Dọc tuyến Quốc lộ 5, các nhà máy, khu công nghiệp mọc lên san sát, trên đường, các loại ô tô lớn nhỏ đan xen như mắc cửi, nhưng nội đô Hải Dương nằm giữa tuyến đường huyết mạch này, lại phát triển chưa tương xứng. Cái khó nhất của một thành phố nhỏ cấp 3 là vốn. Sau bao năm tìm cách tháo gỡ, được phép của Chính phủ và tỉnh Hải Dương, năm 2001 thành phố Hải Dương đã có quyết sách đổi đất lấy hạ tầng. Những khó khăn ban đầu trong việc đầu tư, xây dựng khu đô thị mới đã được Công ty thương mại-du lịch Nam Cường cùng lãnh đạo địa phương, nhân dân trên địa bàn bàn luận tìm ra phương án tối ưu. Vì thế việc giải phóng mặt bằng đạt tốc độ kỷ lục: chỉ trong 3 tháng là hoàn thành. Đáng kể là di chuyển hàng nghìn ngôi mộ nằm trong khu đô thị, Ban quản lý dự án xuống tận địa bàn, mời bà con họp, tổ chức một đoàn tham quan đi nhiều nơi chọn mẫu nghĩa trang nào đã quy hoạch đẹp, hợp lý nhất để xây dựng nghĩa trang mới. Các chính sách đền bù, tái định cư đều phổ biến công khai và hỗ trợ thêm các đối tượng chính sách, các hộ có hoàn cảnh khó khăn.

Khu đô thị mới phía Đông có diện tích 108ha, đã hoàn thành toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Các tuyến đường bê tông nhựa trải dài, chiều rộng từ 13,4 đến 45m. Hệ thống điện chiếu sáng, điện dân dụng, thông tin liên lạc, cấp thoát nước đều được thiết kế ngầm. Diện tích đất ở mới chiếm 29% với 3.614 ô đất và đã chuyển nhượng được hơn 3.300 ô. Gần 800 hộ gia đình đã xây dựng nhà, chuyển đến ở khu đô thị mới, bởi lúc này trường mẫu giáo, trường phổ thông cơ sở, chợ Thành Đông đã đi vào hoạt động. Bệnh viện đa khoa với vốn đầu tư hơn 50 tỷ đồng đang trong giai đoạn hoàn thiện sẽ được đưa vào sử dụng cuối năm nay. Các dịch vụ du lịch bước đầu đi vào hoạt động, sân vận động đang được xây dựng. Sắp tới, trụ sở Hội đồng nhân dân tỉnh Hải Dương cũng được xây dựng trên diện tích đất nằm trong khu đô thị này. Như vậy, với số vốn đầu tư 460 tỷ đồng, Công ty Nam Cường đã cho ra đời một khu đô thị mới, đáp ứng được nhu cầu của một vạn dân.

Đồng chí Nguyễn Thị Minh, Bí thư Thành ủy Hải Dương, nhớ lại: Trước năm 2000, đây là vùng đất trũng, canh tác kém hiệu quả. Công ty thương mại – du lịch Nam Cường mạnh dạn đầu tư nên bây giờ đã thành khu đô thị mới, cải thiện diện mạo một góc TP Hải Dương. Đồng chí đặc biệt đánh giá cao chính sách ưu đãi, giảm giá đất từ 20 đến 30% cho hơn 500 hộ gia đình chính sách, thương binh, liệt sĩ. Ngay 100 gia đình cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn cũng được hưởng chính sách tương tự. Ông Trần Văn Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty, nhớ lại những tháng năm gian truân: Đầu tư 460 tỷ đồng làm hạ tầng song không thấy một ai đăng ký mua ô đất nào. Dân quan niệm chúng tôi là tư nhân nên chưa thật tin tưởng. Song thực tế tiện ích, giá cả hợp lý đã giúp chúng tôi chuyển nhượng được hơn 80% các ô đất. Những thành công bước đầu đó trở thành nền tảng động lực cho chúng tôi đầu tư tiếp khu đô thị mới ở phía Tây.

Với quan điểm đặt nền móng vững chắc, tạo điều kiện thu hút thêm các nhà đầu tư thứ cấp, nhất là các nhà đầu tư có chuyên ngành nên diện tích quy hoạch khu đô thị phía Tây lên tới 476ha. Trong đó đất dành cho giao thông, dịch vụ, du lịch sinh thái chiếm 84,3% (chỉ có 15,7% đất dành cho nhà ở). Nhận thấy tốc độ phát triển của giao thông đô thị, Công ty Nam Cường đã thiết kế, chỉnh sửa các tuyến đường giao thông khu đô thị phía Tây rộng hơn, có tuyến rộng tới 62m. Đặc biệt là trong khu đô thị mới vẫn còn tồn tại 3 làng: Đỗ Xá, Đồng Trinh, Lộ Cương. Các nhà đầu tư cam kết sẽ tôn trọng nguyện vọng của dân nơi đây và lúc nào muốn quy hoạch, chuyển đổi thành đô thị, công ty luôn sẵn sàng đón nhận.

Đồng chí Nguyễn Tiến Hóa, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Hải Dương, cho biết: Rút kinh nghiệm khu đô thị mới ở phía Đông, chúng tôi cùng nhà đầu tư đã chỉnh sửa một phần quy hoạch như xây thêm nhà cao tầng làm văn phòng, trung tâm thương mại, dịch vụ… mở rộng quảng trường nhằm tạo ra những không gian thoáng, đẹp và những khu phố sầm uất.

Nói chuyện với chúng tôi, đồng chí Bùi Thanh Quyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, đánh giá cao hiệu quả của hai khu đô thị mới và khẳng định: cùng với 8 khu công nghiệp trên địa bàn, các khu đô thị mới góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa Hải Dương, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nhà ở cho nhân dân.

Vấn đề quan trọng lúc này là nhà đầu tư nhanh chóng hoàn thành các công trình tiện ích, bệnh viện, trường học, các khu vui chơi, giải trí… tạo tiền đề để tới năm 2010, thành phố Hải Dương sẽ trở thành thành phố cấp 2.

NAM THẮNG