Thú câu rạm

Con rạm. Ảnh: internet

Bây giờ ở quê tôi đang là mùa “rạm trôi” hay còn gọi là mùa “trẩy hội của rạm”. Rạm nhiều vô cùng. Rạm là đặc sản của đất trời dành riêng cho vùng chiêm trũng giáp biển quê tôi. Rạm cùng họ với cua đồng, nhưng mình mỏng hơn và ăn cũng ngon hơn. Khi lúa chiêm đương thì con gái cũng là lúc rạm sinh nở. Từng đàn rạm bé tí xíu bám quanh gốc lúa. Con nước phù sa đặc quánh từ thượng nguồn đổ về cứ như một thứ thần dược làm cho rạm lớn nhanh trông thấy. Lúc gặt xong, trời nắng gắt, cánh đồng tràn ngập nước phù sa, đó là ngày hội của rạm. Từng đàn rạm lũ lượt theo dòng nước phù sa mà bơi. Đây cũng là thời điểm thú vị nhất để câu rạm.

Cần câu rạm rất đơn giản. Cần chỉ là một đoạn tre dài khoảng một mét. Dây câu làm bằng sợi chỉ trắng, sợi gai hay sợi cước có độ dài cũng khoảng một mét. Một đầu dây buộc vào đầu cần câu, một đầu dây buộc con nhái, hoặc khúc lươn, khúc cá chạch… Muốn cho rạm bám nhiều vào mồi thì phải phơi nắng mồi từ 2 đến 3 giờ, tạo mùi tanh hấp dẫn rạm. Mỗi người thường phải có vài chục cái cần câu như vậy. Thời gian thích hợp nhất cho câu rạm là từ đầu giờ chiều đến tối, ấy là khi rạm ăn mồi nhiều nhất. Những chiếc cần câu được cắm ở bờ mương, bờ ruộng cách nhau khoảng 10m. Dây mồi thả xuống sâu khoảng 20cm. Người câu đi đi lại lại trên bờ, thấy dây câu nào kéo căng thì đích thị rạm đã cắn mồi. Lúc đó phải nhẹ nhàng kéo cần câu và cầm sẵn một cái vợt, đề phòng khi kéo lên mặt nước, rạm nhả mồi ra. Nhiều khi có hai, ba con rạm cùng ăn một cái mồi. Lũ học sinh quê tôi thuở trước, thời gian nghỉ hè thường đi câu rạm. Có những buổi chiều, chúng tôi, đứa nào đứa nấy đều chật ních giỏ mang theo.

Rạm câu được đổ ra chậu lớn, sau đó chúng tôi phân loại. Rạm to nhất, chắc nhất dùng kho làm thức ăn mặn cho gia đình. Cách kho rạm cũng đơn giản. Rạm được bẻ hết chân, bóc yếm, cho vào xoong xóc muối, hạt tiêu, cho lên bếp đun, không cần đổ thêm nước. Đun khoảng 15 phút là được. Món rạm rang đậm đà hương vị đồng quê, đặc biệt rạm có gạch ăn béo ngậy và thơm hơn gạch cua biển. Chân rạm và những con rạm nhỏ được giã nấu canh. Loại rau thích hợp nhất để nấu canh với rạm là rau đay, mồng tơi và mướp hương. Bữa cơm có món rạm kho, canh rạm nấu rau và thêm vài quả cà pháo giòn tan là hình ảnh thường gặp của gia đình tôi trong ngày hè, ăn mãi mà không biết chán.

Quê tôi giờ đây đã đổi thay khá nhiều, diện tích trồng lúa ngày càng thu hẹp, thay vào đó là các ngôi nhà cao tầng, các khu công nghiệp liên tục mọc lên. Con rạm cũng đang ít dần đi. Chiều hè không thấy các cháu thiếu niên ra bờ mương câu rạm nữa. Các món ăn từ rạm bây giờ cũng chế biến cầu kỳ hơn trước, nhưng tôi vẫn nhớ nguyên hương vị của con rạm rang mặn cùng với bát canh rạm nấu với mướp hương, rau mồng tơi, rau đay thuở nào.