QĐND Online - Ngay sau khi Bộ Tài chính ra quyết định tăng thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc, thị trường ô tô trong nước lập tức tăng giá, kể cả loại ô tô liên doanh, lắp ráp trong nước. Giấc mơ ô tô giá rẻ với người dân ngày càng trở nên quá xa vời...!

Không còn hy vọng ô tô giảm giá

Đó là kết luận chua chát của anh Đinh Thành Lâm, một cán bộ của Tập đoàn FPT khi đi mua xe tại Showroom của Công ty Ford Láng Hạ, Hà Nội. Năm 2007, Bộ Tài chính 3 lần giảm thuế nhập khẩu ô tô, anh Lâm mấy lần định mua xe lại hoãn vì hy vọng thuế năm nay sẽ tiếp tục giảm. Nào ngờ, quyết định tăng thuế đột ngột của Bộ Tài chính khiến anh mất mấy ngàn USD trong chớp mắt. “Góp mãi mới được gần 45.000 USD, định chờ thuế hạ chút nữa để sắm con Hyundai Santa Fe đời mới. Thế nhưng, với mức thuế tăng như hiện nay, tôi chỉ đủ tiền mua xe cũ”.

Ngày 11-3-2008, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung đã ký quyết định tăng thuế đối với mặt hàng ôtô mới nguyên chiếc dùng chở người, từ 60% lên 70%; và mới đây nhất là 83%; thuế tuyệt đối của mặt hàng xe cũ nhập khẩu có mức tăng trung bình 10%. Theo biểu thuế nhập khẩu ôtô đã qua sử dụng do Bộ Tài chính ban hành, dòng xe hạng nhỏ dưới 5 chỗ ngồi có dung tích xi-lanh động cơ từ 1,0 trở xuống tăng thêm 300 USD, tương đương 11% so với mức hiện hành. Mức tăng cao nhất tập trung vào dòng xe hạng trung có dung tích xi-lanh động cơ 2,5 - 3,0, từ 12.000 USD lên 15.000 USD.

Một dây chuyền lắp ráp xe ô tô (ảnh internet)

Như vậy, sau nhiều tháng kỳ vọng vào ô tô cũ nhập khẩu giá rẻ, chất lượng hơn hẳn xe nội, đến giờ người dân đã vỡ mộng. Sau khi có quyết định tăng thuế, sức mua ô tô không những giảm mà còn có chiều hướng tăng. Theo các công ty nhập khẩu ô tô như: Hyundai Motor Việt Nam, Euro Auto, Công ty TNHH Vĩnh Hoàng… giá bán ô tô đã tăng 5- 15% tùy từng loại xe. Đứng đầu về điều chỉnh giá là các dòng xe hạng sang như Lexus 470, BMW X5... với mức tăng 10-15%. Không chỉ tăng thuế nhập khẩu, thuế trước bạ tăng từ 5% lên 7% và Bộ Tài chính còn đang đề nghị tăng thuế trước bạ lên từ 10-15% ở các thành phố lớn cũng khiến giá mỗi chiếc ô tô đội lên hàng chục triệu đồng. Ông Vũ Văn Thọ, GĐ Cty Trung Sơn cho rằng, với lộ trình tăng thuế và theo biểu thuế mới tăng thì mỗi xe sẽ tăng ít nhất từ 3.000-4.000 USD.

Điều đáng nói là, trái với hy vọng của Chính phủ (tăng thuế để hạn chế sức mua, giảm ách tắc giao thông), mặc dù giá ô tô tăng khá cao nhưng tại các Showroom ô tô, người đến xem và mua chật kín. Tại Showroom của Công ty Ford chi nhánh Cầu Giấy, nhân viên bán hàng có tên là Quảng cho biết: “Tăng thuế thì tăng giá, nhu cầu của khách hàng lớn nên dù thuế tăng, có bao nhiêu xe cũng bán hết. Mỗi tháng, chỉ riêng chi nhánh Ford Cầu Giấy đã bán được 300 xe”.

