Ngày 30-11, Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị trực tuyến với các địa phương triển khai Nghị quyết của Quốc hội về  nhiệm vụ tài chính-ngân sách Nhà nước năm 2010. Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng chủ trì Hội nghị.

Hội nghị đã dành nhiều thời gian thảo luận về các giải pháp để huy động tối đa các nguồn lực tài chính và sử dụng hiệu quả các nguồn này nhằm đẩy nhanh tốc độ phục hồi tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội...

Nỗ lực tăng thu, bảo đảm chi

Năm 2010, ngành tài chính tập trung huy động các nguồn lực tài chính, đẩy nhanh tiến độ và hoàn thiện việc xây dựng các công trình trọng điểm. Trong ảnh: Khu trung tâm Nhà máy lọc dầu Dung Quất (Quảng Ngãi).

Theo Thứ trưởng thường trực Nguyễn Công Nghiệp, năm 2009, trong điều kiện hoạt động sản xuất-kinh doanh, xuất-nhập khẩu gặp nhiều khó khăn do suy thoái kinh tế toàn cầu, song đánh giá chung, thu ngân sách Nhà nước vẫn cơ bản đạt dự toán. Trong đó thu nội địa, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu (chưa tính hoàn thuế giá trị giá tăng) và thu viện trợ đạt và vượt dự toán. Riêng thu từ dầu thô giảm so với dự toán do giá dầu giảm, tuy nhiên mức giảm thấp hơn so với dự kiến đầu năm báo cáo Chính phủ, Quốc hội. Đây là kết quả tích cực, góp phần quan trọng thực hiện chống suy giảm kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội.

Các đại biểu dự hội nghị đánh giá cao việc Chính phủ và Bộ Tài chính điều hành bảo đảm dự toán chi ngân sách Nhà nước, tập trung nguồn lực để tăng chi đầu tư phát triển, tăng kinh phí thực hiện các chính sách an sinh xã hội, phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh; góp phần quan trọng ngăn chặn suy giảm kinh tế, tạo đà phục hồi tăng trưởng trong năm 2010. Việc ban hành và triển khai tích cực, kịp thời, đồng bộ các giải pháp kích thích kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội đã nhận được sự đồng thuận và tạo niềm tin trong cộng đồng doanh nghiệp và toàn dân, góp phần ngăn chặn suy giảm kinh tế, gói kích thích kinh tế đã phát huy tác dụng, góp phần đưa nền kinh tế vượt qua được khó khăn, bước đầu có những chuyển biến tích cực và có dấu hiệu phục hồi. Dự kiến mức tăng trưởng cả năm đạt 5,2%, cao hơn chỉ tiêu đề ra (tăng 5%); kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, bảo đảm được các cân đối lớn. 

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính, tổng thu nội địa vượt dự toán, nhưng kết quả thu ngân sách giữa các địa phương là không đồng đều. Trong khi phần lớn các địa phương thu đạt và vượt dự toán, vẫn còn có một số địa phương không hoàn thành dự toán được giao.

Để khuyến khích các địa phương đã phấn đấu tăng thu, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và Quốc hội cho xử lý theo hướng: Ngân sách Trung ương hỗ trợ chung cho các địa phương một phần (khoảng 25%) số giảm thu do thực hiện miễn, giảm thuế. Riêng đối với các địa phương sau khi đã được hỗ trợ chung như trên, mà vẫn còn hụt thu, thì yêu cầu địa phương sử dụng một phần các nguồn tài chính hợp pháp (quỹ dự trữ tài chính, nguồn tiền lương còn dư), trường hợp còn tiếp tục hụt thu sẽ được bù đủ để đảm bảo dự toán chi. Theo đó, số dự kiến bù giảm thu cho các địa phương khoảng 3.000 tỉ đồng.

Các tỉnh, thành phố phải hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách

“Trên cơ sở kế hoạch đầu tư trung hạn và dài hạn, kết hợp và bảo đảm liên thông giữa kế hoạch đầu tư và kế hoạch vốn để đầu tư tập trung, đồng bộ, tăng số lượng các công trình hoàn thành đưa vào sử dụng, giảm hệ số đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Thực hiện các cơ chế, kết hợp nguồn vốn đầu tư từ nhà nước và thu hút các nguồn vốn khác để tăng đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn. Tăng đầu tư nhà nước cho các tỉnh nghèo, miền núi, những địa phương khó có điều kiện thu hút đầu tư kết cấu hạ tầng bằng các nguồn vốn khác. Chú trọng đầu tư cho dân sinh và kinh tế biển đảo. Tập trung đầu tư, xử lí có hiệu quả các điểm ùn tắc giao thông trọng điểm, tuyến đê kè xung yếu có nguy cơ sạt lở cao, vùng úng ngập nặng nề thường xuyên”.

