QĐND Online - Tính đến thời điểm này, có thể nói thiếu điện đã trở thành một “căn bệnh” kinh niên đối với toàn xã hội. Theo số liệu thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), lượng điện thiếu mỗi ngày trong tháng 6 lên tới 30 triệu KW/ giờ. Do lộ trình xây dựng chưa phù hợp với sự phát triển kinh tế, do người tiêu dùng sử dụng các thiết bị tiêu hao điện năng quá nhiều, hay thực sự chúng ta chưa tiết kiệm điện? Nguyên nhân này, không thể "chia" đều lên bất cứ ai.

Nguồn điện đánh giá bộ mặt phát triển kinh tế của đất nước

Thiếu điện đã trở thành đề tài muôn thuở

Dường như đã thành lệ, năm sau điện thiếu nhiều hơn năm trước. Điện bị cắt với lịch luân phiên dày đặc, điều này không chỉ thấy ở các tỉnh lẻ mà ở ngay các thành phố lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh… cũng khó tránh khỏi. Hiện nay, trên địa bàn Hà Nội, từ việc thiếu điện, không bơm được nước sinh hoạt,  nhiều nơi đang phải chịu cảnh thiếu nước trầm trọng như ở Cầu Giấy, Hồ Tùng Mậu… Hơn thế, nhiều doanh nghiệp bị đẩy lùi doanh thu, đơn hàng đình trệ đã gây ra những tổn thất không nhỏ cho sự phát triển kinh tế xã hội.

Do sự ảnh hưởng của Elnino, năm nay nước ta phải đón nhận cảnh thời tiết nắng nóng chưa từng có từ trước đến nay. Sự khắt nghiệt của thời tiết, kéo theo những nhu cầu sử dựng điện ngày càng cao của người tiêu dùng, khiến nhiều người trốn nóng bằng nhiều cách khác nhau. Bên cạnh đó, đây cũng là dịp bà con nông dân đang vào vụ hè thu, nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Tại các vùng nông thôn, điện mất cả ngày đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân. Điện có theo lịch thưa thớt, có khi chỉ đến lúc nửa đêm về sáng, “nhà đèn” mới cho điện. “Ngày mùa, thời tiết nóng bức, trong khi, điện mất cả ngày đến tận 12 giờ đêm, vợ chồng tôi phải dậy sớm để tuốt lúa vì 7 giờ sáng, điện đã bị cắt rồi. Nhiều hôm cũng chỉ sạc được pin cho cái điện thoại”, anh Nguyễn Văn Thắng, Trưởng ban văn hoá xã Đồng Hưu (Yên Thế - Bắc Giang) tâm sự.

Không những vậy, thời gian qua, vụ việc người dân xã Quỳnh Hội, (Quỳnh Phụ - Thái Bình), phản ứng dữ dội với cán bộ điện vì cắt điện vô tội vạ đã tạo dư âm không nhỏ đối với làn sóng dư luận. Thực tế này cho thấy sự ảnh hưởng của “nhà đèn” là rất lớn đối với đời sống của người dân.

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Trung ương, lượng mưa trong tháng 5 và tháng 6 thấp hơn so với mọi năm là 60%, gây nhiều khó khăn cho ngành điện. Hiện nay, lượng nước tại các hồ thuỷ điện đã xấp xỉ tới mực nước chết, các nhà máy thuỷ điện: Tuyên Quang  đạt (90,5m); Thác Bà (46,08m); Hoà Bình (81,23m)…

Thiếu điện do đâu?

Trước thực trạng đó, EVN đã phải mua thêm 325 triệu kwh/ngày nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ “cơn khát” điện cho người tiêu dùng. Trong khi đó, một số “nhà đèn” tư nhân vào cuộc, nhưng doanh nghiệp muốn bán điện lại phải qua EVN (khi mạng lưới điện đạt công suất trên 33MW). Vậy khi nào nguồn điện mới đến tay người tiêu dùng, có chăng lại phải đợi hết mùa khô?

Đã có nhiều ý kiến khác nhau nhằm lý giải tại sao với một đất nước đang phát triển như Việt Nam hiện nay lại bị thiếu điện trầm trọng đến thế. Phần lớn nguyên nhân đã tìm ra còn lời giải đáp vẫn là...tương lai.

Nếu như cho thiếu điện là do đầu tư chậm thì phải chăng là do các chính sách, cơ chế đầu tư cho công trình chưa dứt khoát, mau lẹ? Thực tế cho thấy, từ việc lập dự án đến lúc xây dựng đã tiêu tốn quá nhiều thời gian và chi phí. Cụ thể như trong việc họp bàn xây dựng Nhà máy thuỷ điện Sơn La cao hay Sơn La thấp, chúng ta mất tới 2 kỳ họp Quốc hội.