Tại Showroom của Công ty ô tô Nam Chung, khách tới thăm và mua xe cũng đông nghẹt. Khi được hỏi về việc tăng thuế, ông Vũ Nam Chung, Giám đốc công ty ô tô Nam Chung trả lời vội vã: “Tăng thuế không ảnh hưởng gì đến chúng tôi cả, bán chạy lắm, khách hàng nhiều đến nỗi không có thời gian để thở”. Dù thuế tăng, người mua tìm đến đây mua ô tô cũ vẫn đông bởi thông thường, xe cũ rẻ hơn xe mới từ 5.000-7.000 USD, lại có bảo hành đàng hoàng. “Bộ Tài chính đưa ra chính sách thuế nhập khẩu này theo tôi nghĩ là bảo hộ ôtô lắp ráp trong nước. Bởi vì thực tế nếu như để giảm nhập siêu thì phải đánh thuế cả linh kiện nhập khẩu của ôtô lắp ráp trong nước. Vì khi xe nhập tăng thuế thì xe trong nước sẽ bán ra nhiều hơn trong khi thuế suất đối với ôtô trong nước không có gì thay đổi thì vấn đề nhập siêu không cũng không được giải quyết”, ông Chung nhận xét.

Xe nội được mùa

Năm 2007, Bộ Tài chính 3 lần giảm thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc nhằm gây sức ép cho các liên doanh trong nước hạ giá. Tuy nhiên, sau khi nhập khẩu, ô tô ngoại ồ ạt đổ về mà ô tô lắp ráp trong nước vẫn không đả động giảm giá dù vẫn ra rả kêu than với Chính phủ. Lý do rất đơn giản: dù giá cao thì người dân vẫn xếp hàng chờ mua vì nhu cầu quá lớn. Với quyết định tăng thuế nhập khẩu ô tô của Bộ Tài chính mới đây, các liên doanh trong nước lại vô cùng sung sướng. Ông Vũ Văn Thọ, GĐ công ty Trung Sơn thừa nhận: “Với đặc thù của chúng tôi là nhà phân phối xe ôtô lắp ráp trong nước thì quả thật với biểu thuế mới đương nhiên xe lắp ráp trong nước có rất nhiều lợi thế”.

Một chuyên gia kinh tế cho rằng, quyết định tăng thuế nhập khẩu ô tô thời điểm này không hẳn là sáng suốt. Chính sách bảo hộ ô tô quá dài ở nước ta là minh chứng cho việc đặt lợi ích doanh nghiệp cao hơn lợi ích đất nước. Cách đây không lâu, trong một cuộc hội thảo về ngành ô tô, một chuyên gia Nhật Bản đã cho Việt Nam lời khuyên: “Có 2 cách làm trong việc phát triển công nghiệp ô tô. Cách thứ nhất cho rằng hạ tầng giao thông còn yếu kém, chưa đáp ứng được nên hạn chế sử dụng ô tô. Cách thứ hai là cứ phát triển ô tô, buộc hạ tầng phải đáp ứng. Trong 2 cách đó, cách thứ nhất cuối cùng chẳng có một con đường đẹp và cũng chẳng có ngành công nghiệp ô tô. Còn cách thứ hai, vừa có hệ thống giao thông tốt vừa có ngành công nghiệp ô tô”. Hiện nay, tuy được tiếng là có hơn 150 doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô nhưng thực tế, nước ta chưa có một doanh nghiệp sản xuất ô tô đúng nghĩa mà mới chỉ có những “xưởng lắp ráp ô tô".

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, với những ngành “không chịu phát triển”, luôn có tư tưởng ỷ lại vào chính sách ưu đãi, Nhà nước nên “thả” cho doanh nghiệp nước ngoài vào cạnh tranh. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho rằng: “Chính sách tăng thuế nhập khẩu vừa qua rõ ràng là bảo hộ và bảo hộ cho người lắp ráp ôtô. Chứ sự thực thì những ôtô mà gọi là sản xuất ở Việt Nam thì tỉ lệ nội địa là rất thấp. Về xe máy thì còn gọi là sản xuất ôtô thì chưa. Tôi có thể chỉ ra một loạt các mác ôtô mà hiện bán rất chạy mà tỉ lệ nội địa hoá là bằng không”.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng tha thiết hy vọng, chính sách thuế của Nhà nước nên ổn định và có lộ trình rõ ràng để tránh tâm lý lo lắng cho các doanh nghiệp. Giám đốc một công ty nhập khẩu xe cũ bức xúc: “Chính phủ cứ thấy doanh nghiệp bán được xe là lại thay đổi chính sách, tăng thuế. Giờ thì đang bán chạy nhưng chẳng biết thế nào, có khi Chính phủ thấy đã tăng thuế nhưng nhập về vẫn nhiều, lại thay đổi chính sách nữa cũng nên, chẳng biết đường nào mà lần”.

Duy Anh