Trích Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2010

“Thu đủ, chi đúng” là mục tiêu phấn đấu của ngành tài chính trong nỗ lực cân đối ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, để thu đủ, chi đúng không đơn giản, đặc biệt là thu ngân sách Nhà nước, bởi phải có nguồn thu mới nghĩ đến việc chi.

Tại hội nghị, các đại biểu đã nhất trí với 9 nhóm giải pháp về thực hiện nhiệm vụ tài chính-ngân sách Nhà nước trong năm 2010, trong đó nhấn mạnh tới các nhóm giải pháp về thực hiện đồng bộ chính sách tài khóa, tiền tệ để góp phần ổn định và làm lành mạnh kinh tế vĩ mô; điều chỉnh hợp lý chính sách thu phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế; nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực của Nhà nước; tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, xuất khẩu.

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu: Năm 2010, các tỉnh, thành phố phải hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước. Ngành tài chính điều hành thu ngân sách Nhà nước phải vượt từ  5 đến 10%, tìm mọi biện pháp huy động các nguồn lực của toàn xã hội, các thành phần kinh tế.

Phó thủ tướng  khẳng định: Năm 2010, nhiệm vụ trọng tâm của ngành tài chính vẫn là tạo nguồn lực để phục hồi, ổn định kinh tế vĩ mô và triển khai liên tục các biện pháp đảm bảo an sinh xã hội như một ưu thế để thu hút đầu tư nước ngoài. Ngành cần tạo mọi điều kiện để thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn dài hạn, sử dụng thị trường bất động sản như một cách huy động vốn có hiệu quả và việc phát hành trái phiếu Chính phủ "rất có ý nghĩa để tăng nguồn tài chính trong thời điểm này". Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã nhấn mạnh tới mục tiêu trong năm 2010 của ngành tài chính là Bảo đảm huy động các nguồn lực tài chính để phục hồi nền kinh cao hơn năm 2009, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn chặn tái lạm phát ở mức cao, bảo đảm an sinh xã hội, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ của kế hoạch 5 năm 2006 - 2010.

Tăng trưởng GDP khoảng 6,5% là phù hợp

Ngày hôm qua (30-11), bên cạnh Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2010, Bộ Tài chính còn phối hợp tổ chức Hội thảo thị trường vốn và tài chính Việt Nam. Cuộc hội thảo này đã thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước. Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã có bài diễn văn khai mạc.

Theo ý kiến của một số diễn giả tại hội thảo: Nền kinh tế Việt Nam đã phục hồi tốt với mức tăng trưởng GDP năm 2009 là hơn 5%, trong khi nhiều nước trên thế giới rơi vào tình trạng suy thoái hoặc có mức tăng trưởng thấp. Tuy nhiên, một số đại biểu khuyến cáo, Việt Nam không nên tìm mọi cách phát triển nền kinh tế hoặc quá nhanh, hoặc quá nóng vì có thể lại gây ra lạm phát cao và không bền vững. Các chỉ số mà Chính phủ đưa ra cho năm 2010 như GDP tăng khoảng 6,5%, giải ngân FDI đạt khoảng 14-15 tỉ USD được các đại biểu đánh giá là "hợp lý".

Các đại biểu cũng cơ bản tán thành với các giải pháp mà Chính phủ Việt Nam đưa ra trong năm 2010, trong đó nhấn mạnh đến sự cần thiết phải  tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn ngừa lạm phát, tái cấu trúc nền kinh tế kết hợp với phát triển cơ sở hạ tầng,  mở rộng và cải thiện thị trường tài chính, ngân hàng. Để giúp thị trường vốn và tài chính phát triển, cần giữ ổn định cán cân thanh toán và tỉ giá; kiểm soát tốt tăng trưởng tín dụng; đặc biệt phải sử dụng dòng vốn đúng mục đích để nâng cao hiệu quả đầu tư.

 ĐỖ PHÚ QUÝ