Các trưởng đoàn chụp ảnh chung. Ảnh: Đức Tám - TTXVN

(Ghi chép của phóng viên báo Quân đội nhân dân, gửi từ Chê-chu)

Các nhà lãnh đạo chính phủ thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN và Tổng thư ký ASEAN đang có mặt tại tỉnh đảo du lịch Chê-chu của Hàn Quốc để cùng tổng thống nước chủ nhà đánh giá lại quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc trong 20 năm qua, thảo luận các biện pháp hợp tác chống khủng hoảng và làm sâu sắc, hiệu quả hơn nữa quan hệ giữa hai bên. Hội nghị kéo dài 3 ngày được bắt đầu bằng diễn đàn của 700 nhà lãnh đạo chính phủ và doanh nghiệp tiêu biểu của ASEAN và Hàn Quốc, bắt đầu từ ngày 31-5, cùng hai phiên họp chính thức của các nhà lãnh đạo ASEAN - Hàn Quốc trong hai ngày 1 và 2-6. Hội nghị diễn ra trong điều kiện an ninh được siết chặt. Việc kiểm tra an ninh đối với khách khá gắt gao và mất thời gian, nhưng được chấp nhận và thấu hiểu. Việc nước chủ nhà bố trí nơi ở cách Trung tâm hội nghị quốc tế vài trăm mét, như cố tình để khách nhìn thấy, một trong những giàn tên lửa đất đối không gắn liền với ra-đa quay liên tục, hay những chiếc tàu chiến lượn lờ ngoài khơi để bảo vệ khu vực Hội nghị, cho thấy vấn đề an ninh khu vực đang rất phức tạp.

 Trong khi cả thế giới đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, thì việc các nhà lãnh đạo tham dự hội nghị bàn thảo các biện pháp thúc đẩy hợp tác hiệu quả để cùng nhau vượt qua cơn bĩ cực hiện nay và đẩy cao hơn nữa các mối quan hệ hợp tác  không hề đơn giản và dễ dàng. Tất cả là nhằm đưa mối quan hệ ASEAN-Hàn Quốc trở thành “Đối tác thực chất, hữu nghị bền lâu”. Và đó cũng chính là chủ đề của Hội nghị cấp cao ASEAN – Hàn Quốc nhân kỷ niệm 20 năm đối thoại giữa hai bên. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tham gia sự kiện này thể hiện sự ủng hộ của Việt Nam đối với việc tăng cường quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc trong hợp tác và phát triển. Vì vậy, mọi hoạt động của Thủ tướng và đoàn Việt Nam tại hội nghị lần này đều tập trung vào thúc đẩy hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện ASEAN – Hàn Quốc; hợp tác chặt chẽ giữa hai bên nhằm đối phó có hiệu quả với những tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thiên tai và dịch bệnh; kêu gọi Hàn Quốc tiếp tục hỗ trợ xây dựng cộng đồng ASEAN, như đã khẳng định vào năm 2015, và thu hẹp khoảng cách phát triển, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN tại các diễn đàn khu vực do ASEAN khởi xướng…

Trong số 12 đối tác của ASEAN, chỉ có 3 đối tác Đông Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc) tổ chức các hội nghị riêng với ASEAN, các đối tác còn lại thường tổ chức các cuộc gặp như vậy bên lề các hội nghị cấp cao ASEAN hằng năm. Lâu nay, quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc được đánh giá là hiệu quả và thực chất. Năm 1989, ASEAN và Hàn Quốc thiết lập quan hệ đối thoại từng phần và bắt đầu đối thoại toàn diện vào năm 1992. Trong 20 năm qua, quan hê# kinh tế thương mại giữa Hàn Quốc và ASEAN liên tục phát triển và phát triển năng động. Hàn Quốc đã trở thành đối tác kinh tế quan trọng của ASEAN. Tuy kim ngạch thương mại ASEAN - Hàn Quốc đã tăng hơn 10 lần trong 20 năm qua (từ 8,2 tỉ USD năm 1989 lên hơn 90 tỉ USD năm 2008), nhưng theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, vẫn chưa xứng với quan hệ tốt đẹp và còn quá thấp so với tiềm năng của cả ASEAN lẫn Hàn Quốc cho dù hai bên đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác, trong đó có Hiệp định khung về Hợp tác Kinh tế toàn diện ASEAN - Hàn Quốc năm 2005, Hiệp định Thương mại Hàng hóa - 2006 và Thương mại Dịch vụ - 2007.  Hai bên hiểu rõ vấn đề này và đang tìm cách khắc phục.

