Ngày 16-5, Toà án lương tâm nhân dân quốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam diễn ra tại Pa-ri (Pháp) đã bế mạc sau hai ngày tranh tụng, bất chấp sự vắng mặt của bên bị kiện là các công ty hóa chất Mỹ. Tại phiên toà, nhiều tiếng nói đã ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam và đòi hỏi các công ty sản xuất hóa chất của Mỹ có trách nhiệm với việc làm của mình.

Những người đau khổ

Là một trong những người bị nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin do quân đội Mỹ rải xuống Việt Nam trong chiến tranh, bà Trần Tố Nga, hiện sống ở Thành phố Hồ Chí Minh, hiểu rõ nỗi đau mà loại hóa chất này gây ra đối với các nạn nhân và gia đình họ. Đến dự phiên tòa, bà mong muốn nói lên nỗi niềm của mình và cũng muốn thay lời cho những đồng đội đã hy sinh.

Bà Nga cho biết, năm 1968, bà sinh đứa con đầu lòng, nhưng bao nhiêu hy vọng về một mầm sống tương lai đã nhanh chóng biến mất khi đứa con của bà qua đời vì dị tật tim bẩm sinh. Vài năm sau, bà lại sinh con lần thứ hai. Đau khổ tột cùng khi đứa con này đang nhiễm bệnh về máu và có nguy cơ bị ung thư.

Quang cảnh tại Tòa án lương tâm ở Pa-ri (Pháp). Ảnh: VOV

Với nỗi đau riêng, bà Ma-xa-cô Xa-ca-ta, một phụ nữ Nhật Bản có chồng là người Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam và nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin, cũng đến làm nhân chứng tại phiên toà. Bà Xa-ca-ta cho biết, sau khi chồng qua đời, bà đi tìm hiểu nguyên nhân và biết cái chết đó do chất độc da cam/đi-ô-xin gây ra. Điều đó đã thôi thúc bà đến Việt Nam để tìm hiểu về hậu quả của loại hóa chất khủng khiếp đó. Và bộ phim “Chất độc da cam: lời cầu hồn thầm kín” của bà ra đời sau đó, gây tiếng vang lớn và từng đoạt giải tại Liên hoan phim môi trường quốc tế lần thứ 26. Bà Xa-ca-ta mong muốn, cuốn phim đã được hàng ngàn khán giả xem và qua đó, thế giới hiểu rõ hơn về hậu quả của chất độc da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam.

Tiếng nói của những người có lương tri

Toà án lương tâm không chỉ thu hút sự quan tâm của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, quốc tế mà còn có cả các nhà hoạt động xã hội. Có mặt trong phiên toà, bà An-ních Clê-măng-xơ đang sống tại Pa-ri, cho biết, bà từng chứng kiến tận mắt những hậu quả khủng khiếp của chất độc da cam/đi-ô-xin qua những lần thăm Việt Nam và thấu hiểu nỗi đau tột cùng của các nạn nhân. “Suốt cuộc đời, tôi luôn đấu tranh vì hòa bình cho Việt Nam và giờ đây là đấu tranh đòi lại công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam. Tôi tranh thủ tham gia mọi sự kiện ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin do các hội đoàn như Hội người Việt Nam tại Pháp hay Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam tổ chức”.

Ông Oa-lít Ô-cai, luật sư người Li-băng thuộc Hội luật sư dân chủ quốc tế cho biết, ông bắt đầu theo dõi về vụ kiện của các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin sau một lần tham gia lễ hội báo “Nhân đạo” của Pháp. Ông nói: “Tôi từng rất vui khi biết các cựu chiến binh Mỹ được bồi thường vì họ cũng là những nạn nhân. Điều mà tôi cảm thấy bị sốc là sự phân biệt đối xử. Vì sao người Mỹ thừa nhận trách nhiệm đối với các nạn nhân là công dân Mỹ mà không thừa nhận trách nhiệm đối với các công dân Việt Nam? Điều đó thật bất công, bởi vì họ đều là con người và đều phải chịu đựng nỗi đau giống nhau”.

Luật sư Oa-lít Ô-cai cho biết, ông và Hội luật sư nơi ông là thành viên sẽ tiếp tục các hoạt động đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam. Ông hy vọng, không những đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam, vụ kiện này còn là hoạt động khuyến khích những nỗ lực chống phổ biến vũ khí hóa học và các loại vũ khí hủy diệt trên thế giới.

Ngày 16-5, ông Phan Thanh Rạng, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin tỉnh Vĩnh Long cũng tuyên bố, Hội ủng hộ phiên tòa xét xử các công ty hóa chất Mỹ diễn ra tại Pa-ri và mong muốn Hội nạn nhân da cam/đi-ô-xin Việt Nam sẽ theo đuổi vụ kiện đến cuối cùng để đòi công lý cho hàng triệu nạn nhân da cam của Việt Nam.

Theo VOV