Thêm vào đó,  văn hoá tiết kiệm điện còn chưa được phát huy đúng mức. Nhiều nhà hàng, khách sạn, các hộ gia đình sử dụng những thiết bị làm tiêu hao điện năng quá nhiều. “Thời tiết quá nóng, nhà lại nhiều trẻ nhỏ, gia đình tôi phải sử dụng đến 3 cái điều hoà. Trong tháng 6, điện tính riêng cho điều hoà đã lên tới 400 số, đó là không kể đến một số các thiết bị tiêu hao điện năng khác”, anh Nguyễn Ngọc Hà, tổ 18 (Mai Dịch – Hà Nội) cho biết.

Khi có điện thì dùng xả láng, hết công suất, phải chăng nhiều người chưa ý thức được việc tiết kiệm điện? chẳng lẽ để đến khi giá điện tăng lên đến 5.000 đồng/ 1 số, thì người tiêu dùng mới ý thức được việc tiết kiệm?

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ bậc thang, một mặt là hỗ trợ người nghèo, song thực chất những người giàu, kinh tế khá vẫn được hưởng sự ưu ái đó. Cụ thể việc dùng với 100 số đầu sẽ được mức ưu đãi là 500 đồng/ 1 số. Ở những vùng nông thôn nghèo, thử hỏi số lượng này liệu có dùng hết? còn đối với nhiều hộ gia đình điều kiện kinh tế khá thì điện tiêu hao hết bao nhiêu, họ vẫn có thể chi trả được bấy nhiêu. “Nhà tôi có 4 người, trong những ngày nắng nóng này, tổng số điện mỗi tháng cũng lên tới 300 số. Sử dụng nhiều thiết bị điện, đối với gia đình tôi đây là chuyện không đáng kể”, anh Nguyễn Anh Tuấn, Quan Nhân (Trung Hoà – Nhân Chính) cho biết.

EVN đã nỗ lực hết mình để đảm bảo nhu cầu điện

Bên cạnh những lợi nhuận kinh tế, điện còn làm cho các đêm hội trở lên lung linh.

Nhằm giải toả mối lo, “cơn khát” điện, hiện nay, ngoài 325 triệu kwh nhập khẩu từ Trung Quốc, EVN đã đưa một số các nhà máy nhiệt điện chạy than ở Miền Bắc mới được khôi phục để đưa vào vận hành như: Tổ máy 1 của nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả, Hải Phòng, Quảng Ninh, Sơn Động.

“Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công thương, trong tháng 5 và 20 ngày đầu tháng 6, EVN đã huy động hết công suất. Tổng sản lượng điện được huy động trong toàn bộ hệ thống đạt 5,518 triệu kw, tăng 8,6%, so với cùng kỳ năm 2009”, ông Đậu Đức Khởi, Phó tổng giám đốc EVN cho biết.

Bên cạnh đó, với mục tiêu xây dựng và phát triển ngành công nghiệp điện hạt nhân, năm 2010 tổ máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận sẽ đi vào hoạt động và đến năm 2020 tổ máy điện hạt nhân với công suất 1000 MW sẽ được đưa vào vận hành.  

 Ngoài ra, EVN đã huy động tối đa các nguồn điện độc lập, nhập khẩu, tăng cường vận động các doanh nghiệp sử dụng nguồn điện Diesel tại chỗ để hỗ trợ ngành điện. Trong thời gian tới, tình hình cung ứng điện sẽ được cải thiện và không còn thiếu như hiện nay.

Tính đến thời điểm này, thời tiết Miền Bắc đã dịu xuống bởi những trận mưa vừa và nhỏ, trong tháng 7 tới, lũ tiểu mãn về, sẽ là lúc nguồn điện được hy vọng cung ứng đầy đủ.

Đẩy nhanh tiến độ thi công, thu hút đầu tư hơn nữa việc phát triển rộng khắp ngành điện và mỗi chúng ta đều ý thức được vấn đề tiết kiệm điện trong sử dụng thì trong những năm tới Việt Nam sẽ không bị thiếu điện trầm trọng như hiện nay.

“EVN đang cho khởi công một số nhà máy như thuỷ điện Sông Bung 4 với tổng công suất lắp máy là 156MW, trung bình mỗi năm sẽ cấp khoảng 586,25 triệu kwh cho người tiêu dùng. Thêm vào đó, ngoài 1 tỷ USD của các công ty đang đầu tư vào xây dựng thuỷ điện, EVN đang gấp rút hoàn thiện một số công trình nhằm đảm bảo đủ điện cho 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, trong những năm tới Việt Nam sẽ không còn sống trong cảnh “khát điện” như hiện nay, ông Khởi, Phó tổng giám đốc EVN cho biết thêm.

Bài và ảnh: Kim Thoa