Tăng cường quan hệ đối tác Á-Âu vì hòa bình, ổn định, phát triển

QĐND - Ngày 17-10, tại Trung tâm Hội nghị thành phố Mi-lan, I-ta-li-a, Hội nghị Cấp cao Diễn đàn hợp tác Á-Âu lần thứ 10 (ASEM 10) tiếp tục ngày làm việc thứ hai.

Nỗ lực của ASEAN được đánh giá cao

Các nhà lãnh đạo tiến hành phiên họp về “Tăng cường đối thoại và hợp tác Á-Âu và tương lai ASEM”, tập trung thảo luận những vấn đề quốc tế và khu vực, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến hòa bình, an ninh, chủ nghĩa khủng bố, không phổ biến vũ khí hạt nhân và vũ khí hủy diệt hàng loạt, buôn bán người, an ninh hàng hải... Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tham dự và có bài phát biểu tại phiên họp này (Xem toàn văn bài phát biểu trên Báo Quân đội nhân dân số ra hôm nay).

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Hội nghị Cấp cao Diễn đàn hợp tác Á - Âu lần thứ 10.

Cũng tại đây, các thành viên chia sẻ đánh giá về tình hình phức tạp tại Trung Đông-Bắc Phi, tiến trình hòa bình Trung Đông, Li-bi, Xy-ri, I-rắc, Áp-ga-ni-xtan, Bán đảo Triều Tiên… Nhiều thành viên bày tỏ quan ngại trước những diễn biến mới đang tác động đến môi trường an ninh tại châu Á, trong đó có Biển Đông và biển Hoa Đông.

Hội nghị nhất trí về nhu cầu cấp thiết cần tăng cường hợp tác nhằm duy trì hòa bình, an ninh và ổn định. Các nhà lãnh đạo khẳng định cam kết cùng nỗ lực bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải và hàng không, tự do thương mại, đề cao nguyên tắc kiềm chế không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Hội nghị đặc biệt đánh giá cao vai trò của ASEAN trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác vì hòa bình, an ninh, ổn định và thịnh vượng ở châu Á-Thái Bình Dương và thế giới. Các nhà lãnh đạo hoan nghênh và ủng hộ những nỗ lực của ASEAN thúc đẩy liên kết khu vực, hoàn tất Cộng đồng ASEAN vào năm 2015, xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2015 cũng như vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình. Các nhà lãnh đạo đề cao nỗ lực của ASEAN trong thúc đẩy quan hệ với các đối tác, trong đó có Liên minh châu Âu và các đối tác khác ở châu Âu, thể hiện sinh động qua kết quả đạt được tại Cuộc họp Cấp cao không chính thức ASEAN - EU tổ chức ngày 16-10, dịp Hội nghị Cấp cao ASEM 10.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cũng đã tham dự và có bài phát biểu tại phiên họp toàn thể thứ hai về "Quan hệ đối tác Á-Âu ứng phó các vấn đề toàn cầu trong một thế giới gắn kết" trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Á-Âu. Bài phát biểu của Thủ tướng nhấn mạnh những thách thức đan xen hiện nay như khủng hoảng kinh tế-tài chính, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, chủ nghĩa khủng bố, bất ổn, xung đột cục bộ… gây nên những hệ quả khôn lường về kinh tế, xã hội, chính trị, an ninh..., đòi hỏi các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là hai châu lục Á-Âu phải tăng cường hợp tác mạnh mẽ. Trong bài phát biểu, Thủ tướng đã nêu ra 4 đề xuất. Thứ nhất, phát triển bền vững cần trở thành nội hàm quan trọng của hợp tác ứng phó với các thách thức toàn cầu, trong đó con người phải là mục tiêu và là trung tâm. Thứ hai, cần có tư duy phát triển mang tầm toàn cầu và cách tiếp cận liên ngành, đổi mới và sáng tạo về an ninh, lương thực-nguồn nước-năng lượng. Thứ ba, đẩy mạnh nỗ lực chung về phòng chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và phục hồi sau thảm họa. Cần sớm thiết lập mạng lưới trao đổi thông tin, hợp tác giữa các trung tâm, các viện nghiên cứu và các hệ thống cảnh báo sớm của ASEM và quốc tế. Thứ tư, cần tiếp tục tăng cường phối hợp đồng bộ và hiệu quả giữa các hoạt động, sáng kiến trong ASEM cũng như giữa ASEM với các cơ chế khác. Trong đó, cần quan tâm thỏa đáng việc tham gia, hỗ trợ các nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển, hợp tác tiểu vùng và khu vực của các thành viên ASEM cũng như tăng cường nâng cao năng lực cho các thành viên đang phát triển. Thủ tướng cũng khẳng định, là thành viên có trách nhiệm, Việt Nam tiếp tục cam kết mạnh mẽ đóng góp vào mọi nỗ lực của ASEM nhằm ứng phó với các thách thức toàn cầu.

