QĐND - Cứ vào dịp tháng 4 hằng năm, Phòng truyền thống Trung đoàn Xe tăng 202 (Quân đoàn 1) lại đông vui khác thường. Đó là cảnh giáo viên, học sinh các trường phổ thông trên địa bàn đơn vị đứng chân đến tham quan. Họ đến để được tận mắt chứng kiến hình ảnh và nghe kể chuyện về Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Thọ Mạc, người đã anh dũng ngã xuống chỉ ít giờ trước thời điểm trưa 30-4-1975.

Thiếu tá Nguyễn Văn Chiến, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 202 nhớ như in câu chuyện lịch sử nhưng mỗi lần kể lại, anh vẫn không khỏi xúc động. Sáng 30-4-1975, sau khi đánh chiếm căn cứ Lái Thiêu, tiêu diệt một xe tăng M41, hai pháo tự hành 175mm của địch, xe thiết giáp số 454 do Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc chỉ huy vọt lên, dẫn đầu đội hình thọc sâu của Quân đoàn 1 tiến về cầu Vĩnh Bình, mở toang “cánh cửa” phía Bắc để đại quân “thần tốc” tiến vào giải phóng Sài Gòn. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt, ta và địch giành giật nhau từng mét cầu. Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc lao từ trên xe xuống mặt cầu, dẫn đường cho đội hình xung phong. Như được tiếp thêm sức mạnh, xe tăng ta đã tiến lên, bắn cháy một xe thiết giáp M113, hai xe tăng M41 và tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Đang chỉ huy đơn vị chiến đấu, một mảnh đạn M79 của địch găm vào ngực Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc, máu tuôn ra ướt đẫm cả áo. Nén đau, anh tự băng bó cho mình rồi tiếp tục chiến đấu. Cùng lúc ấy, một chiến sĩ tiếp cận mục tiêu nhưng bị địch phát hiện và tập trung hỏa lực bắn xối xả, tính mạng của người chiến sĩ trẻ vô cùng nguy hiểm. Trong khoảnh khắc, Đại đội trưởng Hoàng Thọ Mạc vọt tới, đẩy người chiến sĩ ngã xuống, lấy thân mình đỡ làn đạn địch. Hoàng Thọ Mạc anh dũng hy sinh!

Tấm ảnh anh hùng Hoàng Thọ Mạc tại Phòng truyền thống Trung đoàn 202.

Chứng kiến hành động ấy, đồng đội của anh đều bật dậy, lao về phía quân thù, đè bẹp sự kháng cự của địch, cùng các cánh quân khác tiến vào giải phóng Sài Gòn.

Khi hy sinh, Hoàng Thọ Mạc là cán bộ thuộc Lữ đoàn tăng 202, nay là Trung đoàn Xe tăng 202. Tấm ảnh và một số hiện vật của anh giờ được trưng bày trang trọng trong phòng truyền thống trung đoàn. Vào những ngày lễ lớn của đất nước, nhất là dịp tháng 4 hằng năm, các thầy cô giáo, các em học sinh trên địa bàn và tuổi trẻ đơn vị lại đến tham quan và kể cho nhau nghe những mẩu chuyện về cuộc đời chiến đấu, hy sinh của anh.

Bài và ảnh: THANH NHÀN-HẢI YẾN