Chuyến thăm của Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Timor-Leste đang phát triển tốt đẹp. Hơn nửa thế kỷ trước, Việt Nam chính là một trong những quốc gia đầu tiên công nhận Mặt trận Cách mạng vì một Timor-Leste độc lập (Fretilin) vào năm 1975. Để rồi gần ba thập niên sau, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2002. Từ đó đến nay, mối quan hệ song phương được Việt Nam và Timor-Leste duy trì đà tích cực.

 
 
 Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Ảnh: TUẤN HUY

Theo đó, các lãnh đạo cấp cao Timor-Leste đã nhiều lần đến Việt Nam, như Tổng thống vào các năm 2010, 2024 và 2025 hay Thủ tướng vào năm 2013. Timor-Leste chính thức mở Đại sứ quán tại Hà Nội từ năm 2012, còn hoạt động của Đại sứ quán Việt Nam tại thủ đô Dili được triển khai từ tháng 4 năm nay. Các nhà lãnh đạo Timor-Leste nhiều lần khẳng định Việt Nam luôn là người bạn gần gũi và đối tác tin cậy của Timor-Leste; trân trọng cảm ơn Việt Nam luôn dành cho Timor-Leste sự ủng hộ chân thành, quý báu trong xây dựng, phát triển đất nước cũng như suốt tiến trình gia nhập ASEAN; bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu cũng như vai trò, uy tín, vị thế quốc tế ngày càng cao của Việt Nam và coi Việt Nam là một hình mẫu phát triển.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão duyệt Đội danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam. Ảnh: TUẤN HUY

Hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Timor-Leste có bước tiến đáng khích lệ, trong đó dự án đầu tư cung cấp dịch vụ viễn thông tại Timor-Leste với tên gọi Telemor của Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) chính là một điển hình thành công. Không chỉ góp phần làm thay đổi đáng kể nền viễn thông Timor-Leste, trở thành nhà cung cấp dịch vụ viễn thông tốt nhất tại đây sau hơn 10 năm phát triển, Telemor còn tham gia nhiều chương trình xã hội như hiến máu nhân đạo, bảo vệ môi trường... Những thành tựu và đóng góp của Telemor đã được Chính phủ Timor-Leste ghi nhận và tặng bằng khen.

Trong khi đó, nông nghiệp, dầu khí, thủy sản, xây dựng cơ sở hạ tầng, dệt may, hàng tiêu dùng, giáo dục, văn hóa, du lịch... được xem là những lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển trong mối quan hệ Việt Nam-Timor-Leste.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Ảnh: TUẤN HUY 

Trên bình diện đa phương, hai nước thường xuyên tham vấn, phối hợp tại ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế khác; cùng các nước ASEAN củng cố đoàn kết, tăng cường gắn kết nội khối, phát huy vai trò trung tâm của Hiệp hội giữa lúc môi trường khu vực và quốc tế diễn biến nhanh chóng, phức tạp. Đặc biệt, với kinh nghiệm hơn 30 năm gia nhập "mái nhà chung", là một thành viên tích cực, chủ động, có trách nhiệm của ASEAN cùng các mối quan hệ ngoại giao mạnh mẽ, Việt Nam có thể hỗ trợ Timor-Leste tham gia hiệu quả vào ASEAN cũng như các cơ chế hợp tác khu vực.