Chiều cùng ngày, Hội nghị Cấp cao ASEM 10 đã kết thúc tốt đẹp. Hội nghị thông qua Tuyên bố Chủ tịch với nhiều quyết định quan trọng, chuyển thông điệp mạnh mẽ của các vị lãnh đạo ASEM về quyết tâm tăng cường quan hệ đối tác Á-Âu vì hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng ở hai châu lục và thế giới, đồng thời định hướng cho hợp tác của diễn đàn trong thời gian tới. Các nhà lãnh đạo cũng thông qua 27 sáng kiến mới do các thành viên đề xuất và thành lập 16 Nhóm hợp tác chuyên ngành nhằm hiện thực hóa các định hướng hợp tác trong giai đoạn 2014-2016. Trong đó, có ba sáng kiến mới của Việt Nam về “Hội thảo ASEM về quản lý bền vững nguồn nước nhằm bảo đảm an ninh lương thực”, “Tuần lễ thanh niên ASEM: Hành động mạnh mẽ hơn nhằm giải quyết thách thức về không đói nghèo” và “Hội nghị về kỹ năng xanh hướng tới tăng trưởng toàn diện và bền vững”. Hội nghị đánh giá cao tính thiết thực của các sáng kiến của Việt Nam và nhiều thành viên đã tham gia đồng bảo trợ.

Các nước ủng hộ Việt Nam sớm được EU công nhận quy chế kinh tế thị trường đầy đủ

Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ tham dự Hội nghị Cấp cao ASEM 10 tại Mi-lan, chiều 16-10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp song phương với Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (Francois Hollande). Hai bên đánh giá cao những kết quả hợp tác song phương đã đạt được trong thời gian qua nhằm triển khai Đối tác chiến lược Việt-Pháp.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ nhất trí tăng cường trao đổi đoàn cấp cao và các cấp bộ, ngành, địa phương; thống nhất những biện pháp cụ thể, tạo xung lực mới cho mối quan hệ Đối tác chiến lược trên các lĩnh vực hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư, an ninh-quốc phòng, công nghệ cao, hạ tầng, năng lượng, giao thông, hàng không và vũ trụ, y tế, nông nghiệp, chế biến thực phẩm và môi trường. Tổng thống Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ bày tỏ nhất trí về tầm quan trọng của việc bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có bảo đảm hòa bình, an ninh an toàn và tự do hàng hải, giải quyết các tranh chấp thông qua đối thoại và các biện pháp hòa bình trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng I-ta-li-a Mát-tê-ô Ren-di (Matteo Renzi), hiện là Chủ tịch luân phiên EU và Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ASEM lần này, hai Thủ tướng nhất trí các cơ quan hữu quan hai nước cần cùng nhau cố gắng đưa hợp tác kinh tế thành một trụ cột chính trong quan hệ Đối tác chiến lược, trao đổi, thống nhất các biện pháp khuyến khích và tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước tăng cường tiếp xúc, kết nối đối tác để đạt mục tiêu đã thống nhất, đưa kim ngạch thương mại hai chiều lên 5 tỷ USD vào năm 2015.

