêm nhiều về nhân cách, tài năng, đức độ của Ngài. Ngài quả là một người đặc biệt trong giới Phật giáo vì trước khi xuất gia đã từng là một vị vua rất giỏi giang. Nhưng đã không tiếc vinh hoa phú quý để sống đời đạo hạnh.

Phát biểu tại Đại lễ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Đức Vua-Phật hoàng Trần Nhân Tông trong việc xây dựng khối đoàn kết dân tộc, nhân tố quyết định để bảo đảm kháng chiến thắng lợi. Đồng chí tin tưởng nhân dân ta sẽ tiếp nối được tư tưởng đoàn kết của vua Trần Nhân Tông thế kỷ 13 và đại đoàn kết toàn dân tộc của thời đại Hồ Chí Minh xây dựng sức mạnh mới, vị thế mới cho Việt Nam trong thế kỷ 21. Nhân dịp Đại lễ tưởng niệm, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng đã dành tặng 1.000 suất quà mỗi suất trị giá 300 nghìn đồng cho các hộ nghèo.
Sau Đại lễ tưởng niệm Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Tỉnh hội Phật giáo Quảng Ninh sẽ đề nghị tổ chức Ngày mất của ông (1-11-1308) vào hằng năm như Quốc giỗ của Phật giáo và đây cũng là cơ sở để các cơ quan chức năng trình lên UNESCO đề nghị công nhận Trần Nhân Tông là "Danh nhân văn hóa thế giới".

Buổi lễ kết thúc, mọi người lần lượt ra về nhưng trong tim vẫn in đậm hình bóng Đức Vua- Phật hoàng Trần Nhân Tông, vị anh hùng dân tộc, vị Vua phật của Việt Nam.

TTXVN và ĐÔNG HÀ