Từ tháng 3-2009, Trung tâm ASEAN – Hàn Quốc tại Xơ-un đã được đưa vào hoạt động nhằm thúc đẩy đầu tư, thương mại và du lịch giữa hai bên. Theo kế hoạch ngày hôm nay (2-6), vào cuối phiên họp thứ hai tại Trung tâm hội nghị quốc tế Chê-chu, hai bên sẽ ký kết Hiệp định đầu tư Hàn Quốc – ASEAN, vốn được dự kiến ký tại Pạt-tay-a (Thái Lan) trong tháng 4-2009. Hiệp định mới này đánh dấu sự kết thúc tốt đẹp tiến trình thương lượng về Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc – ASEAN, càng tạo điều kiện thuận lợi để quan hệ Hàn Quốc - ASEAN phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Các quốc gia ASEAN tìm kiếm ở Hàn Quốc một đối tác mạnh trong lĩnh vực khoa học - công nghệ và đầu tư, trong khi Hàn Quốc tìm kiếm nguồn cung năng lượng từ khu vực ASEAN. Nhân dịp này, Tổng thống Li Miêng Bắc đã kêu gọi thành lập một khối kinh tế chung giữa Hàn Quốc và ASEAN, nhằm tạo động lực đưa thế giới thoát khỏi suy thoái kinh tế toàn cầu. Bởi, theo ông, một cuộc khủng hoảng toàn cầu đòi hỏi có các biện pháp đối phó toàn cầu, và những nỗ lực chung của Hàn Quốc và ASEAN sẽ đem lại tiềm năng và cơ hội to lớn giúp phục hồi kinh tế thế giới.

Mọi tuyên bố với sự nhất trí cao của các nhà lãnh đạo hay các hiệp định, thỏa thuận giữa hai bên được ký kết sẽ vẫn chỉ là văn bản hay những lời nói tốt đẹp nếu không được cụ thể hóa trong thực tiễn hợp tác. Hiệu quả hóa các mối quan hệ hợp tác giữa Hàn Quốc và từng nước ASEAN cũng sẽ góp phần quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn mối quan hệ ASEAN – Hàn Quốc. Để tăng cường hợp tác thương mại và đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề nghị hai bên cần củng cố niềm tin và xây dựng được những nền tảng cơ bản cho sự phát triển bền vững, tiếp tục đẩy mạnh hợp tác rút ngắn khoảng cách phát triển; đẩy nhanh việc thực thi có kết quả các thỏa thuận đã ký kết và tiến tới các thoả thuận mới; xoá bỏ rào cản, khoảng cách, cùng nhau phát triển. ASEAN đang tiến tới một cộng đồng kinh tế vào năm 2015, trong đó, hàng hoá và dịch vụ được lưu thông tự do, người lao động có kỹ năng được di chuyển tự do và luồng vốn cũng được chu chuyển tự do hơn. Đồng hành với khu vực thương mại tự do ASEAN - Hàn Quốc, viễn cảnh về thương mại và đầu tư giữa hai khu vực chắc chắn sẽ có nhiều thay đổi đòi hỏi doanh nghiệp hai bên phải hợp tác, chia sẻ thông tin, dự báo tương lai và thách thức mới.

Khi hợp tác kinh tế giữa khu vực ASEAN và Hàn Quốc được đẩy lên tới mức giữ vai trò quan trọng đối với mỗi bên thì có nghĩa là hợp tác thực chất và khi đó một hệ quả tất yếu sẽ càng thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa hai khu vực và giữa các nước thành viên với Hàn Quốc. Đó là ý tưởng mà các nhà lãnh đạo chính phủ các nước ASEAN - Hàn Quốc muốn gửi gắm và là một thông điệp được phát đi từ Chê-chu với mong muốn xây dựng khu vực hòa bình, thịnh vượng và phát triển vì lợi ích của từng dân tộc.

 KIM TÔN