Lãnh đạo hai nước khẳng định, hai bên tiếp tục hợp tác chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế và khu vực. Về vấn đề Biển Đông, Thủ tướng I-ta-li-a khẳng định ủng hộ bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Thụy Điển Xtê-phan Lếp-ven (Stefan Lôfven), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tướng Thụy Điển nhất trí hai bên cần tăng cường trao đổi và tiếp xúc ở các cấp, nhất là thúc đẩy các chuyến thăm cấp cao; phối hợp tạo điều kiện để các nhà đầu tư hai nước tiếp xúc, kết nối hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ xanh, sạch, sáng tạo đổi mới, giao thông, y tế. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao sự hỗ trợ ODA của Thụy Điển, nhất là trong lĩnh vực y tế, biến đổi khí hậu, bình đẳng giới.

Trong cuộc trao đổi với Thủ tướng Ai-len En-đa Ken-ni (Enda Kenny), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao hiệu quả của các dự án ODA do Chính phủ Ai-len tài trợ và đề nghị Ai-len tiếp tục duy trì ODA cho Việt Nam trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, khắc phục hậu quả bom mìn. Hai bên cũng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo, biến đổi khí hậu, nông nghiệp.

Tại cuộc gặp với Thủ tướng Phần Lan A-lếch-xan-đơ Xtúp (Alexander Stubb), hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ thúc đẩy quan hệ song phương phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới, tập trung vào một số nội dung cụ thể như: Tăng cường trao đổi đoàn các cấp, nhất là các đoàn kinh tế, doanh nghiệp để hai bên tìm hiểu thông tin và cơ hội hợp tác; triển khai hiệu quả các dự án hợp tác phát triển đã thỏa thuận đến năm 2016 và xác định định hướng hợp tác trong thời gian tiếp theo.

Tại các cuộc gặp, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các nước sớm phê chuẩn Hiệp định Hợp tác và Đối tác toàn diện Việt Nam-EU (PCA) và sớm hoàn tất ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (FTA).

Cũng tại Trung tâm Hội nghị Mi-lan, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có một loạt các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước Ca-dắc-xtan, Hà Lan, Xlô-ven-ni-a, Ô-xtrây-li-a.

 Chiều cùng ngày, tại Trung tâm Hội nghị Mi-lan, Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn và Quốc vụ khanh Ru-ma-ni Ca-rơ-men Bu-rơ-la-cu đã chứng kiến Lễ ký Bản ghi nhớ về hợp tác giữa UBND tỉnh Bến Tre của Việt Nam và Hội đồng tỉnh Tun-chê-a của Ru-ma-ni. Trong đó, hai bên sẽ hợp tác triển khai các dự án trong khuôn khổ kế hoạch hợp tác Mê Công - Đa-nuýp của ASEM, do các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và EU điều phối với sự hỗ trợ của EU về quản lý nguồn nước, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, các vấn đề môi trường xuyên quốc gia, du lịch sinh thái… Đây là hoạt động hợp tác cấp địa phương đầu tiên của Việt Nam với một nước thành viên EU trong khuôn khổ hợp tác liên tiểu vùng của ASEM.

Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEM lần thứ 10 tại Mi-lan, I-ta-li-a, sáng 17-10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có các cuộc gặp với Tổng thống Thụy Sĩ Đi-đi Buốc-han-tơ (Didier Burkhalter), Thủ tướng Lúc-xăm-bua Xa-vi-ê Bét-ten (Xavier Betten) và Thủ tướng Ba Lan E-va Cô-pát (Ewa Kopacz).

Trước đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc tiếp xúc với Thủ tướng Hung-ga-ri Vích-to O-ban (Viktor Orban).

Chiều 17-10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp với Tổng thống Mi-an-ma Thên Xên nhằm trao đổi về các biện pháp tăng cường hợp tác song phương giữa hai nước cũng như về các vấn đề khu vực và quốc tế hai bên cùng quan tâm. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam hết sức coi trọng việc củng cố và tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác chặt chẽ với Mi-an-ma. Hai bên nhất trí cần tiếp tục thúc đẩy đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực, góp phần bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh an toàn hàng hải và hàng không tại Biển Đông, thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thương lượng thực chất để sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Tại cuộc gặp Thủ tướng Thái Lan Pray-út Chan-ô-cha, hai Thủ tướng đã trao đổi sâu rộng về các biện pháp đưa quan hệ Việt Nam-Thái Lan phát triển hiệu quả hơn. Thái Lan khẳng định tiếp tục đóng góp và phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và các nước ASEAN khác trong xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết và cùng nhau phát triển; nhất trí trong vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN-Trung Quốc, sẽ đóng góp thực hiện đầy đủ DOC, sớm đạt được COC.

Bên lề Hội nghị Cấp cao ASEM 10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cũng có các cuộc tiếp xúc với Tổng thống Mông Cổ Sa-khia-ghin Ên-bếch-đóc-giơ (Tsakhia Elbegdorj), Tổng thống Bun-ga-ri Rô-xen Plê-vne-ni-ép (Rosen Plevneliev) và Thủ tướng Na Uy E-na Xôn-bớc (Erna Solberg) .

Mọi tranh chấp chủ quyền phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình

Trước đó, nhân chuyến thăm chính thức CHLB Đức, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc trả lời phỏng vấn báo chí quốc tế liên quan đến những căng thẳng trên Biển Đông.

Trả lời phỏng vấn các báo "Làn sóng Đức" (Đức) và "Le Monde" (Pháp), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam kiên định đấu tranh bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, đồng thời luôn chân thành bày tỏ thiện chí cùng các nước xây dựng lòng tin chiến lược, bền vững lâu dài trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và Luật pháp quốc tế; tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; hợp tác bình đẳng cùng có lợi; đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển trong khu vực và thế giới.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ Việt Nam hoan nghênh mọi chính sách của các nước lớn đối với châu Á-Thái Bình Dương, nếu các chính sách đó tôn trọng luật pháp quốc tế và các thể chế khu vực, không cường quyền áp đặt, không xâm phạm độc lập chủ quyền của các quốc gia và đóng góp tích cực cho hòa bình, an ninh, hợp tác phát triển ở khu vực và thế giới.

Về quan hệ với Trung Quốc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam-Trung Quốc mãi là hai nước láng giềng. Việt Nam luôn mong muốn cùng với Trung Quốc làm hết sức mình để có môi trường hòa bình và quan hệ hữu nghị tốt đẹp, đưa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện với Trung Quốc đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, đem lại lợi ích cho cả hai bên và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, phát triển ở khu vực. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nêu rõ mọi tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông phải được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982)  và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Thủ tướng cũng cho biết, sau khi Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 (Haiyang Shiyou-981) ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa Việt Nam, Việt Nam và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận cùng nỗ lực thực hiện tiến trình này.

Liên quan đến vai trò của Đức và Liên minh châu Âu (EU) trong việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định hòa bình, ổn định và an ninh của tuyến hàng không và hàng hải ở Biển Đông là lợi ích chung của tất cả các nước trong và ngoài khu vực. Biển Đông là tuyến huyết mạch của hàng hải quốc tế, chiếm một nửa lưu lượng vận chuyển hàng hóa trên biển của thế giới. Do vậy, nguy cơ bất ổn sẽ không chỉ gây thiệt hại cho các nước trong khu vực, mà với cả thế giới. Thủ tướng nêu rõ, EU cũng như Đức và các nước khác trên thế giới phải cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình, ổn định, an ninh và tự do hàng hải trên Biển Đông.

Ngày 16-10, một số báo của Đức như DW, Aseantoday... cũng đã đưa tin bài phát biểu về những thách thức an ninh ở khu vực châu Á được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề cập tại một diễn đàn do Viện Kôrber phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Đức tổ chức. Trong đó, các báo đều nhấn mạnh phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về tầm quan trọng của việc giải quyết xung đột trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Liên quan vấn đề này, hãng tin Đức DPA cũng dẫn lời Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel) kêu gọi giải quyết hòa bình những căng thẳng trên Biển Đông, khẳng định tự do hàng hải là lợi ích của Đức, đồng thời cho biết EU sẽ nêu vấn đề này tại hội nghị đang diễn ra tại Mi-lan.

Trong khuôn khổ các hoạt động tại Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM 10) diễn ra ở Mi-lan, I-ta-li-a, ngày 16-10, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có các cuộc tiếp xúc song phương với Bộ trưởng Ngoại giao Phi-líp-pin An-bớt F.đen Rô-gia-ri-ô (Albert F. Del Rosario) và Bộ trưởng Ngoại giao Na Uy Bớc-ghe Bren-đe (Borge Brende).

ĐOÀN CA